ئاڵای کوردستان موڵکی کێیە؟

17/10/2020

شەنکار عەبدوڵا


زۆرن ئەوانەی لەبەر توڕەییان نەفرەت لەهەموو شتێ دەکەن لەناویشیاندا ئاڵای کوردستان.

ئاڵا یەکێکە لەسیمبولەکانی هەر گەلێک؛ گەلی کوردیش بەحوکمی نەبووی دەوڵەت و ستەمی بەردەوامی گەلانی سەردەست؛ بەردەوام خۆشەویستییەکی بێ ئەندازەی بۆ ئاڵاکەی هەبووە؛ بەتایبەتی ئەو ئاڵایەی ئێستا لەباشوور هەڵکراوە؛ تاڕادەیەکی کۆدەنگی لەسەرە کەئەوە ئاڵای هەموو کوردێکبێ؛ جائیتر لەهەر کوێیەکی سەر ئەم زەمینەبێ.

سوتانی ئاڵاش؛ نەریتێکی تازە نییە لانیکەم مێژوویەکی هەیە لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و زۆربەی ئەو گەلانەی کەدژی ئیسرائیل و ئەمریکابوون؛ (عەرەب و فارس) بەردەوام کەنەیانتوانیوە گورزی کوشندە لەم وڵاتە بەهێزانە بدەن؛ پەنایان بردووەتە بەر سوتاندنی ئاڵاکانیان؛ لەبۆنە و ناڕەزایەتیەکانیاندا؛ بەتایبەتیش کەکاتێ هەریەکە لە ئیسرائیل و ئەمریکا هەڵوێستێکیان دەربڕیوە دژ بەوڵاتانی عەرەبی یاخود ئێران.

هەرچەندە ئەم نەریتە ئەزعەفول ئیمانە؛ بەڵام رەنگە بۆ دامرکانەوەی توڕەیی هەندێ هاوڵاتی باشبوبێ؛ چونکە کاتێ دەوڵەتێ نەتوانێ گورزی کاریگەر؛ یان وەڵامێکی بەهێزی بۆ دەوڵەتی دژ هەبێ؛ ئەم کارەی بۆ گەوجاندنی ڕای گشتی بەکارهێناوە؛ لەرێگەی دامودەزگاکانی خۆیەوە. 

سوتاندنی ئاڵای کوردستان لەلایەن حەشدی شەعبی و لەپایتەختی عێراقدا؛ کە کوردستان بەشێکە لێی دەرخەری ئەو  ڕاستیەیە کە کورد بەدەر لەموچە چەندان کێشەی قوڵیتری هەیە لەگەڵ عێراقدا و ئەم دوو گەلە کەبەشەقی سایکس پیکۆ و بەزۆر لکێندراون بەیەکەوە؛ رۆژێ دێ ماڵئاوای لەیەکتر دەکەن. 

فاشیزمی شیعی؛ لەداگیرکردنی کەرکوکەوە؛ رۆژ لەرۆژ دژایەتیەکانی بۆ قەوارەی هەرێم چڕکردووەتەوە و بەردەوام لەهەوڵی ئەوەدایە بەزەبری هێز و بەفشاری ئابووری و هەندێ دەستی ناوخۆیی؛ قەوارەیی هەرێم کۆتایی پێبهێنێت و وەک یەکێکی تر لەپارێزگاکانی عێراق مامەڵە لەگەڵدا بکا؛ کەمیش نەبوون ئەو پرۆژە و پێشنیاز و نیەتانەی لەو بارەیەوە پیشاندراون و کاریان لەسەر کراوە؛ بەتایبەتیش لەرێگای هەڕەشە و گوڕەشەکانی حەشدەوە بەشێوازی جۆراوجۆر. 

ئاڵای کوردستان موڵکی هەموو کوردێکی دڵسۆزە و نابێ و ناکرێ بەهیچ شێوەیەک بکرێتە موڵکی هیچ هێز و لایەنێکی سیاسی؛ هەر هەوڵێکیش لەم بارەیەوە زیاتر دەچێتە خزمەتی لایەنەکەوە و بەپێچەوانەشەوە لەبەرژەوەندی گشتی نییە؛ بۆیە نیشتیمان؛ بەئاڵا و هەموو سمبولەکانیەوە موڵکی گشتین و شایەنی سازشکردن نین؛ چونکە ئاشکرایە لایەنە سیاسیەکان دێن و دەچن؛ بەڵام نیشتیمان هەروەک خۆی و نەوە دوای نەوە بۆمان دەمێنێتەوە. 

کاتێکیش ئاڵای کوردستان دەکەوێتە بەرهەڕەشەی فاشیزمی شیعی؛ ئیتر ئەوە پەیامێکی روونە کەئەگەر ئەوانە لەهەر شوێنێ دەسەڵاتیان هەبێ؛ بەبێ گوێدانە دەستوور و دیموکراسی رەگ و ڕیشەیی کورد دەردەهێنن؛ بۆیە ئەم پەیامە دەبێ ببێتەهۆکاری یەکگرتن و تەبای زیاترمان؛ نەک ئەوەندەیتر پەرت و لاوازمان بکا. 

قەوارەی هەرێم؛ ئەگەرچی قەوارەیەکی دەستوورییە و دیفاکتۆیە؛ بەڵام بۆ ئەوەی بەهێزی بکەین؛ دەبێ هەرچی زوو ئەو یاسایەی چاکسازی جێبەجێبکەین و موئەسەسات سەرپێبخەین و دیموکراسی بەرپا بکەین؛ بەوەش جۆرێک دادپەروەری دێتەکایەوە؛ دڵنیابن هیچ هاونیشتیمانیەکی ئەم هەرێمە ئاوات بەو عێراقە ناخوازێ؛ کە خەبات عەبدوڵا وتەنی؛ نەک هەر دیموکراسی؛ بەڵکو خودی دەوڵەتیش شکستی خواردووە تیایدا.