له‌ یادی دامه‌زراندنی یه‌كێتیدا كام یه‌كێتی ده‌مێنێته‌وه‌؟

له‌ یادی دامه‌زراندنی یه‌كێتیدا كام یه‌كێتی ده‌مێنێته‌وه‌؟

دڵشاد مستەفا


292 جار خوێندراوه‌ته‌وه

چل و چوار ساڵ به‌سه‌ر دامه‌زراندنی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستاندا تێپه‌رده‌بێت، حیزبێك كه‌ له‌سه‌ره‌تای دامه‌زراندنیه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ دێته‌ كایه‌وه‌ كه‌ ئامێز بۆ ئه‌و چینه‌ خوێنده‌واره‌ بگرێته‌وه‌ كه‌ خۆیان له‌ بنه‌چه‌دا له‌ نێو ڕێكخراوێكه‌وه‌ هاتوون كه‌ بنه‌مای فیكری ئه‌وان له‌سه‌ر هێزی گۆڕانكاری ره‌گ و ڕیشه‌یی له‌ كۆی بونیادی كوردایه‌تیدا دامه‌زراوه‌ . گۆرانكارییه‌ك به‌ئاراسته‌ی به‌دیهێنانی ئامانجی چینی هه‌ژاران و ره‌نجده‌رانی كورده‌واری . ئه‌و چه‌رده‌یه‌ له‌ مرۆڤگه‌لی خۆنه‌ویست  ده‌یانخوازی له‌ڕێی  پرۆژه‌یه‌كی فیكریی وسیاسی نوێ و جیاوازه‌وه‌ ‌ جیهانبینییه‌كی نوێ و تایبه‌ت به‌ خۆیان بۆ كایه‌ی سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی  به‌رهه‌م بهێنێنن  كه‌ وزه‌ی گۆرانكاری بنه‌ڕه‌تی له‌هه‌ناوی خۆیدا هه‌ڵبگرێت .  به‌هه‌موو مانایه‌ك یه‌كێتی له‌سه‌ره‌تای دروستبوونیه‌وه‌ وه‌ك هێزێكی ڕادیكاڵ كه‌ بڕوای به‌ گۆڕانكاری ڕیشه‌یی هه‌یه‌ له‌ نێو زه‌ینی خه‌ڵكی كوردستاندا وێنا بوو ، هه‌ڵبه‌ته‌ ره‌فتاری سه‌رده‌می شاخ و بریار و هه‌ڵوێسته‌ سیاسییه‌كانی ئه‌و سه‌رده‌مه‌ی ئه‌و وێنه‌یه‌ی بۆ ڕونتر و ئاشكراتر به‌رجه‌سته‌ كردبوو . 

دوور له‌حكایه‌تی قوربانیدان و ئه‌و خه‌باته‌ی نه‌وه‌ی ئه‌مڕۆ له‌ گێرانه‌وه‌ی چیرۆكه‌كانی بێزاره‌ ، ئه‌و دیوه‌ی كاركردنی ئه‌م حیزبه‌ وایكردووه‌ كه‌ زیاتری چینی خوێنده‌وار و ده‌ستبژێری كۆمه‌ڵایه‌تیش به‌ هێزێكی زیندووی بزانن كه‌ به‌به‌رده‌وام جۆرێك له‌ هیوای له‌سه‌ر هه‌ڵبچنن .  زۆرینه‌ له‌و بڕوایه‌دا بوون له‌ كوردستاندا یه‌كێتی ده‌توانێ  ده‌ستكاری دۆخه‌ ناهه‌مواره‌كانی ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی بكات ،دۆخی ژیان  له‌ وه‌همی دیموكراسیه‌وه‌ بگۆڕێت بۆ دیموكراسیه‌كی راسته‌قینه‌ كه‌ پایه‌كانی له‌سه‌ر ماف و ئازادیه‌كانی تاكه‌كه‌س و گروپ وكه‌مینه‌كان و دواتر رێزگرتن له‌ یاسا و ته‌واوی جومگه‌كانی به‌رێوه‌بردن  بنیاتنرابێت. 

به‌ڵام پرسیاری گرنگ لێره‌دا ئه‌وه‌یه‌ ، ئاخۆ خه‌ڵكی كوردستان هێشتا ئه‌و متمانه‌یه‌یان به‌ یه‌كێتی ماوه‌ ؟ ئایا یه‌كێتی ئێستا هه‌مان ئه‌و هێزه‌ جه‌ماوه‌رییه‌ یه‌ كه‌ هیوای به‌شێكی زۆر له‌ زه‌حمه‌تكێش و چینی ده‌ستبێری كۆمه‌ڵی له‌سه‌ر بنیاتنراوه‌ ؟ ئاخۆ ئه‌م فۆرمه‌ی ئێستای یه‌كێتی له‌ دوای ژیانئاوایی كردنی مام جه‌لال وه‌ك كاریزمایه‌كی سه‌نگین،  وه‌ك خۆی مانه‌وه‌ی له‌ قازانجی خۆی و خه‌ڵكدایه‌ ؟ ئاخۆ كام یه‌كێتییه‌ ده‌توانێ به‌رگه‌ی زه‌بری توندی رۆژگاری ئه‌مڕۆ بگرێت ؟ كام یه‌كێتییه‌ ده‌توانێ بمێنێته‌وه‌و به‌رده‌وام بێت ؟

لۆجیك نییه‌ عه‌قڵی سیاسی نێو یه‌كێتی دوای ٤٤ ساڵ ته‌مه‌نی ئه‌و حیزبه‌ نه‌كه‌ونه‌ پرسیاری ئه‌وه‌ی ئه‌م مۆدێلی كاركردنه‌ی ئێستا له‌سه‌ری ده‌ڕۆن به‌ده‌ردی ئێستا و ئاینده‌ ده‌خوات ؟ ئایا ئه‌و میكانیزمی كاركردنه‌ ده‌یانگه‌ێنێته‌ كوێ ؟ تاكه‌ی خه‌ڵك له‌خه‌می یه‌كێتیدا ده‌بێت ؟ ئه‌و ده‌ستبژێره‌ خوێنده‌واره‌ی تێیدا ماوه‌ ، هه‌روا بێ ده‌نگ و بێ سه‌نگ داده‌نیشێت و چاوه‌ڕوانی 
به‌خشینه‌وه‌یه‌كه‌ له‌ سه‌ركردایه‌تییه‌كه‌ی یان ئاراسته‌ی تر ده‌گرن و هه‌وڵی دۆزینه‌وه‌ی ده‌ربازی تر سه‌رقاڵ و سه‌رحاڵیان ده‌كات ؟
ئیدی دوای چلوچوار ساڵ ته‌مه‌ن كاتی ئه‌وه‌یه‌ سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتی له‌وه‌ وردبێته‌وه‌ و سه‌رنجی باشتری بداتێ كه‌ هه‌ركات یه‌كێتی له‌ ڕادیكاڵبوونی زیاتر نزیك ده‌بێته‌وه‌ لانی كه‌م جه‌ماوه‌ره‌كه‌ی خۆی زیاتر باوه‌شی بۆ ده‌كاته‌وه‌ و له‌ نێو فه‌زای  گشتیدا_ گه‌ر له‌سه‌ر ئاسته‌ میلله‌یه‌كه‌شی بێت _ پێگه‌ی به‌هێزتر و فراوانتری بۆ چێ ده‌بێت .

یه‌كێتییه‌كه‌ی مام 
هه‌موومان رۆژانه‌ گوێبیستی ئه‌م تێرمه‌ ده‌بین ، به‌ڵام تا ئێستا به‌ هیچ جۆرێك قاڵبێكی تیۆری و نوسراو بۆ وێناكردنی ئه‌م تێرمه‌ له‌ئارادا نییه‌ و ئه‌وه‌ش وای كردوه‌ هه‌ر به‌رپرسێك بیه‌وێت شه‌رعیه‌ت به‌هه‌ر ڕه‌فتارێكی خۆی بدات ، له‌م ده‌روازه‌ ئه‌فسونییه‌وه‌ خۆی بكات به‌نێو فه‌زای سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تیدا .
له‌ سه‌رنجدانێكی خێرادا بۆ ئه‌م زاراوه‌یه‌ ، له‌وه‌ تێده‌گه‌ین كه‌ مه‌به‌ست لێی ئه‌و فۆرمی سیاسه‌تكردنه‌یه‌ كه‌  ( مام جه‌لال) ی ره‌وانشاد په‌یڕه‌وی ده‌كرد و ئه‌و ستراتیج و تاكتیكانه‌ی ئه‌و به‌ ئه‌زموونی كه‌ڵه‌كه‌بووی سیاسی و زرنگی خۆی چوارچێوه‌ی دابویه‌ و یه‌كێتیش له‌ چل ساڵی ڕابردودا له‌سه‌ری ده‌رۆیشت .

هه‌ڵبه‌ته‌ له‌سه‌ر ئه‌زموونی سیاسی مام و توانستی له‌ به‌ڕێوه‌‌‌بردنی ململانێكاندا یار و نه‌یار كۆكن ( ئه‌گه‌ر چی ئێستا هه‌ندێك له‌ لایه‌نگرانی بزوتنه‌وه‌ی گۆران گومان له‌وه‌ ده‌كه‌ن ، به‌ڵام خودی ڕه‌وان شاد نه‌وشیروان مسته‌فا ، له‌ سه‌ره‌تای شۆڕشی چه‌كداریه‌وه‌ ئه‌وه‌ی سه‌لمانده‌وه‌ كه‌ مام چ پێگه‌یه‌كی سیاسی گرنگه‌) . بۆیه‌ له‌ نێو میدیا و ماس میدیا و فه‌زای گشتییشدا قسه‌ له‌سه‌ر جێگره‌وه‌كانی ده‌كرێت و زۆرینه‌ پێیان وایه‌ ئه‌سته‌مه‌ كه‌س بتوانێت مام جه‌لال بێت . به‌ڵام ئه‌مه‌ رێ له‌وه‌ناگرێت كه‌  ئه‌و وردبینییه‌ سیاسیه‌ی ، ستراتیجی به‌ڕێوه‌بردن ، دبلۆماسیه‌ت ، په‌یوه‌ندییه‌كان خۆی وته‌نی (له‌گه‌ل ده‌رو جیران ) بخرێت ناو چوارچێوه‌ی تیۆره‌وه‌ و به‌وردی دابڕێژرێته‌وه‌ و بكرێته‌ ستراكچه‌ری  فۆرمێكی سیاسی تایبه‌ت و نوێ ، كه‌ لانی كه‌م دڵسۆزی و توانا و ره‌فتاری سه‌ركرده‌كانی پێ بپێورێت و ئه‌وسا له‌به‌رچاوی كادری یه‌كێتی و فه‌زای سیاسی و گشتی كوردستانیشدا ڕوون ده‌بێته‌وه‌ كێ میراتگری ڕاسته‌قینه‌ی یه‌كێتییه‌كه‌ی مامه‌ .  هه‌ڵبه‌ت ئه‌م فۆرمه‌ پێویستی به‌ فیكر و هزراندنێكی تۆكمه‌ و داڕێژراو هه‌یه‌ تا بۆ زۆرینه‌ی دۆخه‌ سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان و له‌ پرسه‌ چاره‌نوسساز و یه‌كلاییكه‌ره‌وه‌كاندا په‌نای بۆ ببرێت . نموونه‌ی ئه‌مه‌ به‌سانایی له‌ نێو پارتی كرێكارانی كوردستاندا ده‌بینیت كه‌ بۆ زۆر بابه‌ت ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ تێزه‌كانی ئۆجه‌لان ، به‌ڵام جیاوازییه‌كه‌ ئه‌وه‌یه‌ ئۆجه‌لان تێزه‌كانی كردۆته‌ نوسین و به‌ ژماره‌یه‌ك كتێب بڵاوی كردونه‌ته‌وه‌ . 

تا هه‌نووكه‌ش له‌ نێو یه‌كێتیدا هه‌ناسه‌یه‌كی فیكری ماوه‌ كه‌ ده‌یه‌وێت ململانێكان ،كه‌ له‌ دوای ٢٠٠٣ وه‌ له‌ ململانێی فیكریه‌وه‌ گۆراوه‌ بۆ جۆرێكی تر، له‌ ئه‌ستۆ بگرێت و  په‌ره‌ی پێبدات . ئه‌و ته‌وژمه‌ ده‌یه‌وێت له‌و مامه‌ڵه‌ بازرگانییه‌ بێته‌ ده‌ره‌وه‌ كه‌ سیاسه‌تی كردۆته‌ بازاری سه‌واومامه‌ڵه‌ و هیچ به‌هایه‌كی فیكری و سیاسی به‌مانا تیۆرییه‌كه‌ی نه‌هێشتۆته‌وه‌ . ژماره‌یه‌كن ده‌یانه‌وێت یه‌كێتی له‌سه‌ر بنه‌ما‌ی نوێ و به‌پشتبه‌ستن به‌و تێز و تێرمه‌ دابڕێژنه‌وه‌ ، به‌شوێن فۆرمی نوێدا ده‌گه‌ڕێن تا ئه‌و قه‌یرانی ئیراده‌یه‌ تێپه‌ڕێنن و هه‌ندێك جاریش ئه‌وه‌ له‌و جۆره‌  بڕیارانه‌دا ده‌بینین كه‌ وتنی ( نا) یه‌كی ئاشكرای تێدایه‌ و به‌هه‌موو شێوه‌یه‌ك هه‌ناسه‌یه‌كی ئاسوده‌ به‌دڵی كادرو جه‌ماوه‌ری ئه‌و حیزبه‌دا ده‌كه‌ن .  ئاخۆ ئه‌ركی ئه‌و چه‌رده‌یه‌ نییه‌ له‌ ئێستاوه‌ بكه‌ونه‌ تۆخكردنه‌وه‌ی سیمای ئه‌و یه‌كێتییه‌ی مام ؟ ئایا ده‌ستبه‌رداربوونی ئه‌و تێزانه‌و مانه‌وه‌یان به‌ مۆله‌قی و نه‌چونه‌ نێو فۆرمێكی پته‌وه‌ داڕێژراوه‌وه‌ به‌رله‌هه‌مووان زیان به‌وان ناگه‌ێنێ ؟  ئه‌ی ئه‌ركی كێیه‌ ئه‌مه‌ بكات .

له‌م سه‌روبه‌ندی یادكردنه‌وه‌ی ٤٤ ساڵه‌ی یه‌كێتیدا لانی كه‌می  وه‌فا بۆ مام و شه‌هیدانی یه‌كێتی ، گه‌راندنه‌وه‌ی ئه‌و ئیراده‌ ڕادیكاڵییه‌یه‌ بۆ یه‌كێتی ، هه‌ڵبه‌ت دنیایه‌ك شێوازی ئاشتیانه‌ هه‌یه‌ و له‌ فۆرمی رادیكالیشدا كار ده‌كه‌ن و دوور له‌ حه‌ماسه‌ت و بشێویه‌كانی ئانارشیزمن . دانانی به‌رنامه‌یه‌كی كاری بونیاتنراو له‌سه‌ر ئه‌و كه‌لتووره‌ سیاسییه‌ی مام جێی هێشتوه‌ و كردنی به‌ ستراتیجی دورنمای كاری یه‌كێتی . به‌ دڵنیایی ئه‌م پرۆسه‌یه‌ پێویستی به‌ كۆنگره‌یه‌كه‌ ئه‌و حیزبه‌ تێیدا بیر له‌ گۆڕانكاری گه‌وره‌بكاته‌وه‌ و  به‌ قه‌تماغه‌ به‌ستنی ئه‌و برینانه‌ رازی نه‌بێت كه‌ گه‌ر له‌ بنه‌وه‌ڕا چاره‌سه‌رنه‌كرێن دۆخی ناوه‌كی و پێگه‌ی ده‌ره‌كیشی به‌ره‌و نادیارێ ده‌به‌ن مه‌ترسیدار .

دڵشاد مستەفا



ads

زۆرترین خوێندراوە

  • ڕۆژ
  • هەفتە
  • مانگ
ads
ads

ads
ads
Developed by Avesta Group and powered by Microsoft Azure

Copyright © 2015 Shar Press. all rights reserved