هەندرێن شێخ ڕاغب

داواكاریم ئەوەیە ئەم وتارەم بۆ زمانی توركی وەربگێڕدرێت...
شەڕی هەشت ساڵەی عێراق و ئێران(1980-1988) درێژترین شەڕی خوێناوی دەوڵەتی عێراقە، عێراق لە سەرزەوی دوو روبار دروست بووە، ئەگەر روباری دیجلەو فورات نەبوایە ئەم دەوڵەتە كەلاوەیەكە بۆخۆی و بنەمای نیە. لە ئێستادا شەڕێكی خوێناوی تر لە شەڕی هەشت ساڵەی عێراق و ئێران چاوەڕێی عێراق دەكات، لە داهاتوو شەڕێكی خەستی خوێناوی لەنێوان عێراق و توركیا دێتە ئاراوە. بەهۆی ئەوەی توركیا هەر دوو روباری دیجلەو فوراتی بەهۆی پڕۆژەی گاپەوە گرتۆتەوەو ئیدی عێراق لە بێ ئاوی دەخنكێت، لەبەرئەوەی عێراق توانای سەربازی و ناوخۆیی نیە شەڕەكە دواخراوە بۆ كاتی گونجاو، كە بوونی هەرێمی كوردستان لە باكوری عێراق هۆكارێكی سەرەكی ئەم دۆخەیەو توركیا هاوپەیمانیەتی لەگەڵ هەرێمی كوردستان وەك چەكێكی بەهێز دژی عێراق بەكاردێنێت، جوگرافیاكەی هاوكاری توركیا دەكات لەكاتی هەر بەیەكدادانێك لەگەڵ عێراق. هەرێمی كوردستان ساڵانە ملیارەها دۆلار دەخاتە گیرفانی توركیاوە، پشتێنەیەكی گەورەی ئەمنی و بازرگانی و كولتوری و گەشتیاری و جیۆسیاسی دەوڵەتی توركیایە، بەكورتی هەرێمی كوردستان هێزی بەخشیوەتە توركیا. 

ئینجا هەر ئەم توركیایە لە ئێستادا لەناو سوریا بە ڕاست و چەپ خەریكی پەلاماردانی كوردی سوریایە، نایەوێت هەرێمێكی تری كوردی لەناو سوریا دروست بێت!، ئەم سەركردەو سیاسیانەی توركیا هێشتا سەدساڵ لەدواوەی روداوەكان و مێژون و لەگرنگی پێگەی كورد تێناگەن بۆ توركیا. بە دڵنیایەوە ئەگەر كورد لەسوریا هەرێمێكی بەهێزی هەبێت سودمەندی یەكەم دەوڵەتی توركیایە, سوریا بەجۆرێك لاواز دەبێت كە توانای شەڕی توركیای نابێت، هەرێمە كوردیەكە پشتێنەیەكی ئەمنی جیۆسیاسی كاریگەر بۆ پاراستنی توركیا دروست دەكات, لەروی بازرگانی و ئابوری و كولتوری و پیشەسازی و گەشتیاری گەورەترین خزمەت بە توركیا دەكات. هەرێمی كوردستان لە رۆژئاواو باشوری كوردستان دەبنە چەكی شاراوەی توركیا لەدژی ئێران، سوریا، عێراق. دەمێنێتەوە كوردی توركیا، لەرێگای هەمواری دەستوری، هەندێك چاكسازی یاسایی، سەرخستنی ئاشتی، دەبێتە خاوەنی گەورەترین دەستكەوت، چونكە وزەی كورد لەبری ئەوەی دژی ئەو بێت، ئەوا وزە كوردیەكەش دێتە سەر وزەی توركیا. 

بۆچی توركیا زۆر بێ ئاگایە لە دوژمنایەتی كوردی سوریا؟
تورك دەبێت بزانێت عەرەبی سوریاو شام و عێراق و سعودیەو كەنداو، هیچ خۆشیان لە توركیا نایەت، ئەگەر بێت و دەوڵەتی سوریا لە تێكشكاندنی كورد سەركەوتوو بێت، كیانی رۆژئاوای كوردستان نەمێنێت، هێزی ركابەری ناوخۆیی نەمێنێت، سەد لە سەد عەرەبی سوریا بە سوپایەكی بەهێزەوە پەلاماری توركیا دەدات، تەنانەت نەك لەعەفرین و حەلەب و سەرێكانی، بەڵكو لە تەواوی سنورەكە توركیا دەردەكات، ئەگەر كورد لە سوریا تێكبشكێت، ئەوا شەڕێكی سەخت لە داهاتوو بەرۆكی توركیا دەگرێت كە سوپای ئێستای عەرەبی پەلاماری خۆی دەداتەوە. ئەوكات توركیا بەرگەی شەڕی ئابوری زەبەلاحی سعودیەو قەتەرو كوێت و كەنداو ناگرێت، سوپایەكی بەهێزی عەرەبی پاڵپشت بەم هەموو وزەوە توركیا دەخاتە ناو قاڵبێكی زۆر تەنگەبەر. بە كورتی عێراق و سوریای يەكپارچەو بەهێز مەترسین بۆ ئاسایشی توركیا، بەڵام هەبوونی دوو هەرێمی كوردستان لەسەر سنورەكانی توركیا چەكێكی جیۆسیاسی گەورەیە بۆ توركیا، كە چەند هێزێك دەبەخشێتە تورك:
-لەرێگای جوگرافیای كوردو قەوارەكانیەوە هەژمون لەسەر ئێران دروست دەكات.
-لەرێگای هەرێمی كوردستانەوە هەژمون و دەستتێوەردان لە عێراق دروست دەكات.
-لەرێگای هەرێمی رۆژئاوای كوردستان هەژمون لەسەر سوریا دروست دەكات. 

هیچ دەوڵەتێكی ناوچەكە ناتوانن شەڕی توركیا بكەن، چونكە كورد دەبێتە سەنگەری یەكەمی ئاسایشی سەر سنوری توركیا. 
ئەگەر قوڵ و ورد بچیتە ناو كرۆكی ئەم بابەتەوە تێدەگەیت، نەزانیەكی زۆر گەورەیە كە توركیا پشتیوانی كورد ناكات، پشتیوانی مەركەزیەتی دەوڵەتی سوریاو عێراق دەكات، دەوڵەتی بەهێزی مەركەزی لەناوچەكە پاڵ بە توركیاوە دەنێت و دەیخاتەوە ئەودیوی سنورەكانی خۆی, بەڵام بوونی هەرێمە كوردیەكان هەژمونێكی جیۆسیاسی بۆ توركیا دروست دەكات، كە هەژمونێكی شاراوەی گەورەی پێ دەبەخشێت. توركەكان تەقیلدی و نەژادی و دابڕاو لە دنیا سیاسەت دەكەن. هیچ لە گرنگی كورد تێناگەن كە چ رۆڵێكی گەورەی قوڵ دەبەخشێتە هێزی توركیا؟؟؟.

ئەم وتارە دەربڕی بۆچونی نووسەر خۆیەتی