رۆژئاوای کوردستان، لەنێو گەلەکۆمەکی هەرێمایەتیدایە، خۆڕاگرانە ئاڵنگاری دۆخەکە دەکات، خۆسەری ١٥ ساڵە ئەو ناوچانە بەڕێوەی دەبات، ١٥ سال لە رووبەڕوو بوونەوەو شەڕی تیرۆرستان، و رێگری و بەکارهێنانی هێزی سەربازی و توانای گەمەی سیاسی و دبۆماسی تورکیا و بەرژەوەندییە جیاوازەکانی وڵاتان، ماوەیەکی کەم بوو، بۆ ئەوەی رۆژئاوای کوردستان، قەوارەیەکی تۆکمەی ( سیاسی، سەربازی، کۆمەڵایەتی، ئابوری) دابمەزرێنێت، چونکە رۆژئاوای کوردستان، لەدوای سایکسبیکۆ لەژێر فشاری ناسیۆنالستی عەرەبی و تورکی،و سەردەمی داگیرکاری فەڕەنسی و بەریتانی و سەدان ساڵیش ژێردەستەی قەڵەمڕەوی عوسمانییەکاندا بووە، بۆیەکە لە رابردووی دامەزراندن و سەپاندنی وڵاتێک بەناوی سوریا دەکۆڵینەوە، ئەوا بەدرێژایی مێژوو، وڵاتێک بەناوی سوریا نەبووە، بەڵکو لەسەردەمی فەرمانڕەوای عوسمانی، ویلایەتێک بەناوی سوری هەبووە، دوای روخانی عوسمانیەکانیش، هاتنی فەڕەنسییەکان، بەری رۆژئاوای فوڕات، ناڕاستەوخۆ سوریای پێوتراوە، هەرگیز بەری رۆژهەڵاتی فوڕات، بەشێک نەبووە لە ویلایەتەکە، لەرێکەوتنامەی سایکسبیکۆوە، دواتر لە ١٩٢٦-١٩٢٩ ناوچەکانی رۆژهەڵاتی فوڕات و رۆژئاوای کوردستان خرایە سەر سوریای نوێ.
لەوساوە، کورد، لەرۆژئاوای کوردستان دوچاری کوشتار، گرتن، راگواست، دەرکردن، بەعرەبکردن..هتد، بووەتەوە " هەر وەک کە لە پەرتوکی(الانفجار السوری) برای ئازیزم کاک عەبدولباقی ساڵح یوسف" وورد دەبیتەوە، دەبیندرێت چ کارەساتێک لەماوەی سەد ساڵی رابردوو بەسەر کوردو رۆژئاوای کوردستان هێنراوە ( لە ساڵی ١٩٦٢لە رۆژئاوای کوردستان ١٢٠ هەزار کورد ناسنامەی سوری لێوەرگیراوەتەوە، لە ساڵی ١٩٦٦ دەوڵەتی سوریا لەناوچە سنورییەکانی نێوان سوریا و تورکیا فشاری لەسەر جوتیاران و خەڵکی کورد بۆ چۆڵکردنی ناوچەکان کردووە، لەدوای کودەتای بەعسییەکان لە ١٩٧٠و وەرگرتنی دەسەڵات، دۆخەکە خراپەکە نەک وەک خۆی مایەوە، بەڵکو فشارەکان زۆر بەرفراوانترکران، بەفەرمی لە پێنجەمین کۆنگرەی حزبی بەعسی سوری لە ساڵی ١٩٧١ دا بەپێی بەڵگەنامەی ١٢ی پێشنیارکراو لە کۆنگرەکەدا بۆ چۆنیەتی گەمارۆدانی کورد بۆ داماڵین و دەرکردن کاری کردەیی لەسەر کرا، لە ساڵی ١٩٧٤ بەناوی پشتێنەی عەرەبی لە نێوان هەردوو زێی دجلەو فوڕات بە درێژایی ٣٧٥ کم بە قوڵایی ١٠ بۆ ١٥ کم لەو ناوچانە بەبێ هیچ قەرەبوویەکیش کورد بەدرێژایی ئەو ناوچانە دەرکران و لە شوێنیاندا عەرەب لەناوچەکانیتر هێنران و نیشتەجێکران، کە تێكڕای ئەو ناوچانە بە ڕووبەری ٣٠٠١٩١١ دۆنم پێکهاتبوو، کە ٤٠٠٠ هەزار خێزانی عەرەب لەناوچەکە جێگیرکران و ٣٣٢ گوندی کوردو چەندین شارۆچکە کە لە ١٥٠٠٠٠ هەزار کەس پێکهاتبوون دەرکران و بێبەشکران لەو خاکەی کە هەزاران ساڵ بوو لەسەری دەژییان).
ئەمە بەشێکی کەم بوو لەو نەهامەتییانەی بەسەر کورد بە "نەژاد، کلتور، فەرهەنگ، زمان و خاکە"کەی هێنراوە، مانێک لە نەبوونەوە چەکەرەی کردەوە. کوردستان کە بەسەر چوار وڵات دابەشکراوە، ئەوا رۆژئاوای کوردستان لەناوخۆیدا، کراوە بە سێ پارچەی لێکدابڕاو، لەنێوان عەفرین و کۆبانێ ناوچەکانی ( تەل رعفەت، عەزاز، جەرابلۆس، تا دەگاتە ناو شاری حەلەب بوو دەوروبەری) تەعریب کراون، لەنێوان کۆبانێ و قامشلۆشدا ناوچەکانی ( تەلتەمر، خودی ناوشاری رەقە و دەوروبەری، سەرێکانی، عامودا، شاری حەسەکە و دەوروبەری، و بەخودی کۆبانێ شەوە) بە شێوەیەکی بەرفراوان تەعریب کراون؛ "سەیرم بەو کوردانە دێت، دەڵێن خۆ حەلەب کوردستان نییە، بۆ لە ئەشرەفییەو شێخ مەقسود، بەرگری کرا" رۆژئاوای کوردستان، هاوشێوەی کوردستانی ژێردەستی یەکێتی سۆڤیەتی سەردەمی ستایلینی مرۆڤ کوژ، بەسەریهێنراوە. ئەگەر شۆڕشی خەڵکی رۆژئاوای کوردستان لە ٢٠١١ نەبوایە، دەبوو لە ئایندەدا وەک چیرۆ ک بۆ نەوەکان بگێڕدرابووایەوە، رۆژئاوای کوردستان بەشێکی کوردستانی گەورەیە، هەروەک ئێستا، لە خەیاڵیش دەرچوووە بە خەڵکی کورد بوترێت، بە قوڵایی ١٥بۆ ٤٠ کم هەر لە کوت و عەمارە تا بەسڕە، ناوچەی کوردستانین.
رێکەوتنی ئیسڕائیل و سوریا لە سەرەتای مانگی ١- ٢٠٢٦ بە ئامادەیی فەڕەنسا، ئەمریکا و بە پشتیوانی تورکیا، سعودیەو قەتەڕ، دەرفەتێکی گەورەی گەلەکۆمەکی نێودەوڵەتی بە تورکیا و سعودیە و قەتەڕ بەخشی، بەهاوکاری لۆجستی و ماددیی بۆ ئەحمەد جۆلانی و سوپای سوری، نەخشەی داگیرکردن و لەناوبردنی رۆژئاوای کوردستان جێبەجێ بکەن؛ نەخشەڕێگەیەک کە لەدوای رێکەوتنەکە، رۆژئاوای کوردستانی وەتاق کردو بەتەنیای هێشتەوە، لەدوای هێرشە سەربازییەکان ناوچە لەمێژینە تەعریب کراوەکانی نێوان شارە کوردییەکان دەرکەوتنەوە، عەفرین کە پێشتر تورکیا رێگر بوو بە کۆبانێ ببەسترێتەوە، ئەوا لەدوای ئەم شەڕە، کۆبانێش لە قامشلۆ دابڕێندرا.
ئەم گەلەکۆمەکییە، لەسەر کوردو رۆژئاوای کوردستان، زۆر گەورە یە، کورد خۆی فریای خۆی کەوت بە یەکڕیزی و خۆنیشاندانی بەرفراوانی خەڵکی کوردستان و کوردستانیان و مرۆڤی خاوەن هەڵوێست لە تەواوی جیهان، بوونە پشتوپەنای رۆژئاوای کوردستان، و فشار لەسەر وڵاتان، ئاوڕێک لە کورد بدەنەوە، هەتا ئەم رێکەوتنە سەرەتاییەی لێکەوتووەتەوە.
ئەوەی جێگای سەرنجە، بەشێکی کەمی کورد، رەخنە لەم رێکەوتنە دەگرن، بەبێ ئەوەی ئاگاداری مێژووی پڕ لەو کارەساتانە بن کە بە دێژایی سەدان ساڵ بەسەر رۆژئاوای کوردستان هێنراوە، کەچی رۆژئاوا هێشتا لەسەر پێیە، لەم چەرخی بەرژەوەندی دارایی و ئابوری وڵاتان، گەر پێشتر مافی مرۆڤ و دیموکراسی، ئازادییەکان.. وێردی چەواشەکارانەی تیۆڕی بووبێت، ئەوا لەم سەردەمەدا، ئەم رووکەشییە درۆینەش نەماوە؛ راستە رێکەوتنەکە خواستی رەوای کورد و چارەنوسەکەی لە رۆژئاوا پڕناکات، بەڵام دانپێنان بە ناسنامەی زەوتکراو و کلتور، هێزی سەربازی، دەسەڵاتی ناوچەیی..هتد، لەدۆخێکی بەم جۆرە، ناکرێت نادیدە بکرێت؛ مانەوە بەم ئاستە لە رۆژئاوای کوردستان، لەم بارودۆخەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، بەتایبەت دۆخی ئێران و رۆژهەڵاتی کوردستان بەتایبەت، گرنگە، گرنگە کورد و کوردستانییان، ساردنەبنەوە، هەمیشە ئامادەبن و دەرفەت بە بەرژەوەندی حزبی نەدەن،و یەکڕیزی پتر گەشەپێبدرێت، پشتیوانی لەهەر کوردێک بکرێت، کوردایەتییەکەی پێش بیروباوەڕو پێش موسڵمانێتی یەکەی بخات، پێشخستنی کوردایەتی بەسەر موسڵمانێتی، نەنگی و نەزانی نییە، بەڵکو زۆرینەی کوردی موسڵمان زیاتر بە ئیسلام دەبەستێتەوەو جوانتر ئیسلام لەناو گیانی کوردایەتی هەر وەک ئاینێک دەدرەوشێتەوە.
ئەم وتارە دەربڕی بۆچونی نووسەر خۆیەتی