یەکخستنی هه‌سه‌ده‌ لەگەڵ سوپای سوریا؛ لەنێوان نمونەیەکی نوێی هاوبەشی‌و بەرهەمهێنانەوەی ناکۆکی

1 کاتژمێر پێش ئێستا

کاوە نادر قادر

هەنگاوی یەکخستنی هێزەکانی شەڕڤانانی سوریای دیموکرات"هەسەدە" لەگەڵ سوپای سوریە (ئەنتیگراسیون)، لەلایەن"مەزڵوم عەبدی"، سەرۆکی هەسەدە، لە ڕۆژی ٢٥ی ئەم مانگە لە کۆشکی کۆماری لە دیمەشق ڕایگەیەندرا. دەکرێت بە هەنگاوێکی نوێ و گرنگ و لە بارودۆخێکی هەستیاردا دێت کە کوردستان و ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە گۆڕانکارییە سیاسی و ئەمنییە خێراکاندا تێدەپەڕن ، بۆ پەرەپێدانی پێکەوەژیانی گەلانی ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا.

لە ڕاستیدا، ئەم هەنگاوە دەتوانێت دەرفەتێک بێت بۆ زیاتر هاوئاهەنگکردنی خواستی سیاسی و نەتەوەیی گەلی کوردستان  لەگەڵ خواستی ئەو پێکهاتە و گەلانی دیکەی سوریە، "عەلەوییەکان و دروزەکانەوە بگرە تا تورکمان و سریانییەکان"، دابنرێنت ، کە هەریەکەیان بە شێوەیەکی جودا، ڕووبەڕووی مەترسی و گۆڕانکاریی سیاسی و ئەمنییەکان دەبنەوە، و بۆیە پێویستییەکی هاوبەشیان بە دۆزینەوەی مۆدێلێکی نوێ هەیە، کە رێز لە خواستی یەکتر بگرن.

بەڵام ئەم گۆڕانە هەر پرۆسەیەکی سەربازی نییە و نابێت، ئەگەر تەنیا لە ڕوانگەی یەکخستنی هێزە چەکدارەکانەوە تەماشا بکرێت."هەسەدە" و شەڕڤانانی یەپەژە، لە ماوەی ساڵانی ڕابردوودا، تەنیا وەک هێزێکی سەربازی نەماوەتەوە، بەڵکوو بووەتە سیستەمێکی سیاسی، کارگێڕی و ئەمنی لەرۆژاوای کوردستان. لەبەر ئەوە، یەکخستنی ئەم هێزە لەگەڵ سوپای سوریە نابێت بە مانای سڕینەوەی ئەو واقیعە سیاسی و کۆمەڵایەتییە بێت کە لە رۆژاوای کوردستان دروست بووە، بە تایبەتی لە کاتێکدا کە مەترسییە ئەمنییەکان هێشتا بە تەواوی لەناو نەچوون.

پرسیاری سەرەکی لێرەدا ئەوەیە: دوای ئەنتیگراسیۆنی "هەسەدە " لە ناو سوپای سوریەدا، مافی نەتەوەیی و سیاسیی کوردستانیان، چۆن دەپارێزرێت؟، ئەگەر ئەم پرۆسەیە لەگەڵ گەرەنتییە سیاسی و دەستوورییەکان، بەشداریی ڕاستەقینە لە دامەزراوەکانی دەوڵەت، پاراستنی مافە نەتەوەیی و کەلتوورییەکان و بەڕێوەبردنی ناوخۆیی هاوشێوە بێت، ئەوا دەتوانێت ببێتە نموونەیەکی مۆدێرن بۆ هاوبەشیی نێوان گەلانی ناوچەکە.

بە پێچەوانەوە، ئەگەر یەکخستن تەنیا بە هەڵوەشاندنەوەی "هەسەدە"، کۆکردنەوەی چەک و گەڕاندنەوەی دەسەڵاتی ناوەندی، بەبێ هیچ گەرەنتییەکی سیاسی و دەستووری، جێبەجێ بکرێت، ئەوا ئەگەری ئەوە هەیە کە کێشەکە درێژەی هەبێت بە شێوەیەکی نوێ ، لەوانەشە  بە توندتر بەرهەم بهێنرێتەوە.

لە چوارچێوەی گۆڕانکارییەکانی ئێستای وڵاتانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئەم بابەتە گرنگییەکی تایبەتی هەیە. ناوچەکە پێویستی بە مۆدێلێکی سیاسیی نوێ هەیە کە لەسەر بنەمای هاوبەشی، متمانە، ناساندنی مافەکان و رێزگرتن لە ئیرادەی یەکتر،دامەزرا بێت، نەک لەسەر بنەمای هەڕەشە، زاڵبوون و سڕینەوەی جیاوازییە نەتەوەیی و کۆمەڵایەتییەکان.

لە کۆتاییدا، سەرکەوتنی یەکخستنی هێزەکانی "هەسەدە" لەگەڵ سوپای سوریە نابێت تەنیا بە ژمارەی ئەو هێزانەی کە دەچنە ناو سوپای سوریە پێوانە بکرێت؛ بەڵکوو پێویستە بەوە پێوانە بکرێت، کە  ئەم هەنگاوە دەتوانێت بناغەی پەیوەندییەکی نوێی سیاسی و کۆمەڵایەتی لە نێوان گەلی کوردستان  و گەلانی دیکەی سوریە دابین بکات. ئەگەر یەکخستن بە هاوبەشی سیاسی، مافی هاووڵاتیبوون و پاراستنی مافە نەتەوەییەکان پەیوەست بکرێت، دەتوانێت دەرفەتێکی مێژوویی بێت بۆ دروستکردنی نموونەیەکی نوێی هاوبەشی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست؛ بەڵام ئەگەر بەبێ ڕێککەوتنێکی سیاسی گشتگیر جێبەجێ بکرێت، مەترسیی بەرهەمهێنانەوەی ناکۆکییە تازەکان هەر بەردەوام دەبێت.

ئەم وتارە دەربڕی بۆچونی نووسەر خۆیەتی