سەلماندنی بردنی چەكی هاوپەیمانان
سووتانی كۆگاكانی چەك‌و تەقەمەنی گومانی لەنێوان پێشمەرگەو فەرماندەكانی دروستكردووە

sharpress.net

1460 جار خوێندراوه‌ته‌وه

04/08/2018‌

شارپرێس: مۆنیتۆر
وەرگێڕان: بیشوان كامەران
عەبدوڵڵا لەئێوارەی ٢ی مانگی٧ی ئەمساڵدا لەهەولێرەوە دەهاتەوە بەرەو سلێمانی، بۆیە لەئێوارەدا ئەو گەشتەی ئەنجامدا تاكو خۆی لەو شەپۆلی گەرمایە لابدات، كە ناوچەكەی گرتبووەوە، 

عەبدوڵڵا كاتێك نزیك دەبووەوە لەبەرزایەیكانی تاسلوجە لەرۆژئاوای شاری سلێمانی شارەكەدا، هەر لەدوای سەعات 9:30ی شەوەوە لەدوورەوە ڕووناكی ئاگری بینی، دواتر گوێی لەدەنگی تەقینەوەیەكی گەورە بوو، كە لە دەنگی تەقینەوەی موشەك و باروت دەچوو بەدواشیدا دووكەڵ‌و پارچە ئاگری بینی لەئاسمانداو ئەوەش دانیشتوانی بێئاگای ئەو ناوچەیەی ترساندو دوور دەكەوتنەوە لە ناوچەكە تا ژیانیان بپارێزن.
 
عەبدوڵڵا، كە پێشمەرگەیەو ناوی راستەقینەی خۆی نییەو دوای بەدواداچوون زانی كۆگای چەك‌و تەقەمەنی ئاگری تێبەرببووەو ئەو تەقینەوانەش بەهۆی ئەو ئاگرەوە روویانداوە.

دوو ڕۆژ پێش ئەو ڕووداوە، تەقینەوەیەكی تری تۆقێنەنەر ڕوویدابوو، لەكۆگایەكی چەك و تەقەمەنی لە ناوچەی بەحركە لەهەولێر، لەكاتێكدا دەسەڵاتداران چیرۆكێكی ساختەیان دروست كرد، كە تێیدا ئەو شەپۆلی گەرمایە و نا شارەزایی پێشمەگە لە هەڵگرتنی چەك و تەقەمەنیدا كردبووە هۆكاری تەقینەوەكە، نە عەبدوڵڵا و نە هیچ كەسی تر باوەڕیان بەو ڕوونكردنەوەیە نەكرد.

عەبدوڵڵا باش شارەزای ئەو كۆگایەی سلێمانی بوو، كە لەدوو رۆژ دوای ئەوەی هەولێر تەقییەوە،  هەر لە ساڵی ١٩٨١ ەوە تا كۆتایی جەنگی عێراق‌و ئێران لە ساڵی ١٩٨٨ دا، دەسەڵات دارانی بەعس، عەبدوڵڵا و چەندین شۆفێری تری بارهەڵگریان ناچار كردبوو كەرەستەی چەكی بچووك وەك هاوەن لە بنكەی بەریتانی ئەل ڕەشیدەوە لەباشووری ڕۆژهەڵاتی بەغداوە بیگوازنەوە بۆ سلێمانی. 

بەدرێژای ئەو چەند ساڵە هیچ ڕووداوێكی تەقینەوە ڕووینەدا، جگە لەتەقینەوەی ساڵی ١٩٨٦ كاتێك هێزە ئاسمانییەكانی ئێران بۆمبارانی كۆگاكەیان كرد. 

عەبدوڵڵا لەدوای هەفتەیەك لە ئاگركەوتنەوەكەی سلێمانی بەمۆنیتۆری وت: "من خۆم بینیومە، كۆگایەی پتەوە، كە لەنێو بەرزاییەكەدا دروست كراوە، قورسە بتوانم باوەڕ بەوە بكەم، كە بەهۆی بەرزی پلەی گەرمییەوە ئاگری تێبەربوبێت".

هاوكات ئەفسەرێكی پێشمەرگە، كە كار بۆ یەكێتی نیشتمانی كوردستان كار دەكات، ئەوەی ڕاگەیاند كۆگاكە كۆنەو بەشێوازی ستانداردی جیهانی دروست كراوە بەشێوەیەك، كە ناكرێت پلەی گەرمی بەرز هۆكاری ئاگر كەوتنەوەكە بێت.

لەدوای ئەو ئاگر كەوتنەوەیەی‌ سلێمانی لە ٣ی ٧دا ئاگر كەوتنەوەیەكی تر ڕوویدا لە دهۆك، دوو ڕۆژ دوای ئەوەش، دانەیەكی تر ڕوویدا لەچوارقورنەی سەر بەشاری سلێمانی. 

هەروەها لەەساڵی ٢٠١٧ دا دوو ئاگر كەوتنەوەی تر ڕوویدا لەكۆگای چەك و تەقەمەنی پێشمەرگە لە شاری هەولێر، كە ئەمانە هەموو گومانی لای پێشمەرگە دروستكردووەو گۆمانەكانیش لەسەر فەرماندە باڵاكانی پێشمەرگەن.

ئەم ئاگركەوتنەوانە بێ متمانەی نێوان پێشمەرگەكان و فەرماندەكانی گەیاندووەتە ئاستێك، كە گومان دەكەن دەست لەپشتی ئاگركەوتنەوەكان هەبێت، لە كاتێكدا ڕاوێژكاران لە وڵاتانی ئەمەریكا و بەریتانیا و ئەڵمانیا هەوڵدەدەن یارمەتی كوردەكان بدەن لەرێكخستنەوی هێزەكانیان، كە هێزێكی بنچینەیی بوون لەشەڕی دژ بە داعش.

بەوتەی ئەفسەرێكی پلە نزمی پارتی دیموكراتی كوردستان، كە بۆ مۆنیتۆر قسەی كردووەو وتی: "ئاشكرایە فەرماندەكانی هێزی پێشمەرگە ئەو چەكانەیان دزیوە، كە هاوپەیمانان پێیان داوین و بەم كارەش دەیانەوێت ئەوە پەردەپۆش بكەن".

ئەم بێ متمانەیە لەلایە فەرماندەیەكی پێشووی پێشمەرگە و پەرلەمانتاری ئێستای بزووتنەوەی گۆڕان، محەمەد حاجی عومەریش باسكرا، ئەو ئەندامی لیژنەی پێشمەرگەی كوردستانە لەپەرلەماندا، ناوبراو رایگەیاند "لیژنەكەیان داوای لەوەزیری كاروباری پێشمەرگە كردووە، كە بێتە پەرلەمان و وەڵامی پرسیارەكانمان بداتەوە، بەڵام ئەو نەهات".

هەروەها پرسی، گەر لیژنەكە بەڵگەی بوونی دەستێك لەو ئاگر كەوتنەوادا بدۆزێتەوە، ئایا حیزبە سیاسییەكان رێگە دەدەن رێگەچارەی گونجاو بگیرێتەبەر بەرانبەر بە تاوانباران؟ لەوەڵامی پرسیارەكەی خۆیدا وتی: "گەر سەیرێكی لیژنەكانی پێشوو تر بكەین ئەوە وەڵامەكە نەخێرە".

لەسەرەتای جەنگی داعشدا، هاوپەیمانان چەك‌و كەرەستەی جەنگیان دابین كرد بۆ هێزی پێشمەرگە، لەوانەش وڵاتی ئەڵمانیا بوو، كە چەك و كەرستە و مەشقی سەربازی دابین دەكرد بۆ هێزەكانی پێشمەرگە،  بەڵام هەر زوو ئەو چاكەنەی ئەڵمانی كەوتە بەردەست لەنێو بازاڕەكانی چەكی ناوچەكە، فەرماندەكانی هێزی پێشمەرگە، پێشمەرگە پلە نزمەكانیان تۆمەت بار دەكرد بەفرۆشتنی چەكەكانیان و پێشمەرگەكانیش فەرماندەكانیان تۆمەتبار دەكرد.

بەڵام ونبوونی هاردوێرێكی زانیاری سەربازی بەراورد ناكرێت بە چەك و تەقەمەنی بچوك، كە مۆنیتۆر دۆكیومێنتێكی بەردەست كەوتتووە لەلایەن وەزیری كاروباری پێشمەرگە كەریم سینجارییەوە ئیمزا كراوە لە ٢٦ی ٦ی ئەمساڵدا، هەفتەیەك پێش ڕووداوی ئاگر كەوتنەوەكەی سلێمانی، كە تێیدا فەرمانی بە لیژنەیەكی ٥ كەسی داوە، كە لێكۆڵینەوە لە ونبوونی سیستەمێكی چەكی میلان بكەن، لە نێو هێزی یەكی سەر بە وەزارەتی پێشمەرگە، هێزی یەك و دووی پیادە زۆر كات بەهێزە ئەمەریكییەكە ناودەبرێن، بەهەڵبژاردە دادەنرێن لەبەر ئەوەی بەتایبەتی لەلایەن ئەمەریكییەكانەوە مەشقیان پێ كراوە و چەكیان پێ دراوە، جگە لەسیستەمی چەكی میلان نەبێت، كە لەلایەن ئەڵمانیاوە پێیان دراوە.

سێ پێشمەرگە لە نزیك دهۆك دەڵێن: "لە كاتی بەرەنگاربوونەوەیان لەگەڵ هێزەكانی حكومەتی مەركەزیدا، لە مانگی ١٠ی ساڵی ٢٠١٧دا، لە دوای پرۆسەی ریفراندۆم، فەرماندەیەكی پلە بەرزی زێرەڤانی، سیستەمێكی چەكی میلانی فرۆشت بە پارتی كرێكارانی كوردستان (پەكەكە)، دواتر ئەو سەركردەیە وا خۆی پیشاندا، كە چەكی میلانەكەی لە شەڕدا لەدەست دابێت".

ئەندامێكی پێشووی پەكەكەش، كە خەڵكی كوردستانی عێراقە و لەنێو پەكەكەدا بووە و ئێستا وازی هێناوە، لە كاتی لێكۆڵینەوە ئەوە دەرخستووە، فەرماندەیەكی پلە باڵای نێو هێزی زێرەڤانی ئەو چەكەی بەگروپەكەیان فرۆشتووە، سێ پێشمەرگەگەش وتیان كەوا لێكۆڵینەوەیەك ڕێكخراوە، بەڵام نازانن ئەنجامەكەی بەچی گەیشتووە.

هاوكات ئەفسەرێكی هەواڵگری نێو وەزارەتی پێشمەرگە رایگەیاند "بیستوومە سیستەمێكی میلان ون بووە، بەڵام كێشە سەرەكیەكە ئەوەیە كە چەند چەكێكی ئەمەریكی لەنێویان چەكی ئێم-١٦ ون بووە لەنێو هێزی یەكدا".

ئەوەشی راگەیاند "١٢ ئەفسەری پلە بەرز و عەقید، دەستگیر كراون بەهۆی ئەو چەكە ونبوانەوە".

لەبەرانبەردا جەبار یاوەر ئەمینداری وەزارەتی پێشمەرگە رایگەیاند "هیچ چەكێكی میلان ون بوبێت، چونكە چەكی میلان چەكێكی بچوك نییە، كە بە ئاسانی ون ببێت یاخود نەژمیردرێت، ئەو چاكەنەی ون دەبن چەكی بچوك یاخود دەمانچەن، كە دەكرێت لەكاتی شەڕدا یاخود بریندار بووندا ون ببێت و بەجێ بهێڵدرێت، بەڵام چەكی میلان ناكرێت ون بكرێت و هیچ كەیسێكی ون بوونی ئەو چەكەمان لا تۆمار نەكراوە".

لەهەمانكاتدا مۆتیتۆر هەر لەسەر هەمان بابەت، پەیوەندی كرد بە عەقید دڵشاد مەولود، فەرماندەی بەرپرسی پەیوەندییەكانی هێزی پێشمەرگەی زێرەڤانی، ناوبراو ناردنییە لای جەنەرال ئەزیز وەیسی بۆ ئەو بابەتە، بەڵام جەنابیان ئامادە نەبوون لێدوان لەسەر باباتەكە بدەن.

تا ئێستا وەزارەتی پێشمەرگە دەلێت‌ هۆكاری ئەو‌ ئاگركەوتنەوەیە بەهۆی بەرزی پلەی گەریمییەوە بووە، هەروەها چەند لیژنەیەكیان پێكهێناوە بۆ لێكۆڵینەوە لەبابەتەكە. 

ئەفسەرێكی پێشمەرگەی پلە مامناوەند، كە ئاگاداری لیژنەكە و ڵێكۆڵینەوەكەیە سەبارەت بەچەكە ئەڵمانییەكان هیچ هیوایەكی نییە لە دەرئەنجامی لێكۆڵینەوەكان.

ئەفسەرەكە ئاماژەی بەوەشدا ئەڵمانیا ئەوكات بەلایەنی بەرپرسیاری وتووە كێشەكانتان چارەسەر بكەن گەر نا مامەڵەتان لەگەڵدا ناكەین، وتیشی: "گەر پاڵەپەستۆیەكی تەواو نەكرێت لەلایەن هاوپەیمانانەوە، ئەوا لێكۆڵینەوەكان بێ دەرئەنجام دەبن".





ads

زۆرترین خوێندراوە

  • ڕۆژ
  • هەفتە
  • مانگ
ads
ads

ads
ads
Developed by Avesta Group and powered by Microsoft Azure

Copyright © 2015 Shar Press. all rights reserved