پاش ئەوەی ژێمی بەعس لە ساڵی ٢٠٠٣ کۆتایی هات،
بارودۆخێکی سیاسی نوێ لە عێراقدا هاتەکەیەوە ،ئەمە گەورەترین هەلی سیاسی بوو لە مێژووی عێراقدا کە کورد بتوانێت بە مافە ڕەواکانی بگات و بەشدارییەکی سیاسی کارای هەبێت لە دەوڵەتی نوێی عێراقدا.
بۆ ئەوەی وەک هێزێکی خاوەن ئەزموون ڕۆڵی هەبێت لە بنیاتنانەوەی دەوڵەتدا بە بەشدارییەکی سیاسی چالاک و خاوەن پەیام بەشداریکرد.لە دوای ڕووخانی ڕژێمی بەعس کورد بەشدارییەکی کارای هەبوو لە نووسینەوەی دەستووری نوێدا، لە هەمان کاتدا بەشدارییەکی چالاکانەی هەبوو لە یەکەم پەرلە مان و حکومەتی عێراقدا. وەک ڕێکەوتنێکی هێزە عێراقی کان بە چاودێری ئەمریکییەکان بۆ دابینکردنی ئارامی و پێکەوە گونجان لە نێوان کورد و شیعە و سوننە، پشکی سەرۆک کۆماریاندا بە کورد، لەو کاتەشدا ئەم پۆستە درا بە یەکێتی نیشتمانی کوردستان ئەمیش وەک سازانێکی تر لە نێوان یەکێتی و پارتیدا بەکارهات، چونکە لە هەرێمیش پۆستی سەرۆکی هەرێم درا بە پارتی.
سەرەڕای ئەوەی یەکێتی و پارتی ئەزموونی حوکمڕانیان لە هەرێمی کوردستاندا لە ساڵی ١٩٩٢ دەست پێ دەکات و تا ساڵی ٢٠٠٣ دەکاتە ١١ ساڵی حکومڕانی(،بەڵام ئەویش پڕ لە ململانێ و قەیران و ناکۆکی)، ئەمە لە کاتێکدا بوو کە هیچ هێزێکی سوننە و شیعە هیچ ئەزمونێکی حوکمڕانییان نەبوو. سەرەتا و بۆ دوو خول ئەم پۆستە درایە مام جەلال , پارتی زۆر گرفتی لەگەڵیدا نەبوو ،بەڵام دوای کۆچی مام جەلال کێشەکان قووڵ بوونەوە، پارتی وای لە قەڵەمدا کە ئەم پۆستە بۆ کورد دانراوەو مەرج نیە
تەنها بۆ یەکێتی نیشتمانی بێت، یەکێتی و پارتی لە جیاتی ئەوەی ناکۆکیەکانیان وەلا بنێن و بە پلانێکی نوێوە بچنە بەغدا و بە دیدگایەکی نیشتمانی مامەڵە لەگەڵ عێراقدا بکەن، بەڵام بە پێچەوانەوە هەموو ئەو ململانێ وناکۆکیانەی کە هەیانبوو گواستیانەوە بۆ بەغدا و وەک دوو هێزی نەیار و دژ بە یەک مامە ڵەیان کرد ،کەوتنە پلاندانان دژ بە یەکتر و هەوڵدان بۆ
لاوازکردنی بەرامبەر ،بۆ ئەم مەبەستەش درێغیان نە کردووە لە دروستکردنی پەیوەندی باش لەگەڵ هێزە عێراقیەکان بە سوننە و شیعە و زۆر جاریش ئەم پەیوەندیانەیان بە کار هێناوە بۆ دژایەتی کردنی یەکتر .ململانێ لەسەر پۆستی سەرۆک کۆمار کرایە فەزایەکی نوێ لە نێوان یەکێتی و پارتی بۆ یەکتر شکاندن و ململانێی توندی حیزبی، ئەمەش بووە هۆی ئەوەی کە لە فەزای سیاسی عێراقدا کورد وەک گەلێکی ناکۆک و دژ بە یەک دەربکەوێت ،کە خاوەن پلانی ستراتیجی نیە بۆ ئایندەی گەلەکەی و نەزانێ لە عێراقی نوێدا وەک هێزێکی سیاسی هەوڵ بدات بۆ زیاتر بە دەستهێنانی مافە دەستوریەکانی و ئەو هێزانەش ببنە نوێنەری خەڵکی هەرێم لە بەغدا.ئەو دژایەتیەی کە یەکێتی و پارتی دژ بە یەک دەیکەن، بووە هۆی ئەوەی کە متمانەی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیش پێیان لاواز ببێت و لە لایەکی تریش وڵاتانی هەرێمایەتی کە بەردەوام دژ بەوە بوون کە کورد لە هەرێمی کوردستان ئەزموونێکی سیاسی سەرکەوتووی هەبێت، یەکێتی و پارتی بوونە فاکتەری هاتنەدی ئەو خەونەی ئەوانیش.
ناکۆکی یەکێتی و پارتی لەسەر پۆستی سەرۆک کۆمار لە ئێستادا کاریگەری نێگەتیڤی هەیە بۆ سەر بەشداری سیاسی کورد لە دەوڵەتی عێراقدا، چونکە لە ئێستادا کێشەی قووڵ هەیە لە نێوان حکوومەتی ناوەندی و هەرێم و هیچیان چارەسەر نەبوون لەوانەش بەشە بووجەی هەرێم و بڕیاری ١٤٠ لەسەر ناوچە جێناکۆکەکان، کە تا ئێستا جێبەجێ نەکراوە، پڕۆژە یاسای نەوت و گاز لە پەرلەمانی عێراق هەتاکوو ئێستا دەنگی لەسەر نەدراوە و دانی پێدا نەنراوە، سنووری هەرێمی کوردستان دیاری نەکراوەو بابەتێکی کێشە لەسەرە .لەبەر ئەوە بوونی ململانێی هێزە کوردیەکان لەسەر دیاریکردنی پۆستی سەرۆک کۆمار لە ئێستاداهیوای گەیشتن بە چارەسەری ئەو کێشانە دور دەخاتەوەو ئەگەری خراپ دەهێنێتە ئاراوەو دوور نیە هێزە عێراقییەکان بە شیعە و سوننەوە بیر لەوە بکەنەوە کە ئەم پۆستە لە دەست کورد دەربهێنن ،چونکە ئەم پۆستە پێگەیەکی دەستووری نیە و تەنها عورفێکی سیاسی نێوان هێزە عێراقییەکانە، لەبەر ئەوە بۆ دەرچوون لەم دۆخە نەخوازراوە تەنها ڕێگە چارە ئەوەیە کە یەکێتی و پارتی هەردووکیان دەستبەرداری ئەم پۆستە ببن و بیدەن بە کەسێکی تەکنۆکراتی بێلایەنی کورد،یان کەسایەتیەکی دیاری کورد لە حیزبەکانیتر، بۆ بۆ ئەوەی بە دیدێکی نیشتمانی ئەو پۆستە بەڕێو ببات و ببێتە نوێنەری خەڵکی کوردستان بە هەموو چین و توێژەکان و وەک بەشێکی دانەبڕاو لە کۆمەڵگەی عێراقی مامەڵە بکات و ئەجیندای حیزبایەتی بە تەواوی لەم پۆستە دوور بخاتەوە و هەوڵ بدات بۆ چەسپاندنی دەستووری عێراقی وەک خۆی، چونکە لە دەستوردا مافە سیاسی و مەدەنیەکانی کوردوستانیەکان دەستەبەر کراوە و وەک پێکهاتەیەکی گرنگی عێراقی مامەڵەی لەگەڵدا کراوە.ه
ئەم وتارە دەربڕی بۆچونی نووسەر خۆیەتی