خوێنەری ئازیز،
لە چوار وتاری ڕابردوودا، ڕوونم کردووەتەوە کە وشە تەنها زانیاری نییە؛ هەندێک جار کردارە. ڕوونم کردووەتەوە کە هەمان ڕستە، بە پێی ڕۆڵی قسەکەر، دەتوانێت بۆچوون بێت یان بڕیار. هەروەها لە مەبەستی قسە و بەڵێن وەستام، چونکە بەڵێن لە وشەوە دەست پێدەکات، بەڵام لە بەرپرسیارێتیدا تاقی دەکرێتەوە.
ئەمڕۆ با یەک هەنگاوی دیکە هەڵگرین.
تا ئێرە، زۆربەی نموونەکانمان لە قسەی تاکەکەسەوە دەست پێدەکرد. بەڵام ژیانی گشتی تەنها لە تاکەکەسان پێک نایەت. زۆرجار ئەو وشانەی کاریگەریی گەورەیان لەسەر ژیانی خەڵک هەیە، لە لایەن دامەزراوەکانەوە دەوترێن.
وێنەی ئەوە بکە دوو نامە پێدەگات:
یەکەمیان لە هاوڕێیەکتەوەیە. نووسیویەتی:
"پێم وایە ئەم بڕیارە دادپەروەر نییە."
نامەی دووەم لە دامەزراوەیەکەوەیە. لە ناوەڕاستی پەڕەکەدا تەنها یەک ڕستە هەیە:
"داواکارییەکەت ڕەتکرایەوە."
لە هەردوو نامەکەدا وشە بەکار هاتووە. بەڵام ئایا هەردووکیان هەمان کاریگەرییان هەیە؟
هاوڕێکەت بۆچوونی خۆی دەردەبڕێت. دەتوانیت لەگەڵی هاوڕا بیت، یان نا. دەتوانیت گفتوگۆ بکەیت، ڕازی ببیت، یان بڵێیت:
"من بە شێوەیەکی تر دەیبینم."
بەڵام کاتێک دامەزراوەیەک دەدوێت، زۆرجار تەنها وەك بۆچوونێك نابێت. وشەکانی دەتوانن بڕیار بن. دەتوانن مافێک بدەن، یان مافێک سنووردار بکەن. دەتوانن ڕێگایەک بکەنەوە، یان دەرگایەک دابخەن.
لە ژیانی ڕۆژانەدا ئەمە بە شێوەی زۆر ئاسایی ڕوودەدات.
دادگا دەڵێت:
"بڕیار دەردەکرێت."
زانکۆ دەڵێت:
"پەسەندکرا."
نەخۆشخانە دەڵێت:
"پشکنینەکە دواخرا."
شارەوانی دەڵێت:
"مۆڵەت نەدرا."
لە یەکەم نیگادا، ئەمانە ڕستەی فەرمی و ئاسایین. بەڵام لە پاش هەر یەکێکیاندا ژیانی مرۆڤێک هەیە.
خێزانێک چاوەڕێی وەڵام بووە. قوتابییەک پلانی داهاتووی خۆی بەو وەڵامەوە بەستووە. نەخۆشێک لەسەر ئەو پشکنینە هیوای هەبووە. خاوەن کارێک چاوەڕێی مۆڵەت بووە بۆ ئەوەی کارەکەی بەردەوام بێت.
بۆیە کاتێک دامەزراوە دەدوێت، تەنها دەقێکی فەرمی نابینین. دەقێک دەبینین کە دەتوانێت ڕۆژی مرۆڤێک، پلانی خێزانێک، یان هەستی متمانەی هاووڵاتییەک بگۆڕێت.
ئەمە واتای ئەوە نییە کە هەر بڕیارێکی دامەزراوەیی هەڵەیە. هیچ دامەزراوەیەک ناتوانێت بە بێ بڕیار کار بکات. کێشە لە خودی بڕیاردا نییە. کێشە ئەو کاتە دەردەکەوێت کە بڕیار فەرمی بێت، بەڵام ڕوون نەبێت؛ یاسایی بێت، بەڵام بۆ ئەو کەسەی کاریگەریی لێدەکەوێت تێگەیشتن پێی ئاسان نەبێت؛ یان بە ناوی ڕێکار بدرێت، بەڵام مرۆڤەکەی لەپشت ڕێکارەکە لەبیر بچێت.
لەبەر ئەوە، کاتێک نامەیەکی فەرمی، بڕیارێکی دامەزراوەیی یان ڕاگەیاندنێکی حکومی دەخوێنینەوە، باشە تەنها لەسەر ڕستەکان نەوەستین.
باشە سەیری ئەوەش بکەین:
ئەم بڕیارە بە ناوی کێ دەرکراوە؟
پشت بە چ ڕێسایەک دەبەستێت؟
کێ بەرپرسیارە ئەگەر هەڵە بێت؟
ئایا ئەو کەسەی بڕیارەکە کاریگەریی لەسەر دادەنێت، دەتوانێت تێبگات بۆچی ئەم وەڵامەی وەرگرتووە؟
ئایا ڕێگای پێداچوونەوە هەیە؟
دامەزراوەی متمانەپێکراو تەنها ئەوە نییە کە بڕیار دەدات. دامەزراوەی متمانەپێکراو ئەوەیە کە دەتوانێت بڕیارەکەی ڕوون بکاتەوە، بەرپرسیارێتییەکەی هەڵبگرێت، و ئەو مرۆڤە نەبینراوە لەبیر نەکات کە وشە فەرمییەکان لە ژیانی ئەودا دادەنیشن.
لە کۆتاییدا، نامەی هاوڕێکەت ڕەنگە تۆ بخاتە ناو گفتوگۆ.
بەڵام نامەی دامەزراوەکە دەتوانێت ژیانت بگۆڕێت.
هەر لەبەر ئەوە، کاتێک دامەزراوە دەدوێت، پێویستە وشەکانی تەنها بە فەرمی نەخوێندرێنەوە.
چونکە وشەی دامەزراوە، زۆرجار لە ژیانی مرۆڤدا دەبێتە کردار.
ئەم وتارە دەربڕی بۆچونی نووسەر خۆیەتی