لە نێوان هەولێر و بەغدا

لە نێوان هەولێر و بەغدا

دانا رەشید


1208 جار خوێندراوه‌ته‌وه

هەولێر بە حۆقەیەك دەكرێ و بە حۆقەیەك دەفرۆشێ 
ئەوەی لە هەولێر دەگوزەرێ و ئەوەی ئەم دەسەڵاتەی هەرێم بە تایبەت پارتی كە گەورەترین و پاوانخواز ترین حیزبە ، نە جۆرێكە لە خۆ بەرێوە بردن ، نە جۆرێكە لە فیدراڵی ، نە جۆرێكیشە لە كۆنفیدراڵی ، واتە بە مانایەكی تر ، مۆدیلێكی خێڵەكی ئەوتۆیە كە لە سەد ساڵی رابوردوشدا وێنەی نەبوە ، 

لە هەموو دنیا بە پێێ یاساو دەستوری دەوڵەتی ، لەو دەوڵەتانەی كە بە سیستەمی پارێزگا واتە كانتۆن كار دەكەن ، پارێزگاكان یاخود كانتۆنەكان بە شێوەی لا مەركەزی كارو باری ئیداری ناوچەیی بە رێوە دەبەن ، ئەمەش بە یاساو رێسای تایبەت بە پایتەختی دەوڵەتەوە گرێ دەدرێت ، لە سیستەمی فیدراڵی ، واتە هەرێمایەتی ، دەوڵەت دەبێت بە چەند هەرێمێكەوە ، هەموو هەرێمێك خاوەنی حكومەت و پەرلەمانی هەڵبژێردراوی خۆیەتی ، خاوەنی یاساو رێسای خۆیەتی ، بە هەموو هەرێمەكانیش كە دەكاتە دەوڵەت ، حكومەت و پەرلەمان و سەرۆك وەزیران و سەرۆكی دەوڵەت هەڵدەبژێردرێت ، لێرەدا دەوڵەت ئەرك و مافی خۆی دەزانێت و ، هەرێمیش ، بە پابەند بوون بە دەوڵەتەوە لە سنوری خۆی ، خۆی بەرێوە دەبات ، وەزارەتی بەرگری ، وەزارەتی دەرەوە ، وەزارەتی سامانی سروشتی ، دەزگای ئەمنی قەومی ، لەو دەسەڵاتانەن كە بە دەست دەوڵەتە نەك هەرێمەكان ، دەوڵەت دەتوانێ بە پێێ ئەو یاساو رێسایانەی كە دەستور دایناوە ، لێپیچینەوە لە هەموو سوچێكی دەوڵەتدا بكات ، هەموو داهات و باج و دەسكەوتێك بە بێ ئاگاداری دەوڵەت نابێ ، هیچ هەرێمێك مافی ئەوەی نی یە پەیوەندی نێودەوڵەتی دروست بكات ، یان میلیشیاو سوپای هەبێ ،
ئەگەر دەوڵەت بە سیستەمی پەرلەمانی بەرێوە ببرێت ، ئەوا دەسەڵاتی تەنفیزی لای سەرۆك وەزیران دەبێ و دەسەڵاتەكانی سەرۆك كۆمار دەبێتە تەشریفاتی ، ئەگەر دەوڵەت بە سیستەمی سەرۆكایەتی بە رێوە بجێت ، ئەوا دەسەڵاتی تەنفیزی لای سەرۆك كۆمار دەبێ و سەرۆك وەزیران دەبێتە رێكخەری كابینەی وەزارەت .

لە عێراق ئەوەی دەیبینین تەواو پێچەوانەی هەموو سیستەمێكە ،عێراق بە پێێ دەستوری نوێێ عیراقی كە كورد زۆر بە تامەزرۆوە خوا هەڵناگرێ ( سیاسیەكان ) دەنگی میلەتیان بۆ كۆ كردەوە ، دەستورێكی دیمۆكراتی فیدراڵی یە ، پایگاكانی دەوڵەت لەو دەستورەدا فیدراڵی پەرلەمانی یە ، واتە سەرۆك وەزیران بەرزترین دەسەڵاتی تەنفیزی یە ، دەستوری نوێێ عیراق تا رادەیەكی باش بەند و یاسای سەردەمیانەو دیمۆكراتی تێدایە ، بەغدا ئەگەر چی خۆی لە سەدا سەد پابەند نەبوە و نی یە بەم دەستورەوە ،وەلی تا رادەیەكیش حكومەت و پەرلەمان بە یاساو رێسا كار دەكەن ، ئەگەر چی گەندەڵی هەیە ، لێ پێچینەوە و سزا و دەركردن و زیندانی و ترٶ كردنی گەندەڵ كارە سیاسیەكان و دەستاو دەست كردنی دەسەڵات لە گۆرێ یە ، تا رادەیەكیش فەزای چ حیزبایەتی چ كۆمەڵایەتی لە چاو هەرێمی كوردستان باشترو رۆشنترە.

دەسەڵاتی هەولێر ، ناخوازێ بە هیچ جۆرێ بەغدا نە چاودێری بكات نە بە ئەلفێكیش تەدەخولی بكات ، گەرەكێتی هەرچی سەروەتی ژێر زەوی و سەر زەوی هەیە بەم ئوسلوبەی هەتا ئێستە لە تەم و مژو تاریكیدا لول بكات ، دەخوازێ بە خراپترین جۆری خێڵەكیانە كۆمەڵگە نەك بەرێوە بەرێ بەڵكو بەم جۆرە بگەوزێنێ لە جۆرەها قەیران دا ، چ قەیرانی سیاسی چ دارایی ج ئابوری ، گەرەكێتی جیهان چاوی لێ بنوقێنێ ئەم دەسەڵاتی هەولیر بە تاقە یەك كەس و یەك بنەماڵە لە خێڵی بارزانەوە ، تەماشای هەموو كوردستان بكەن ، ئەمانە هەموو بەلایەكدا ، هەتا ئێستە لەبەر هەندێ زروفی سیاسی جەنگی رەنگە قوبوڵ كرابێ ، ئەمما كاتێ سوپایەكی بێ مۆراڵی وەك سوپای توركی ئەردۆگانی لە چەند جێگای هەرێمی كوردستان بارگەو جبەخانەی هەیە ، نابێ بەغدا لێپێجینەوە بكات ؟، گەلۆ ئێوە چی دەكەن لەسەرر خاكی عیراق؟ ، ئەدی هەولێرو بەغدا لە دوای ریفراندۆم لەسەر چی گفتوگۆ دەكەن؟ ، مەسعود بارزانی كە دەلێ ، هاتوین هەڵەكان راست بكەینەوە ، گەلۆ ئەوە گەورەترین هەڵە نی یە ، بەم رۆژگارە سوپای بێ ناموسی تورك سوكایەتی بە شەرەف و ناموسی میلەت دەكات؟ ، ئەگەر هەتا ئێستە بەغدا بێ دەنگی هەڵبژاردبێ ، و میلەتیش خۆی لەگەڵ ئەم هەموو قەریانە دروست كراوە راهێنابێ ، وەلی چۆن میلەت دەتوانێ بەرگەی قەیرانی نەبوونی شەرەف و ناموس بگرێ ،ئەگەر میلەت توانیبێتی خۆی لەگەڵ نیو موچە راهێنابێ . گەلۆ كەس دەتوانێ خۆی لەگەڵ نیو شەرەف نیو ناموس رابهێنێت ، ئەوا موچە نیو موچەیە گەلۆ شەرەفی میلەتیش كرا بە نیو شەرەف بەدەست جەندرمەی توركەوە ، 

لێرەوە بەغدا لەسەر خاكی عیراق هەڵدەداتێ ، وەك مافێكی دەستوری كە هەرێمی كوردستان بەشێكە لە سەروەری خاكی عیراق ، گەلۆ وەزیرو پەرلەمانتاران و سەرۆك كۆمار كە كوردن لە بەغدا بە حەقی ئەم دەستورە سوێند ناخۆن؟ ، ئەدی خۆتان بە میلەت دەنگتان بەم دەستورە نەدا ، كەواتە ئێمە بە شەرەفی جنسییە هاو وڵاتیەكی عێراقین ، عیراقیش مولزەمە لەسەر ئەو بێ حورمەتیەی كە سوپای تورك و ئەردۆگان بە خەڵك و خاكی عیراقی دەكات لە هەرێم هەڵبداتێ و بەرگری بكات ، ئەمە مافێكی دەستوری یە .

بەغدا دەڵێ دەبێ لێپێجینەوە لە سەفیری توركیا بكرێ ، وەلی هولێر ئەو خەڵكە بەشەرەفە بە ئاژاوەگێرو پلانگێر لە قەڵەم دەدات ، گەلۆ لەو رەش نوسی دەستورەی كە بۆ هەرێمی كوردستان دانرابوو ، بە باڵای خودی سەرۆك بارزانی دورابوو ، یەكێك لە بەندەكانی دەڵێ ( هەرێم دەتوانێ لە كاتی پشێوی و گرژی و ئاڵۆزی ،یاخود خۆ پیشاندانێكی گەورەی خەڵكی هەرێم ، دەتوانێ داوا لە سوپای عیراق بكات ئەگەر بە خۆی دانەمركایەوە ) وەك پەندەكە دەڵێ . هەولێر بە حۆقەیەك دەكرێ و بە حۆقەیەك دەفرۆشێ .

دانا رەشید



ads

زۆرترین خوێندراوە

  • ڕۆژ
  • هەفتە
  • مانگ
ads
ads

ads
ads
Developed by Avesta Group and powered by Microsoft Azure

Copyright © 2015 Shar Press. all rights reserved