فارس نەورۆڵی

هەڵگیرسانی جەنگ قەیران لەدوای قەیران دروست دەکات بۆ مرۆڤایەتی، وەک دەبینین، شەڕی ئەمریکا، ئیسرائیل و ئێران قەیرانی گەورەیان  بۆ جیهان دروستکردووە، بەتایبەتی قەیرانی وزە و بازرگانی کە هۆکارن بۆ سەرهەڵدانی بێکاری، برسێتی و داڕمانی ئابووری لە جیهاندا و دواجاریش دەبێتە هۆی وێرانکردنی ژینگە.

ئێستا لایەنە شەڕکەرەکان پەیتا پەیتا باس لە گواستنەوەی شەڕ دەکەن بۆ قۆناغێکی دیکەی ترسناک؛ ئەویش هێرشی زەمینییە بۆ سەر ئێران. ئەم هەنگاوە، ئەگەر ڕووبدات، دەرگای قەیرانی گەورەتر دەکاتەوە.

ئەگەر ئەم شەڕە درێژە بکێشێت و لایەک بەسەر ئەوی دیکەدا سەرنەکەوێت، جیهان بەرەو داتەپینی ئابووری دەبات، و دوور نییە ناوچەکەش ڕووبەڕووی دەیان قەیرانی ئابووری، ئەمنی، بژێوی و قات‌وقڕی ببێتەوە.

بەوپێیەی کوردستان لە نزیک جوگرافیای شەڕەکەیە، ئاگرە سوورە لە ئێمە دوور نابێت و کاریگەری لەسەر کوردستان دەبێت و ڕووبەڕووی قەیران دەبینەوە، ئەگەرچی هەرێمی کوردستان و سەرکردایەتی کورد نەیانویستووە ببن بە بەشێک لە شەڕ و ئاشووب، بەڵام بەردەوام لەلایەن تابووری پێنجەمی ناو عێراقەوە، واتە ئەو گرووپ و هێزانەی لە دەرەوەی یاسا هەڵسوکەوت دەکەن و لە دەرەوەی عێراقەوە ئاراستە دەکرێن، بەردەوام هێرش دەکەنە سەر هەرێمی کوردستان بۆ ئەوەی پەلکێشمان بکەن بۆ ناو شەڕ و ئاشووب.

بەدڵنیاییەوە، ئەگەر هێرشی زەمینی دەستپێبکات، جەنگەکە دەچێتە قۆناغێکی دیکەوەو دورنییە لەلایەن ئەو میلیشیایانەوە کە ئێستا بەدرۆن هێرشدەکەنەسەر هەرێم، ئەوکاتە بەهێرشی زەمینی پەلاماریی هەرێم بدەن.

لێرەدا بەرپرسیارێتی ئەخلاقی دەکەوێتەسەر کۆی ئەحزابی کوردی، بەتایبەتی پارتی‌و یەکێتیی، لەهەمانکاتدا دەبێت حکومەتی عێراق‌و هێزە سیاسیە عێراقیەکان دڵخۆش نەبن بەوەی هەرێمی کوردستان لاوازبێت، چونکە هەر لاوازییەکی هەرێم لەم هەلومەرجەی شەڕو دوای شەڕدا، بەدڵنیاییەوە بەغداش ڕووبەڕووی کێشەو قەیرانی قوڵ دەکاتەوە.

بۆیە پێویستە ئەحزابی کوردی لە ئامادەییەکی تەواودا بن بۆ پاراستنی ئارامی ناوخۆ و نەهێشتنی فەرزکردنی ویستی هیچ لایەک بەسەر هەرێمی کوردستاندا.

چونکە مێژوو پێمان دەڵێت: کاتێک ناوچەکە دەبێتە ململانێی زلهێزەکان، ئەڵقە لاوازەکان زەرەرمەندی یەکەم دەبن، ئەگەر بەرەی ناوخۆیان تۆکمە نەبێت.
بۆیە پێویستە حیزبەکان واز لە خەونی بچووک بهێنن و هەمووان ناکۆکییەکان وەلا بنێن، چونکە لە کاتی جەنگدا ناکۆکی ناوخۆیی دەتوانێت مەترسی گەورە دروست بکات. 

بۆیە پێویستە هاوکاری یەکدی بن بۆ ئەوەی کوردستان لە مەترسی بپارێزن، لێرەدا، ئەگەر هێزەکانی ناو حکومەت ئەرکیان پاراستنی هەرێم و گوزەرانی خەڵک بێت، ئەوا هێزەکانی ئۆپۆزسیۆن دەبێت لەم دۆخی جەنگ‌و ئاشووبەدا:

(یارمەتیدەربن، نەک تەنها ڕەخنەگر؛ چاودێربن، نەک هەڵوەشێنەر؛ کاربکەن بۆ یەکگرتوویی، نەک دابەشبوون).
نابێت هیچ لایەنێک لەمکاتەدا بەلۆژیکی (تۆپینی خۆیی‌و زەرەری خاوەنی) بیربکاتەوە، بۆیە لەسەر هەموو لایەک ئەرکە هەموو هەوڵێک بدەن کە لەجەنگەکە دووربین.

بەڵام ئەگەر دوژمنان هەر ویستیان شەڕ بەسەرماندا بسەپێنن، دەبێت کورد بۆ هەموو ئەگەرێک خۆی ئامادە بکات. هەموو توانا سیاسی، دیپلۆماسی، میدیایی و سەربازی و دارایی (بەتایبەتی ئەوانەی بەهۆی ئەم دۆخەی کوردستانەوە بوونەتە سەرمایەدار، کەمێک لە سەرمایەکان بخەنە خزمەت خەڵک و ئەم دۆخە ناهەموارە) لەتەک ئەمەدا ڕای گشتی ئامادە بکەین بۆئەوەی بە یەکگرتوویی ڕووبەڕووی هەر دەستدرێژییەک ببینەوە.

ئیتر هەڵوێستمان لە خۆپارێزییەوە بگۆڕین بۆ هەڵوێستێک کە ئەو هەلومەرجەی ئەوکاتە و ئەو پێشهاتانەی پێویستییەتی، ئەگەر پێچەوانەکردنەوەی گەمەکەش بێت. 

لەهەموو ئەگەرێکیشدا خۆمان بۆ لێکەوتەکانی دوای شەڕ ئامادەبکەین، بۆ ئەوەی ئەگەر لەمێژوودا دوای جەنگە گەورە مێژووییەکان کورد بەدەستبەتاڵ لێی دەچوو، ئەمجارە دەسکەوتی دوای شەڕ بچنینەوە، چونکە هەلومەرجی شەڕ لەنادیاریدایەو ئەوسەری تونێلەکە دیارنییە، تەنها هێزو یەکڕیزیی خۆمان لەنادیار ڕزگارمان دەکات، دەتوانین دوای جەنگ بە ئارامی و ئاشتی وەک گەلانی دیکە بژین، بەڵام وەک شارل دیگۆل وتی: (ئەوەی نەتوانێ براوەی جەنگ بێت، ناتوانێ براوەی ئاشتی بێت).

بردنەوەو دۆڕان پەیوەندە بەئەقڵی سیاسی‌و یەکڕیزیی ناوماڵی کورد خۆیەوە هەیە، هەرلایەنێکیش بەپێی هێزو تواناکانی خۆی بەرپرسیارێتی دەکەوێتە ئەستۆ.

ئەم وتارە دەربڕی بۆچونی نووسەر خۆیەتی