شارپرێس:
ئامادەکارییەکان بۆ دیاریکردنی دەیەمین سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان دەستی پێکردووە، تا جێگەی ئەنتۆنیۆ گۆتێرێز بگرێتەوە کە خولی کارکردنی لە 31 دیسەمبەری 2026 کۆتایی دێت.

سکرتێری نوێ لە 1 کانوونی دووەمی 2027 دەست بە ئەرکەکانی دەکات بۆ ماوەی 5 ساڵ. پرۆسەی هەڵبژاردنەکە کێبڕکێیەکی بەهێزی نێوان کاندیدانی ئەمریکای لاتینی و ئەفریقای بەخۆوە بینیوە، ئەمەش دوای ئەوەی سەرۆکی ئەنجومەنی ئاسایش و سەرۆکی کۆمەڵەی گشتیی نامەیەکی هاوبەشیان بۆ وڵاتانی ئەندام نارد و داوایان کرد کاندیدەکان پێشکەش بکرێن.

بەپێی مادەی 97 لە پەیماننامەی نەتەوە یەکگرتووەکان، سکرتێری گشتیی لەلایەن کۆمەڵەی گشتییەوە لەسەر بنەمای پێشنیاری ئەنجومەنی ئاسایش دادەمەزرێت. ئەنجومەنی ئاسایش ڕۆڵێکی یەکلاکەرەوەی هەیە، چونکە پێویستە کاندید 9 دەنگ لە کۆی 15 دەنگ بەدەستبهێنێت بەبێ ئەوەی هیچ کام لە 5 وڵاتە هەمیشەییەکە (ئەمریکا، ڕووسیا، چین، فەرەنسا، بەریتانیا) ڤیتۆی لەسەر بەکاربهێنن.

دەنگدان بە شێوەی نهێنیی بەردەوام دەبێت تا کاندیدێک بە زۆرینە و بەبێ ڤیتۆ یەکلایی دەبێتەوە. پێنج کاندیدی فەرمیی بریتین لە: ڕافائێل گرۆسی (ئەرژەنتین)، کە ئێستا بەڕێوەبەری ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆمییە و بەهۆی ڕۆڵی لە دۆسیەی ئەتۆمی ئێران و پەیوەندییە هاوسەنگەکانی لەگەڵ زلهێزەکان بە کاندیدی بەهێز دادەنرێت، هەرچەندە هەڵوێستەکانی لەبارەی وێستگەی زاپارۆژیا ناڕەزایی ڕووسیای لێکەوتۆتەوە.

هەروەها میشێل باشلێت (سەرۆکی پێشووی چیلی)، ڕێبێکا گرینسپان (سکرتێری گشتیی ئونکتاد)، ماریا فێرناندێز ئیسپینۆسا (دبلوماسی ئیکوادۆری) و ماکی سال (سەرۆکی پێشووی سەنیگال) کاندیدن. گرنگی ئەم خولە لەوەدایە کە لە مێژووی نەتەوە یەکگرتووەکاندا لە 1945ەوە هیچ ژنێک نەبۆتە سکرتێری گشتیی، بۆیە ئەمجارە فشارێکی دیپلۆماسیی گەورە هەیە چونکە 3 لە کاندیدەکان ژنن.

هەروەک بەپێی نەریتی گۆڕانکاری جوگرافی، ئەگەری زۆرە سکرتێری داهاتوو لە ئەمریکای لاتینی بێت. گەورەترین ئاڵنگاری لە بەردەم ئەم پرۆسەیەدا، توانای وڵاتانی هەمیشەیی ئەنجومەنی ئاسایشە بۆ تێپەڕاندنی ناکۆکییەکانیان و گەیشتن بە ڕێککەوتنێک لەسەر کاندیدێکی گونجاو کە بتوانێت قەیرانە نێودەوڵەتییەکان بەڕێوەببات.