لوتكەی هانۆی سارێژی زامی مێژوو، دیدێك لەمەڕ كێشەی ئەمریكا و ئێرانیش

لوتكەی هانۆی سارێژی زامی مێژوو، دیدێك لەمەڕ كێشەی ئەمریكا و ئێرانیش

مەلا بەختیار


860 جار خوێندراوه‌ته‌وه

ڕۆژانی ٢٧ و٢٨ مانگ ، (هانۆ)ی بووبە پایتەختی كۆبونەوەی لوتكەی سەرۆكی ئەمریكای دیموكرات و سەرۆكی كۆریای باكوری تۆتالیتاری.
مرۆڤ كەسەیری دیمەنەكانی لوتكەكە دەكات و دونیای پێچا و پێچ و پڕلە بەرژەوەندی سیاسەت لە بەرچاو دەگرێت ، هیچ سەیر نیە ، هانۆی كە هەمیشە شاری داگیر كراوی ئیمپراتۆرەكان و كۆڵۆنیالیزم كۆن و نوێ بوە ( هەڵبەتە ئێستە باوڕم بە چەمكی كۆڵۆنیالیزم نەماوە) كەچی بە هۆی قارەمانیەتی گەلی فێتنامەوە، ئێستا هانۆی بوەتە پایتەختی لوتكەێكی چارەنوس سازی دوو سەرۆك ، كە هەتا پار هەڕەشەی بەكار هێنانی چەكی ئۆتۆنۆمیان لە یەكتر دەكرد.
ئەمریكا، كەیەكەمین وڵاتە چەكی ئەتۆمی لە ژاپۆن بە كارهێنا، بەم سیاسەتەی لەگەڵ كۆریای باكور، دەیسەلمێنێت كە تا بتوانێت لە بەكار‌هێنانەوەی چەكی ئەتۆمی خۆی دە پارێزێت. بەڵام بە دڵنیاییەوە بەرژەوەندیە گەورەكانی بكەونە بەردەم هەڕەشەی گەورەوە، دەبێت بترسین دیسان،پەنا بەرێتەوە بەرچەكی ئۆتۆمی. بێ گومان هەموو وڵاتێك چەكی ئۆتۆمی هەبێت بۆ پارستنی بەرژەوەندیەكانی،لە ناو هاوكێشە سیاسی و ئابوری و ئاسایشیەكانی جیهاندا، وەكو دەبۆی هەڕەشەی مەرگی ئەتۆمی،چەكی ئەتۆمی دەپاڕێزن. لەم سۆنگەیەوە دەبێت بترسین ڕوداوەكانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و كێشمە كێشمەكانی تایفی و ئقلیمی، ئەگەر چارەسەرێكی گونجاویان بۆ نە دۆزرێتەوە، كە هاوسەنگ و بەرژەوەندی هەموو لاێك بپارێزێ، هیچ بە دووری نازانین كێشەی ئێستای پر لەرقەكان، هەموو لاێك ناچاربكات دەبۆی چەكە ئەتمیەكانیان بكەنەوە.
لوتكەی هانۆی،دوو دەوڵەتی هەڕەشەكەری بەكار ‌هێنانی چەكی ئەتۆمی كۆكردەوە،نە سەرۆكی ئەمریكای بە پلە بڕیار دەر هەڕەشەكانی بردە سەر، نە سەرۆكی كۆریای بەتاقی تەنها بڕیاردەر، هەڕەشەكانیان بردە سەر. ئێستا دەشێ بڵین لە پرۆگرامی ئەم دوو دەوڵەتە، بەكارهێنانی چەكی ئەتۆمی نزیكە لە مەحال.
فێتنامیش بەم میوان داریەتیەی لوتكەی هانۆی، سەلماندی گەڵێك لە خەباتی ڕزگاری خوازیدا سەدان هەزار قوربانی دابێت، گەرچی پێشتر سەربەخۆیان پێ ڕانەدەبینی و بەیاخی و تێكدەری ئاسایشی سنوری دەریای و زەمینیان دەزانی و تەنانەت چەكی كیمیاویشیان بەرامبەر بەكار هێنان، بەڵام ئێستا متمانەی ئاشتەواێكی نێو نەتەوەیێ وەردەگرێ و بە گوڵ و گوڵزار و ئاڵای سوری هێشتا دانەگیراوی كۆمۆنیزیم (كەتەنها بە ئاڵا سورەكە كۆمنیستن)پێشوازی لە لوتكەێكی هەستیاری چارەنوس سازی جیهانی دەكات.
كۆریای باكور هەتا خاوەن ئایدیۆلۆژیەتی تۆتالیتاری بێت، كە سەپێنەری تاك حزبی و میرات گری سیستەمی باوك سالاریە ، مەحاڵە بەم ڕێكەوتنەش ببێتە وڵاتێكی دیمووكراسی. ئەمریكاش تەنانەت ئەگەر ڕێكیش بكەون لەگەڵ سەرۆكی كوریا، هەتا ڕادەێك بەرژەوەندیەكانیان نەخاتە مەترسیەوە،قسەلە گۆڕینی سیستەمی حوكم ڕانی تۆتالیتاری بكەن، بەرەو دیموكراسی.

دەپرسین ، مادام چارەسەرێكی گونجاو بە چاوپۆشین لە ناسنامەی ئایدۆلۆژی تۆتالیتاری كۆریای باكور سەڕەرای هەموو هەڕەشە و كێشمە كێشەكان دۆزرایەوە، كەوابێ ئایا توانای دۆزینەوەی ڕێگە چارەسەری كێشەكانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە تایبەتی لە نێوان ئەمریكا و سعودیە و هاوپەیمانەكانی لە لاێك، هەروەها ئێران و دۆستەكانی لە لاێكی تر، بە تەواوەتی لە دەست چوە ؟ 
ئێمە پێمان وایە، نە ئەمریكا دەتوانێت بە تەواوی توانای تەكنەلۆژیای جەنگی و هەموو فشارە ئابوریەكانی بڕیاری جەنگ بدات. نە ئێرانیش دەتوانێ سەڕەرای قوڵی ناكۆكیەكانی لەگەڵ ئەمریكا و دەوڵەتانی سونی گەرای ناوچەكە، سەرەڕای توانا عەسكەری و گیانی ڤیداكاری و هەژمونی عەقیدەیی و پشت ئەستوور بە دۆستەكانی لە یەمەن و سوریا و لوبنان و عێراق ، بڕیاری تێوە گلان بە جەنگێكی دیكەی كەنداو بدات. كەوابێ سەرەرای هەموو ناكۆكی و كێشەكان و هەرچەندە دەوترێ دەرگاكانی دۆزەخی جەنگ كرابێتەوە، بەڵام ، بەرژەوەندی هەموو لاێك لە چارەسەردایە.

چارەنوسی ئێران تەنها گەلانی ئێران دەتوانن بڕیاری لێ بدەبن. نەك بە هەڕەشەی جەنگ و گەمارۆی ئابوری سیستەم گۆڕین. مەترسیەكانی كەلەسەر عەرەبستانی سعودی دەوڵەتانی سونی گەرای تر هەیە ، بەدەستە بەری بڕیاری نێونەتەوەی ڕێك كەوتنی تۆكمەی ئیقلیمی، چارەسەر دەكرێ. بە هیوای دەۆزینەوەی چارەسەرەكان و دوورخستنەوەی مۆتەكەی جەنگی نەخوازراو.

مەلا بەختیار



ads

زۆرترین خوێندراوە

  • ڕۆژ
  • هەفتە
  • مانگ
ads
ads

ads
ads
Developed by Avesta Group and powered by Microsoft Azure

Copyright © 2015 Shar Press. all rights reserved