دانوستانەکانی ئەبووزەبی لە نێوان ئەمریکا، ڕووسیا و ئۆکرانیا، لە ١٠ و ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٦، بە ئامانجی گەڕان بەدوای ڕێگایەک بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕەکە ئەنجام دران؛ بەڵام جیاوازییە بنەڕەتییە ستراتیژی و سیاسییەکانی نێوان لایەنەکان، ئەگەری سەرکەوتنیان زۆر لاواز دەکات.
بابەتی سەرەکیی دانوستانەکان دڵنیاییە ئەمنییەکانە. ئۆکرانیا داوای گەرەنتیی ئەمنی لە ئەمریکا و ئەورووپا دەکات، بۆ ئەوەی ئەگەر ڕووسیا جارێکی دیکە هێرشی کردە سەری، ڕۆژئاوا پشتیوانیی بکات؛ گەرەنتییەک کە هاوشێوەی ماددەی پێنجی پەیمانی ناتۆیە.
لە بەرامبەردا، ڕووسیا ئەم جۆرە گەرەنتییە بە هاوتای ئەندامبوونی ئۆکرانیا لە ناتۆ دەزانێت و ڕەتی دەکاتەوە. داوای ئەوە دەکات کە ئاسایشی خۆیشی لە هەر ڕێککەوتنێکدا لەبەرچاو بگیرێت و گەرەنتییە ئەمنییەکانی ئۆکرانیا بەبێ ڕەزامەندیی ئەو دابین نەکرێن؛ تەنانەت لە هەندێک پێشنیاردا خوازیاری مافی ڤیتۆیە لەسەر یارمەتییە ئەمنییەکانی ڕۆژئاوا بۆ ئۆکرانیا.
ئەمەش گرێی سەرەکیی ناکۆکییەکەیە؛ چونکە ئۆکرانیا و ئەورووپا نایانەوێت ڕووسیا بڕیار لەسەر بەرگریی ئۆکرانیا بدات، لە کاتێکدا ڕووسیاش گەرەنتییەکی ئەمنی بۆ ئەو وڵاتە بەبێ لەبەرچاوگرتنی بەرژەوەندییەکانی خۆی قبووڵ ناکات.
ئەم بارودۆخە نموونەیەکی ڕوونی «کێشەی ئەمنی»یە؛ واتە هەنگاوێک کە وڵاتێک بۆ پاراستنی خۆی هەڵیدەگرێت، لەلایەن وڵاتی بەرامبەرەوە وەک هەڕەشە لێک دەدرێتەوە. بەم شێوەیە، هەوڵی ئۆکرانیا بۆ دڵنیایی لە پاراستنی خۆی، لە دیدی ڕووسیاوە مەترسییە، و ئەمەش بێمتمانەیی و پێشبڕکێی سەربازی زیاتر دەکات.
لە لایەکی دیکەوە، ئەمریکا خۆی وەک ناوبژیوان پیشان دەدات، بەڵام بەهۆی پشتیوانیی سەربازی و هەواڵگریی لە ئۆکرانیا، ڕووسیا بە تەواوی متمانەی بە بێلایەنیی واشنتن نییە. هەروەها گۆڕانی هاوسەنگیی هێز لە کۆنگرەی ئەمریکا دەتوانێت کاریگەری لەسەر ئاستی پشتیوانیی واشنتن بۆ ئۆکرانیا هەبێت.
ئەورووپاش، هەرچەندە لەسەر مێزی سەرەکیی دانوستانەکان ئامادە نییە، بەڵام بەبێ ڕەزامەندیی ئەو و ئۆکرانیا هیچ ڕێککەوتنێک بە ئاسانی جێبەجێ نابێت. لە هەمان کاتدا، ڕووسیا بەشداریی ڕاستەوخۆی ئەورووپا بەهۆی هەڵوێستی دژبەری ڕووسیا قبووڵ ناکات؛ ئەمەش بوار بۆ سازش تەسک دەکاتەوە.
لەگەڵ ئەمانەدا، ڕاگەیاندنی ڕێککەوتنێک بۆ ئاڵوگۆڕی فراوانی دیلەکانی جەنگ هەنگاوێکی مرۆیی و گرنگە، بەڵام بە مانای گەیشتن بە چارەسەرێکی سیاسی و ستراتیژی نییە.
لە کۆتاییدا، ئەگەری ئەوە هەیە چارەسەری شەڕەکە نەک لە مێزی دانوستان، بەڵکو لە مەیدانی جەنگدا دیاری بکرێت؛ کاتێک یەکێک لە لایەنەکان یان هەردووکیان توانای بەردەوامبوونیان لەدەست بدەن و ناچار بن بە وەستاندنی شەڕ. ئەنجامەکەش ڕەنگە ئاگر‌بەستێکی درێژخایەن و ناکۆکییەکی سارد و ڕاگیراو بێت، نەک ئاشتییەکی بنەڕەتی.
بەم پێیە، کێشەکە تەنها گەیشتن بە ئاگربەست نییە؛ بەڵکو دیاریکردنی ئەوەیە کە لە ئەورووپای داهاتوودا کێ مافی دیاریکردنی چوارچێوەی ئەمنی و هاوسەنگیی هێزەکان دەبێت.
ئەم وتارە دەربڕی بۆچونی نووسەر خۆیەتی