لە ساڵی ٤٠١ی پێش زایینیدا، لە قووڵایی شاخە سەختەکانی کوردستاندا، داستانێک ڕوویدا کە تا ئەمڕۆش مایەی سەرسووڕمانی مێژوونووسانە
ئەزموونی پێشمەرگە شیوعییەکان (ئەنساڕ)[1] لە عێراق بە یەکێک لە دیارترین و ڕاستگۆترین ئەزموونەکانی خەباتی شیوعی لە مێژووی عێراقی هاوچەرخ و هەرێمی کورد
بەدەگمەن سەرکردهیەک یان سیاسەتمەدارێک دەبینی کە ڕاشکاوو ڕاستگۆ بێت، چونکە سیاسەت زمانی بەرژەوەندیەکانەو کاتێک سیاسیەکان لەگەڵ یەکتری دادەنیشن بۆ دان
دەوڵەتی مۆدێرن، پێش ئەوەی دامەزراوەیەکی جەستەییی کۆنکرێتی، کۆمەڵێک ڕێگاوبانی قیرتاوکراو، یان دەزگای ئەمنی و خزمەتگوزاری بێت، لە بنەڕەتدا دروستکراوێکی
ڕەنگە بۆ دەسەڵاتدارانمان زۆر ئاسان بێت کاتێک لە پشت پەنجەرە شووشەبەبەرەکان، کۆشکە فراوانەکان و ئۆتۆمبێلە مۆدێل بەرزەکانەوە سەیری خەڵک دەکەن
ئەستێرەیەکی هەرە گەشی هونەری چیرۆکنووسین و حیکایەتخوانیی ئێمە، بۆ هەمیشە لە ئاسمانی ئەدەبیاتدا بە ئارامیی لە خاڵێکدا بۆ هەتا هەتایی جێگیر بوو.
هەموو نووسەرانی سەدەی پێشوو، هەر یەکەیان بەپێی دونیابینی و ئاستی ڕۆشنبیری خۆیان، هەوڵیانداوە خزمەتی ئەدەبیاتی کوردی بکەن و بەشداربن لە بونیاتنانی کۆش
زۆربەی ئەوانەی توێژینەوەو بەدواداچون ولێکۆڵینەوەو دیراسەی بابەتی ناسیۆنالیزمی کوردییان کردووەو یاخود نامەی ماستەرو دکتۆرایان لەوبارەیەوە نوسیوە
سەردانی ئیسماعیل قائانی، فەرماندەی فەیلەقی قودسی ئێران، بۆ عێراق لە کاتێکدا ڕوودەدات کە دۆسیەی گروپە چەکدارەکان و داهاتووی هەناردەکردنی نەوتی عێراق،
كردە مێژووییەكانو شوناس، كەرەستەی هەمیشەیی بەردەستی نوخبەی سیاسین بۆ بەهێزكردنی هەژمونو شەرعییەتی خۆیان، ئەریك داڤیس لەكتێبی (یاداشتەكانی دەوڵەت)دا
ژیان بۆ زۆربەی مرۆڤەکان بووەتە گۆڕەپانی شەڕێکی بێبڕانەوە لە نێوان عەقڵ و فەلسەفە و دیندا. هەر دەستەیەک دەیەوێت جەخت لەسەر ئەوە بکاتەوە کە تەنیا تێڕوا
گوتاری دینی و ئاراستە ئیسلامییەکان (بە تایبەت لە شێوازە سیاسییەکەیدا) لە چەندین ئاستدا کاریگەریی نەرێنییان لەسەر چۆنیەتیی مامەڵەکردن لەگەڵ جینۆسایدی