كۆمەڵگەی قەیران

كۆمەڵگەی قەیران

لەشكر قادر ڕەسوڵ


510 جار خوێندراوه‌ته‌وه

لەدونیای سیاسی ئێمەدا ئەوەی بەشێوازێكی ڕوون خۆی مانفێست دەكات غیابی «فیكری سیاسی» یە. ئەگەر بەشێوەیەكی قوڵتر لەدۆخی خۆمان ڕامێنین دەبینین فەزای سیاسی ئێمە فەزایەكی پەرشوبڵاوە و كەمترین سەنتەریبوونی تێدایە. ئەمە وایكردوە كۆمەڵگەی ئێمە بەرەو دابەشبوون و پەرتبونێكی مەترسیدار بڕوات. ئەم دابەشبونە بەتەنھا نمایشی كایەی سیاسی نییە، بەڵكو لەھەمانكاتدا دابەشبونێكی كۆمەڵایەتی و كولتووری و ئاینی گەورەشە، بەجۆرێك وەكئەوەی دونیای سیاسی و كۆمەڵایەتی ئێمە لەدەرەوەی ھەر سیستەم و پەیمانێكی كۆمەڵایەتی و سیاسی و یاسایی ژیان بكات.

ئەمە وایكردووە ئاسەوار و لێكەوتەكانی ئەم دۆخە تادێت بەرەو دیاردەی مەترسیدارتر و لێكھەڵوەشانەوەی زیاتر بڕوات، تا ئەو ئەندازەیەی دابڕانێكی قوڵ لەنێوان ھاوڵاتی و دەسەڵاتدا دروست بووە. بەم پێیەش ناكۆكیی ناڕەزایی گەورەی نێوان خەڵك و دەسەڵاتی كوردی ڕۆژ لە دوای ڕۆژ تۆختر دەبێتەوە و تابڕوات خەڵك لە دەسەڵات دوور دەكەوێتەوە، هاوكات دەبێتە تاكێكی بەرەنگار و بەرهەڵستكار.

شكستی پڕۆژەی سیاسی لەدونیای ئێمەدا بەگشتی و حیزبە حاكمەكان بەتایبەتی بەشێوەیەكی ڕوون خۆی نمایش دەكات. ئێستا خەڵك بەتوندی بەر ئەو واقیعە زبرە دەكەوێت كە هێزە سیایەكانی دونیای ئێمە ناتوانن هیچ هەنگاوێك بەرەو پێش بنێن و هیچ گۆڕانكاریەكی ڕیشەیی «ڕادیكاڵی» لە بارودۆخ و گوزەرانی خەڵكدا بكەن. بەڵكو ئەمە دواین وزەو تاقەیانە و ناتوانن ھیچ مۆدێلێكی نوێ بخوڵقێنن كە جیاواز بێ لەئەزموونی بیست و حەوت ساڵی ڕابردوو.

دەسەڵاتی كوردی لەبەتاڵیەكی گەورەی فیكری و سیاسی و ئاكاری دایە. بەڵام حیزبی سیاسی كورد بۆ درێژەدان بەدەسەڵاتی خۆی بەردەوام پەنا بۆ «جوڵاندنی سایكۆلۆژیای جەماوەر و بڵاوكردنەوەی ھوشیاری سیاسی ساختە» دەبات. بۆ ئەو مەبەستەش ئامرازەكانی وەكو «ڕاگەیاندن، ئابووری، دەسەڵات..هتد» وەگەڕدەخەن.

كۆمەڵگەی ئێمە لەپاڵ ڕەخنەی ئەقڵی سیاسی پێویستی بەھەوڵێكی جدیشە بۆ ڕەخنەكردنی (بەشداری سیاسی تاك، ھزری كۆمەڵایەتی، كولتووری سیاسی) كەخۆڵقێنەری ئەم مۆدێلەی حوكمڕانین و ئەم شكڵەیان بە دەسەڵات داوە. بەمانایەكی دی بۆ گۆڕینی فۆڕم و ناوەڕۆكی كولتووی سیاسی «بەتایبەتی ئەو كولتوورە سیاسیەی یەكێتی و پارتی وەكو مۆدێلی ناعەقڵانی و نائەخلاقی بەرھەمیان ھێناوە» ئینسانی كۆمەڵگەی كوردی پێویستی بە ھۆشیاریەكی سیاسی بڵند و بە ویقارە.

بۆ تێپەڕاندنی ئەم نەریتەی «نا ئەقڵانی سیاسی، گەندەڵی ئابووری، دواكەوتویی هزری». ئەوەی پیویستە پراكتیكە نەك دروشم، ماركس گوتەنی: «تیۆر بەتەنها بەس نییە، شتێك بكە. تیۆر تەنها ئەو كاتە دەتوانێ كاریگەر بێت كە بگۆردرێت بۆ هێزێگی ماددی و پڕاكتیك بكرێ». 

 لەدواجاردا بۆ ھێنابەدی ھەمو ئەمانە، پێویستە كاراكتەری جدی و پڕۆژەی سیاسی و فیكری نوێ بێتە ناو دونیای ئێمەوە لەپێناو خوڵقاندنی دونیایەكی نوێی سیاسی و كۆمەڵایەتی و كولتووری كەبتوانێت دابڕانێكی گەورە دروستبكات لەو نەریتە سیاسیەی ئێستا زاڵە لە كۆمەڵگەی ئێمەدا. هەروەھا لەپێناو بەرەنگاری باشتر و ڕونتر تێگەشتن لەوەی لەدونیای ئێمەدا ڕوودەدات پێویستە دونیای سیاسی ئێمە سوودێكی زۆر لە كایەی ڕۆشنبیری و فەلسەفە و زانستی سیاسی وەربگرێ.

لەشكر قادر ڕەسوڵ



ads

زۆرترین خوێندراوە

  • ڕۆژ
  • هەفتە
  • مانگ
ads
ads

ads
ads
Developed by Avesta Group and powered by Microsoft Azure

Copyright © 2015 Shar Press. all rights reserved