به‌هۆی نه‌بوونی هاوپه‌یمانییه‌كى ڕاسته‌قینه‌، ئه‌گه‌ری سه‌رهه‌ڵدانه‌وه‌ی كێشه‌كانی توركیا و ئه‌مه‌ریكا له‌ئارادایه‌

sharpress.net

801 جار خوێندراوه‌ته‌وه

31/10/2018‌

 

ئه‌ندرۆ برانسۆن له‌ ساڵى 2016 به‌ تۆمه‌تى سيخوڕى و ئه‌نجامدانى بۆ به‌رژه‌وه‌ندى ڕێكخراوه‌كه‌ى گوله‌ن و پارتى كرێكارانى كوردستان ڕاگيركرا. له‌ سالى 2018 ئه‌مريكا سزاى به‌سه‌ر توريكادا سه‌پاند چونكه‌ ئه‌نقه‌ره‌ ئاماده‌ نه‌بوو قه‌شه‌ ئه‌ندرۆ ڕزگار بكات ، بۆيه‌ مزه‌ گومرگييه‌كانى له‌سه‌ر هاورده‌ى ئه‌له‌منيۆمى و كانزا پته‌وه‌كان زياد كرد ، به‌ڵام دواى دوو مانگ ته‌نگژه‌ چاره‌سه‌ر بوو ، دادگا بريارى 3 ساڵ و مانگ و نيوێكى به‌سه‌ر قه‌شه‌ ئه‌ندرۆ دادا ، دواتر ئازادى كرد و ئه‌و ماوه‌شى بۆ هه‌ژمار كرد كه‌ له‌ كاتى ڕاگيراندا به‌سه‌رى بردوو له‌ به‌نديخانه‌.


هه‌ر چه‌نده‌ ئێستا سزاكانى ئه‌مه‌ريكا له‌سه‌ر توريكا هه‌ڵنه‌گيراون به‌ڵام چاوه‌ڕاوانده‌كرێت به‌م زوانه‌ كۆتاييان بيت ، وه‌يزرى ده‌ره‌وه‌ى ئه‌مه‌ريكا مايك بۆمبيۆ له‌ دوا سه‌ردانى بۆ توريكا ووتى:"به‌م زووانه‌ ده‌گه‌ينه‌ بڕيارێك سه‌باره‌ت به‌ سزاكان و پاساويش هه‌يه‌ بۆ هه‌ڵگرتنيان، به‌ڵام هێشتا بڕيراى كۆتاييمان نه‌داوه‌ و له‌م باره‌شه‌وه‌ له‌گه‌ل سه‌رۆك تڕه‌مپ قسه‌ ده‌كه‌م".


له‌ ڕاستى كه‌سانى وا هه‌ن پێيان وايه‌ كه‌ هه‌ڵوێستى واشنتۆن له‌مه‌ڕ ئازادكردنى قه‌شه‌كه‌ هێرشێكى تازه‌يه‌ى ديكه‌ى ئه‌مه‌ريكايه‌ بو سه‌ر توركيا ، له‌م باره‌وه‌ ((فاتمه‌ ئۆزكان)) له‌ وتاريكيدا بۆ رۆژنامه‌ى ستار ده‌ڵێت: " ئه‌مريكا له‌ هه‌وڵى ئه‌وه‌دايه‌ تێگه‌يشتنێكى هه‌ڵه‌ لاى ڕاى گشتى جيهانى دروست بكات هه‌ر سه‌ربارى ئه‌وه‌ى هه‌موو ئه‌وشتانه‌ى توركيا ده‌يانڵێت واقعين" ، سه‌رۆكى ئه‌مريكاش ووتى: (( له‌گه‌ل توركيا رێكنه‌كه‌وتووين ، من سه‌باره‌ت به‌ بارمته‌كان گفتوگۆ ناكه‌م ، ده‌مێكه‌ دانوستان له‌گه‌ڵ توريكا ده‌كه‌ين ، دڵنياشمان كردنه‌وه‌ كه‌ ئێمه‌ له‌ به‌رامبه‌ر بارمته‌كاندا فديه‌ ناده‌ين".


سه‌ير ئه‌وه‌يه‌ تڕه‌مپ كه‌ ئه‌مه‌ى گووت هيشتا قه‌شه‌ ئه‌ندرۆ له‌ به‌يخانه‌دا بوو ، به‌ندييه‌كى ناياسى بوو به‌ ده‌ست توركياوه‌ و ئه‌و به‌ندييه‌ك نه‌بوو تۆمه‌تبار بێت به‌ تيرۆر ، له‌ قۆناغى دادگاييكردنيشيدا دانوستان له‌ گۆڕى بوو ، توريكا هه‌وڵيدا ئه‌و دانستانه‌ ببێت يان توريكا داواى فديه‌ى كرد له‌ پيناو ئازادكردنى قه‌شه‌كه‌ ، بۆيه‌ ده‌بێت توريكا ئه‌م تيگه‌يشتنه‌ى ڕاى گشتى جيهانى پێچه‌وانه‌ بكاته‌وه‌ كه‌ تڕه‌مپ ده‌يه‌وێت له‌ جيهانى بگه‌يه‌نيت ، چونكه‌ ئه‌م هه‌ڵويسته‌هى ئه‌مريكا هێرشێكى تازه‌يه‌ ، به‌لام جياوازت له‌و هێرشه‌كانى پێشووى.


ئازادكردنى قه‌شه‌كه‌ جۆريك له‌ ئاسووده‌يى له‌ نێوان واشنتۆن و ئه‌نقه‌ره‌ هێناوه‌ته‌ ئاراوه‌ سه‌باره‌ت به‌ ئاينده‌ى پرسى سوريا  و كيشه‌ى فه‌ڵه‌ستين و پشتيوانى ئه‌مريكا بۆ رێكخراوى گوله‌ن و پارتى كرێكارانى كوردستان ، هه‌ر وه‌ها په‌يوه‌ندى توريكا به‌ ڕوسيا و ئێرانه‌وه‌.


هه‌موو ئه‌و ناكۆكييانه‌ چه‌ند ته‌نگژيه‌ك بوون و ده‌كرا چاره‌سه‌ر بكرين وه‌ك ته‌نگژه‌كانى پێدانى ڤيزا ، ڕه‌زا سه‌ڕاف ، ده‌ستگيركردنى پاسه‌وانه‌كانى ئه‌ردۆگان كاتيك سه‌ردانى ئه‌مريكاى كرد ، ته‌نگژه‌ى قه‌شه‌ بنسۆن ، كڕينى سيسته‌مى ئێس 400 له‌ روسيا ، هه‌موو ئه‌مانه‌ ته‌نگژه‌يى سه‌رتوێين و بچوكن ، هۆكاره‌ ڕاسته‌قينه‌كه‌شى ئه‌وه‌يه‌ كه‌ هاوپه‌يمانييه‌كى ڕاسته‌قينه‌ له‌ نێوان ئه‌مريكا و توركيادا نييه‌ ، بگره‌ ناكۆكيش هه‌ن سه‌باره‌ت به‌ پرسه‌ ستراتيژييه‌كان ، خۆ ئه‌گه‌ر ئه‌و هاوپه‌يمانييه‌ ڕاسته‌قينه‌ هه‌بێت ، ئه‌وا كێشه‌كانى ديكه‌ چاره‌سه‌ر ده‌بن.


ئه‌مانه‌ پێمان ده‌ڵێن كه‌ ئازادكردنى برانسۆن ره‌نگه‌ هۆكارێكى يارمه‌تيده‌ر بێت بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ى بارگرژى نێوان واشنتۆن و ئه‌نقه‌ڕه‌ ، به‌ڵام ته‌نگژه‌كان چاره‌سه‌ر ناكات ، ئه‌وه‌ى گرنگه‌ كه‌ سزاكانى سه‌ر توركيا لاببرێن و زمانى هه‌ڕه‌شه‌ كۆتايى بێت ، به‌ تايبه‌تيش كه‌ ئيداره‌ى تڕه‌مپ ئازادكردنى برانسۆن به‌ سه‌ركه‌وتن ده‌زانى له‌ به‌رامبه‌ر ده‌نگده‌رانى ئه‌مه‌ريكادا ، ئێستاش گفتوگۆ به‌رده‌وامه‌ له‌ نێوان واشنتۆن و ئه‌نقه‌ره‌ سه‌باره‌ت به‌ گه‌لێك پرسى جۆراوجۆر وه‌ك پرسى منبج ، ئه‌مه‌ جگه‌ له‌ گفتوگۆ سه‌باره‌ت به‌ چاره‌سه‌رى گرفتى جێگرى سه‌رۆكى هالك بانك كه‌ له‌ ئه‌مريكا ده‌ستگيركراوه‌ ، گفتوگۆش له‌ باره‌ى تيرۆركردنى جه‌مال خاشقچى ڕۆژنانه‌نووسى سعودييه‌وه‌ به‌رده‌وامه و له‌و باره‌شه‌وه‌ گفتوگۆ له‌ نێوان ئه‌ردۆگان و وه‌زيرى ده‌ره‌وه‌ى ئه‌مريكا به‌رده‌وامى هه‌يه‌ سه‌باره‌ت به‌و پرسانه‌.
ئه‌و لێكتێگه‌يشتنانه‌ى له‌ نێوان ئه‌و دوو ووڵاته‌دا سه‌باره‌ت به‌و پرسانه‌ له‌ ئارادايه‌ كاريگرةرى ئه‌رێنى ده‌بێت له‌سه‌ر دۆسييه‌كانى ديكه‌ى نێوانيان ، ڕۆژنانه‌ نووسه‌كه‌ له‌ وتارێكى پێشتردا نووسيبووى كه‌ دۆسيه‌ى ڕێكخراوى گوله‌ن  ئاسانتره‌ له‌ دۆسيه‌ى پارتى كرێكارانى كوردستان بۆ چاره‌سه‌ر كردن له‌ نێوان ئه‌و دوو ووڵاته‌دا ، به‌ تايبه‌تيش كه‌ ڕێكخراوه‌كه‌ تووشى شكستێكى ناوخۆيى و ده‌ره‌كى هاتووه‌ ، به‌ڵام لێكتێنه‌گه‌يشتن سه‌باره‌ت به‌و دۆسييانه‌ ئێستا له‌ ئاينده‌دا ته‌نگژه‌ى ديكه‌ى گه‌وره‌ترى لێده‌كه‌ونه‌وه.‌


جێگه‌ى خۆيه‌تى ئاماژه‌ به‌وه‌ بده‌ين كه‌ نووسه‌ر "هاندى فڕانت" نووسيويه‌تى" تا ئێستا ئه‌مه‌ريكا باڵوێزى نييه‌ له‌ توركيا و گه‌ڕانه‌وه‌ى باڵوێزه‌كه‌ى واشنتۆن بۆ ئه‌نقه‌ره‌ هه‌نگاوێكى گرنگه‌ بۆ ئاساييكردنه‌وه‌ى دۆخى نێوان دوو ووڵاته‌كه‌"، ناشزانم گه‌ڕانه‌وه‌ى ئه‌و باڵوێزه‌ پێنوێنێكه‌ بۆ چاككبوونى دۆخه‌كه‌ يان ده‌روازه‌كه‌ بۆ سه‌رهه‌ڵدانى ته‌نگژه‌ى ديكه‌.







ads
ads
Developed by Avesta Group and powered by Microsoft Azure

Copyright © 2015 Shar Press. all rights reserved