شارپرێس:

تۆم باراک ئەندازیاری باڵاو متمانەپێکراوی کۆشکی سپی، لەگەشتێکی چارەنوسسازدا دێتە عێراق‌و هەرێمی کوردستان، بۆ کێشانی نەخشەی نوێی هێز لەناوچەکەدا؛ چاودێران ده‌ڵێن، نوێنه‌رى تایبەتی ترەمپ هاتوە تا لەچەند کاتژمێری داهاتودا، گرێکوێرەی کابینەی عەلی زەیدی، داواکارییە قورسەکانی گروپە چەکدارەکان بۆ وەرگرتنی پۆستی سیادی‌و دۆسیە ئەمنییە هەڵپەسێردراوەکانی نێوان بەغداو هەولێر لەبەرژەوەندیی واشنتۆن یەکلایی بکاتەوە.

دیپلۆماسیی لێواری کەندەڵان
تەنها چەند هەفتەیەک دوای ئەوەی دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا، تۆم باراک باڵیۆزی پێشوی واشنتۆنی لەئەنكەرە وەک نوێنه‌رى تایبەتی خۆی بۆ عێراق‌و سوریا دەستنیشانکرد، ئەم بازرگان‌و دیپلۆماتکارە زمانزانە، گەشتە گرنگەکەی بۆ ناوچەکە دەستپێدەکات، سەردانی باراک بۆ عێراق لەکاتێکدایە کە پرۆسەی سیاسیی وڵاتەکە لەنێوان ویستەکانی واشنتۆن‌و داواکاریی لایەنە ناوخۆییەکاندا لەبنبەستێکی قورسدایە.

مەلەفە سەرەکییەکانی سەر مێزی گفتوگۆکان
گەورەترین ئەرکی باراک لەبەغدا، چارەسەرکردنی پرسی پێکهێنانی حکومەتی نوێی عێراقە بەسەرۆکایەتی عەلی زەیدی، کێشەکەش لەوەدایە چەند لایەنێکی پێشوی ناو گروپەکانی مقاوەمە، کە ئارەزوی خۆیان بۆ هەڵوەشاندنەوەی باڵی سەربازیی‌و تێکەڵبون بەحەشدی شەعبی دەربڕیوە، ئێستا داوای پۆستی باڵای وەک جێگری سەرۆک وەزیران‌و وەزارەتێکی سیادی دەکەن؛ داواکارییەک کە ڕوبەڕوی ڤیتۆو دژایەتیی توندی ئەمریکا بوەتەوە.

نوێنه‌رى تایبه‌تى سه‌رۆكى ئەمریکا دەیەوێت لەم گەشتەدا پێشوەختە زەمینە بۆ سەردانی داهاتوی عەلی زەیدی سەرۆک وەزیرانی عێراق بۆ واشنتۆن خۆشبکات، بەمەرجێک کە هەموو دۆسیە ئاڵۆزەکان به‌گوێره‌ى هاوسەنگییەکی سیاسیی گونجاو کۆتاییان بێت.

به‌بڕواى چاودێران له‌مەلەفی هەولێردا گفتوگۆى جدى سه‌باره‌ت به‌پرسى نەوت‌و ئاسایش ده‌كرێت، وه‌كو زانیارییه‌كان ئاماژه‌ى پێده‌كه‌ن، باراک تەنها لەبەغدا نامێنێتەوە، بەڵکو دەچێتە هەولێری پایتەختی هەرێمی کوردستانیش، لەوێ لەگەڵ سەرکردایەتیی کورد کۆدەبێتەوە بۆ تاووتوێکردنی کێشە هەڵپەسێردراوەکانی نێوان بەغداو هەرێم، لەپاڵ دۆسیە ئەمنییە هاوبەشەکان‌و دابینکردنی ئارامیی ناوچەکە.

مەترسی لەسەر قەوارەی سیاسیی لەڕێککەوتنی بەغداو گروپە چەکدارەکان
باراک دەیەوێت کێشەی گروپە چەکدارەکانی پێشوی مقاوەمە چارەسەربکات کە دەیانەوێت بێنە ناو دەسەڵات، ئەگەر ئەمریکا لەژێر گوشاردا ڕازیبێت بەپێدانی پۆستی سیادی‌و جێگری سەرۆک وەزیران بەم لایەنانە، پێگەی کورد لەهاوسەنگیی هێز لەبەغدا زۆر کەمدەبێتەوەو نەیارانی هەرێم دەستیان دەگاتە بڕیارە چارەنوسسازەکان‌و بەکارهێنانی کارتەکانی سەر هەرێم وەک سازش)، باراک-یش وەک پیاوێکی بازرگان‌و ڕێککەوتنکار ناسراوە، مەترسی هەیە واشنتۆن بۆ ڕازیکردنی حکومەتەکەی عەلی زەیدی لەبەغدا، لەسەر حسابی هەرێمی کوردستان سازش بکات؛ بۆ نمونە گوشاربخاتەسەر هەولێر بۆ تەسلیمکردنی تەواوی مەلەفی نەوت‌و داهاتەکان بەبەغدا بەبێ مەرج.

باس له‌وه‌شده‌كرێت، یەکێک لەئامانجەکانی باراک ڕێکخستنی مەلەفی وزەو کەمکردنەوەی نفوزی وڵاتانی ناوچەکەیە، ئەمەش ڕەنگە ببێتە هۆی سەپاندنی سنوردارکردنی توند بەسەر هەرێمی کوردستاندا لەهەناردەکردنەوەی نەوت‌و غاز، یان ناچارکردنی هەولێر بۆ گرێدانی مەلەفی وزەی خۆی بەو کۆمپانیا ئەمریکییانەی کە کۆشکی سپی دیارییان دەکات.

هه‌روه‌ك زانیاریی ئه‌وه‌ش له‌به‌رده‌ستدایه‌، باراک بۆ لێدانی نفوزی ئێران ڕوو له‌عێراق‌و هه‌رێم ده‌كات، به‌شێوه‌یه‌ك ئەگەر ئەمریکا داوا لەهەرێمی کوردستان بکات ببێتە بەشێک لەستراتیژی نوێی واشنتۆن دژی تاران، ئەمە هەرێم دەخاتە بەردەم مەترسیی تۆڵەسەندنەوەی ئەمنی، موشەکی‌و ئابوریی ڕاستەوخۆی ئێران، بەبێئەوەی ئەمریکا گەرەنتی پاراستنی تەواوەتی پێشکەشبکات.

گۆڕینی کێشەکانی هەولێرو بەغدا بۆ مەلەفێکی لاوەکی
چاودێران ئاماژه‌ به‌وه‌ده‌كه‌ن، لەمجۆرە سەردانانەدا، دۆسیەی ناوخۆیی عێراق (پێکهێنانی حکومەت‌و گروپە چەکدارەکان) دەبێتە ئەولەویەتی یەکەم، مەترسی هەیە کێشە بنەڕەتییەکانی هەرێم (وەک بودجە، موچەو مادەی 140) بکرێنە قوربانی‌و وەک مەلەفێکی لاوەکی سەیربکرێن، ئەمەش ماوەی قەیرانە داراییەکانی هەرێم درێژتردەکاتەوە.

مەرجدارکردنی هاوکارییە دارایی‌و سەربازییەکانی ئەمریکا
ئەمریکا مانگانە هاوکاری دارایی‌و لۆجستی پێشکەشی بەشێک لەلیوا هاوبەشەکانی پێشمەرگە دەکات، باراک وەک پیاوێکی بازرگان، ڕەنگە ئەم هاوکارییانە بکاتە کارتێکی گوشار؛ بەجۆرێک بەردەوامیی یارمەتییەکان ببەستێتەوە بەجێبەجێکردنی مەرجە قورسەکانی واشنتۆن لەپرۆسەی چاکسازیی وەزارەتی پێشمەرگەو یەکخستنەوەی هێزەکان، واشنتۆن دەیەوێت دۆسیەی ئەمنی‌و سەربازیی عێراق ڕێکبخاتەوە، مەترسی هەیە ئەمریکا لەژێر کاریگەریی ڕێککەوتن لەگەڵ حکومەتەکەی عەلی زەیدیدا، ڕازیبێت بەوەی کە دابینکردنی چەکی قورس، سیستمی بەرگریی‌و تەنانەت درۆن-یش بۆ پێشمەرگە، تەنهاو تەنها لەژێر چاودێریی‌و ڕەزامەندیی ڕاستەوخۆی فەرماندەیی گشتیی هێزە چەکدارەکانی عێراق (بەغدا) بێت، ئەمەش دەستی هەرێم لەکڕین‌و وەرگرتنی چەک دەبەستێتەوە.

کەمکردنەوەی پێگەی پێشمەرگە لەهاوسەنگیی ئەمنیی عێراقدا
باراک بۆ تێکەڵکردنی گروپە چەکدارەکان بەدامەزراوە فەرمییەکانی وەک حەشدی شەعبی کاردەکات، ئەگەر ئەم پرۆسەیە سەرکەوتوبێت، پێگەی فەرمی‌و دەستوریی هێزی پێشمەرگە وەک قەوارەیەکی سەربازیی سەربەخۆ لەهاوسەنگیی هێزی نیشتمانیدا لاوازده‌بێت‌و بەغداش زیاتر تیشکدەخاتەسەر بەهێزکردنی سوپاو حەشد لەسەر حسابی پێشمەرگە.

به‌شێكى زۆر له‌چاودێرانى سیاسیى بۆچونیان وایه‌، ئەگەر سەردانەکەی باراک ببێتە هۆی توندبونەوەی دژایەتییەکانی ئەمریکا بەرامبەر بەنفوزی ئێران لەعێراق، هێزەکانی پێشمەرگەو بنکە سەربازییەکانیان لەناوچە دابڕاوەکان (مادەی 140) دەکەونە بەردەم مەترسیی هێرشی درۆنی‌و موشەکیی ئەو گروپە چەکدارانەی کە نایانەوێت چەک دابنێن، ئەمەش پێشمەرگە پەلکێشی شەڕێکی نەخوازراو دەکات.

پەیام و گرنگیی گەشتەکە
چاودێرانی سیاسی پێیانوایە، ناردنی تۆم باراک کە پیاوێکی نزیکە لەترەمپ‌و خاوەن پاشخانێکی بازرگانی‌و دیپلۆماسیی بەهێزە لەڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، نیشانەی گۆڕانکاریی جدییە لەستراتیژی ئەمریکادا، واشنتۆن دەیەوێت لەڕێگەی ئەم ئەندازیارە نوێیەوە، نفوزی هێزە ناوچەییەکان کەمبکاتەوەو دۆسیەی وزە، وەبەرهێنان‌و ئاسایشی عێراق بەئاڕاستەی بەرژەوەندییەکانی خۆیدا یەکلایی بکاتەوە.