لە دوای هەڵبژاردنەكانی عێراق، پرۆسەی پێكهێنانی حكومەت هەمیشە تەنها بابەتێكی ناوخۆیی نەبووە، بەڵكو بووەتە گۆڕەپانی هاوكێشەی هێزە هەرێمایەتی و نێودەوڵەتییەكان، لە سەرەتایاندا ئەمریكا و ئێران. ئەم دوو وڵاتە بە شێوەیەكی ڕاستەوخۆ یان ناراستەوخۆ كاریگەرییان لەسەر دیاریكردنی سەرۆك وەزیران و ئاراستەی حكومەتەكانی بەغدا هەبووە.
ئێران، بەهۆی نزیکی مەزهەبی و سیاسی لەگەڵ زۆربەی هێزە شیعەكان، هەمیشە هەوڵیداوە حكومەتێك لە بەغدا دروستبكات كە پارێزگاری لە بەرژەوەندییەكانی بكات و نەهێڵێت عێراق ببێتە بنکەیەك بۆ فشارخستنە سەر تاران. لە بەرامبەردا، واشنتۆنیش هەوڵیداوە حكومەتێك پشتگیری بكات كە نزیک بێت لە بیركردنەوەی دەوڵەتی، هاوكاری لەگەڵ هاوپەیمانان بكات و سنوورێك بۆ نفووزی ئێران دابنێت.
بەڵام لە ڕاستیدا، زۆرجار هیچ كام لەم دوو لایەنە نەیانتوانیوە بە تەواوی سەرکەوتوو بن. حكومەتەكانی عێراق زۆرجار لە ئەنجامی سازان و ڕێككەوتنی ناوخۆیی و دەرەكی پێكهاتوون؛ واتە “نە حكومەتی واشنتۆن” بوون و نە “حكومەتی تاران”، بەڵكو حكومەتێكی هاوسەنگیی ناچاربووە.
ئەم هاوكێشەیە دوای شكستی داعش و زیادبوونی هێزی گرووپە چەكدارەكان زیاتر ئاڵۆز بوو. ئەمریكا داوای سنوورداركردنی چەكی دەرەوەی دەوڵەت دەكات، بەڵام ئێران پێگەی ئەو هێزانە بە بەشێك لە سیستەمی پاراستنی عێراق دەزانێت. بۆیە هەر پرۆسەیەكی پێكهێنانی حكومەت لە عێراق، ناچارە لەنێوان ئەم دوو ئاراستە جیاوازەدا هاوسەنگی بدۆزێتەوە.
لە هەلومەرجی ئێستادا، عێراق هەوڵدەدات زیاتر ئاراستەی “هاوسەنگی” بگرێتەبەر؛ واتە نە ببێتە شوێنی ململانێی واشنتۆن و تاران و نەش بتوانێت یەكێكیان بە تەواوی لاببات. ئەمەش پێویستی بە سەربەخۆیی بڕیاردان، پەیوەندییەكی هاوسەنگ لەگەڵ هەردوو لایەن و بەهێزكردنی دامەزراوەكانی دەوڵەت هەیە.
لە كۆتاییدا، داهاتووی حكومەتداری لە عێراق زیاتر لەوە گرنگە كە كێ پشتگیری لە حكومەتێك دەكات؛ گرنگتر ئەوەیە كە ئایا ئەو حكومەتە دەتوانێت بەرژەوەندیی هاوڵاتیانی عێراق بپارێزێت و وڵات لە هاوكێشەی دەرهێزەكان دووربخاتەوە یان نا.
ئەم وتارە دەربڕی بۆچونی نووسەر خۆیەتی