دوای رێككەوتنی 29ی مانگی رابردوو لەنێوان كوردو دیمەشق هیوایەك هەبوو بارودۆخ هێور ببێتەوەو قۆناغێكی نوێ لەپەیوەندی كوردو دیمەشق دەستپێبكات، بەڵام بەهۆی خۆ دزینەوەی دیمەشق لەجێبەجێكردنی رێككەوتنەكەو نەبوونی هیچ گرەنتیەكی نوسراو و نێودەوڵەتی بۆ سەقامگیریی ئەمنی و هاوكات دەستوەردانی راستەوخۆی توركیا لەجێبەجێكردنی رێككەوتنەكە، دڕدۆنگیی و ترس و گومانێكی زۆر لەبارودۆخەكە دەكرێت.
دیمەشق لەژێر كاریگەریی ئەجێندای توركیا دەیەوێت بەئارەزووی خۆی شیكردنەوە بۆ رێككەوتنی 29ی مانگ و چۆنیەتی جێبەجێكردنی بكات، ئەمە یەكێكە لەڕێگرییە هەرە سەرەكییەكان. هاوكات حوكمڕانانی دیمەشق دەیانەوێ چارەسەری پرسی كورد تەنها لەپێدانی چەند پۆستێكی ئیداریی خۆجێیی لەناوچە كوردستانیەكان كورتبكەنەوە، لەوەش واوەتر ئەوەی خۆیان دەیانەوێ لەناو رێككەوتنەكە و بەوشێوازەی كەلەبەرژەوەندی ئەواندایە ئەوە جێبەجێبكەن! ئەمەش وادەكات رێككەوتنەكە لەناوەرۆك بەتاڵ ببێتەوەو بۆكورد هیچ بایەخێكی نەمێنێت.
یەكخستن و رێكخستنەوەی یەكە ئیداریی و مەدەنی و ئەمنیەكانی رۆژئاوای كوردستان كاتی زۆری پێویستە، بەڵام پرسی یەكخستنی یەكە ئەمنیەكان و دروستكردنی یەكە سەربازییەكان لەرۆژئاوای كوردستان بەگشتیی، رێگریی و گرفتی زۆری لەبەردەمدایە! چونكە وردەكاریی دامەزراندن و رێكخستنی ئەو لیوا سەربازیانەی لەڕێككەوتنەكەدا هاتووە لەلایەن دیمەشقەوەو بەهاندانی تورك رێگریی و گرفتی بۆ دروستدەكرێت و كراوە. كە دەكرێت بەمشێوەیە بیخەینە روو:
یەكەم: وەك لەڕێككەوتنی نێوان كوردو دیمەشقدا هاتووە، پێویستە بریكارێكی وەزارەتی بەرگریی سوریا بۆ كورد دابمەزرێت، بەڵام لەمبارەیەوە كێشەی جددی هەیە. تائێستا دیمەشق بەربژێری هێزەكانی سوریای دیموكراتی بۆ ئەوپۆستە بەهۆی فشاری توركیاوە دانەمەزراندووە، گوایە ئەو كەسەی بەربژێر كراوە پێشتر ئەندامی پارتی كرێكارانی كوردستان بووە. ئەمە لەكاتێكدا ئەحمەد شەرع و تەواوی ئەو هێزە چەكدارەی ئێستای سوریا پێشتر داعش بوون.
دووەم: بەپێی رێككەوتنەكە هێزەكانی سوریای دیموكرات لەچوار لیوای سەربازیی و بەڕێكخستنێكی نوێ لەناوچە جیاوازەكانی رۆژئاوای كوردستان دابمەزرێن و تێكەڵ بەسوپای سوریا بكرێنەوە، بەڵام تائێستا هیچ هەنگاوێك نەنراوەو گرفتی جددی هەیە لەسەر ژمارەی سەربازانی ئەو لیوایانەو جموجۆڵ و وردەكاریی چەك و جبەخانەو تۆمارەكانیان. بەپێی زانیارییەكان دیمەشق دەیەوێت ئەو لیوایانەی كە بڕیارە دابمەزرێن تەنها چەند سەد سەربازێك بن و جموجۆڵ و كاروبارەكانیان گرێبداتەوە بەبڕیاری وەزارەتی بەرگریی و تایبەتمەندێتیان لێ وەرگرێتەوە، ئەمەش لەلایەن هێزەكانی سوریای دیموكرات رەتكراوەتەوە.
هەر لەچوارچێوەی پرسی دروستكردنی 4 لیوا سەربازییەكە، پرسی بەشداریكردنی ژن لەهێزی بەرگریی و سەربازیی یەكێكە لەگرفتەكانی نێوان هەردولا. ئەو گروپەی دیمەشق بڕوایان بەبەشداری ژن نییە لەهێزی سەربازیی. ئەمەش یەكێكە لەكێشەكانی جێبەجێكردنی رێككەوتنەكە، بەتایبەت ئەوان رازینین هیچ یەكەكەیەكی سەربازیی بۆ ژن دروستبكەن یاخود بەرپرسیارێتیی و فەرماندەیی هێزی بەرگریی و سەربازیی بدەنە ژن.
سێیەم: بەپێی رێككەوتن، پێویست بوو ئابلوقەی سەر شاری كۆبانی هەڵبگیرێت، ئەو چەكدارانەی دیمەشق لەناوچەكە دووربكەونەوە و دەرگای هاتووچۆ
بكرێتەوە، بەڵام تائێستا جێبەجێنەكراوەو دانیشتوانیی كۆبانی لەدۆخێكی مرۆیی ئێجگار خراپدان.
دیمەشق هەڵگرتنی ئابلوقەی سەر شاری كۆبانی بەستۆتەوە بەجێگیركردنی ژمارەیەك چەكدار سەربەدامودەزگای ئەمنی دیمەشق لەشارەكە، هەروەك چۆن لەحەسەكەو قامیشلۆ ژمارەیەك چەكدار لەناوەندی كۆمەڵگای فەرمانگەكان جێگیركران، بەڵام ئەو داواكارییە لەلایەن كوردەوە رەتكراوەتەوە بەوپێیەی جێگیركردنی كارمەند یان چەكداری ئەمنی لەكۆبانی لەرێككەوتنەكەدا نەهاتووە، هاوكات شارەكە 100% دانیشتوانەكەی كوردن هەروەك چۆن لەدێرك-یش هیچ چەكدارێكی ئەمنی سەر بەرژێمی سوریا جێگیر نەكراوە. ئەمەی باسمانكرد یەكێكە لەخاڵە سەرەكییەكانی رێككەوتنەكەو تائێستا دیمەشق جێبەجێی نەكردووەو گرفتی بۆ دروستدەكات.
چوارەم: خاڵێكی دیكەی رێككەوتنی 29ی كانونی دووەم كە دەبوو بەخێرایی جێبەجێكرابا، بریتیی بوو لەیەكلاییكردنەوەی دیل و دەستگیركراوانی هەردوولاو ئازادكردنیان كە بەهۆی شەڕو پێكدادانەكانی سەرەتای مانگی رابردوو لەلایەن هەردوولاوە دەستگیركران. بەپێی زانیاریی تائێستا رژێمی دیمەشق ئامادەنییە هەم ژمارەو چارەنوسی گیراوانی هێزەكانی هەسەدە ئاشكرابكات، هەمیش ئەوانەی ئاشكرابوون ئازادیان بكات ئەمەش بۆتە یەكێك لەگرفتە سەرەكییەكان.
تائێستا دیار نییە هێزەكانی هەسەدە چەند چەكداریان بەدیل-ی یان دەستگیركراوی كەوتۆتە دەست ئەو گروپە چەكدارانەی دیمەشق.
بەپێی زانیارییەكان ژمارەیان بەسەدان كەس دەبێت و بەشێكیان دوای دەستگیركردنیان گولەبارانیان كردوون، بگرە دەستگیركراوی كورد هەبووە لەلایەن ئەو چەكدارە ئیسلامییە توندڕەوانەی رژێمی دیمەشقەوە دڕندانە سوتێنراوە.
پرسی ئازادكردنی دیل و دەستگیركراوەكان یەكێكە لەگرفتە سەرەكییەكان و وایكردووە بڕگەكانی دیكەی رێككەوتنەكەی نێوان هەسەدەو رژێمی دیمەشق پەكیبكەوێت بۆنمونە پرسی كردنەوەی دەروازەكانی سێمالكاو تەل كۆچەرو هەندێك هەماهەنگیی و رێكخستنی كاروباری ئیداریی لەناوچەكانی دیكەی پارێزگای حەسەكە.
پێنجەم: لەپرسی دەستپێكردنی رێكارەكانی داننان بەزمانی كوردی و خوێندن بەزمانی كوردیی لەناوچە كوردستانیەكان، دیمەشق دەیەوێت لەچوارچێوەیەكی زۆر ساكار جێبەجێبكرێت. كورد داوا دەكات یان مەنهەجی خوێندن لەسوریا وەربگێڕدرێتە سەر زمانی دایك بۆ كورد و لەگەڵ هەندێك دەستكاریكردن لەناوچە كوردستانیەكان هاوشانی زمانی عەرەبی بخوێندرێت، یانیش مەنهەجێكی دیكە لەلایەن رێڤەبەری خۆسەر دابندرێت و بخوێندرێت، بەڵام دیمەشق دەیەوێت خوێندنەكە تەنها وەك وانەیەكی لاوەكی و بەدەر لە مەنهەجی خوێندن لەچەند خوێندنگەیەكی دیاریكراو لە ناوچەكوردستانیەكان بخوێندرێت ئەمەش لەلایەن كوردەوە رەتكراوەتەوە.
خولاسە ئەو رێككەوتنەی كراوە لەنێوان كورد و دیمەشق پێناچێت وەكوخۆی جێبەجێبكرێت، بەنیوەناچڵی دەمێنێتەوەو بارودۆخەكە بۆماوەیەكی درێژ بەمشێوەیەی ئێستا بەردەوام دەبێت. رژێمی سوریا هەم بەهۆی بیری توندڕەویی و دەمارگیریی نەتەوەیی و هاوكات لەژێر فشارێكی زۆری دەرەكیی بەتایبەت توركیاو سعودیەو قەتەردایە، خۆی لەچارەسەری پرسی كورد بەگشتیی دەدزێتەوە. نایەوێت بەڕێكارە دیموكراتیەكان كێشەكان چارەسەربكرێت واتە لایەنیكەم لەدەستوردا چارەسەرییەكان بچەسپێنرێن، هەروەك ئامادەنییە گفتوگۆ لەبارەی بەشداری پێكهاتە نەتەوەیی و تایفی و تەنانەت لایەنە سیاسیە جیاوازەكانیش لەحوكمڕانی سوریادا بكات.
سەبارەت بەكورد جگە لەوەی دیمەشق خۆی دەدزێتەوە لەدیاریكردنی شێوەی ئەو خۆبەڕێوبەرییەی كورد دەیەوێت، هاوكات خۆی دەدزێتەوە لەدیاریكردنی قەبارەی بەشداریكردنی كورد لەپەرلەمان و حكومەت و دامودەزگا جیاوازەكانی دیكە ئەمەش ئاماژەیەكی زۆر مەترسیدارە بۆ داهاتووی بەردەوامبوونی ئەو ئاگربەست و سەقامگیریی ئەمنی لەنێوان كوردو دیمەشق و سوریا بەگشتیی.
یەكێك لەفاكتەرە مەترسیدارەكانی ناسەقامگیریی سوریا بەگشتیی و بەرامبەر گەلی كورد بەتایبەت، نەبوونی هیچ گرەنتیەكی نێودەوڵەتییە بۆ بەرزەفتكردن و جڵەوكردنی رژێمی سوریایە تا پەلاماری كوردو پێكهاتەكانی دیكە نەدات.
مخابن لەگفتوگۆكانی نێوان كوردو دیمەشق، ئەمریكاو نوێنەرەكەی (تۆم باراك) وەك نێوانگر ئامادەنەبوو، بەڵكو وەك لایەنگری سوریا فشاری لەكورد دەكرد، هەروەك ئەمریكا رازینەبوو هاوشان لەگەڵ خۆیان نوێنەری فەرەنسا ئامادەی گفتوگۆكانی دیمەشق و كورد ببێت، بۆیە كوردی تا ناچار بەئیمزاكردنی رێككەوتنێكی لاسەنگكرد، بەڵام دوای چەند هەفتەیەك بەهۆی فشارەكانی ئەوروپاو بەشێك لەئەندامانی كۆنگرێسی ئەمریكا، ترەمپ و ئیدارەكەی فشارەكانیان لەسەر كورد كەمتر كردەوە.
ئەم هەڵوێستە ناجۆرەی ئەمریكا، بووە جێی تانەو رەخنەی توند لەناوەندەكانی بڕیار لەئەوروپاو بگرە ئەمریكاشەوە، بەهەڵوێستێكی نائەخلاقیی و دوور لەبەها مرۆییەكانیان پێناسكرا.
.
ئەم وتارە دەربڕی بۆچونی نووسەر خۆیەتی