کاتێک تاکتیک جێگای ستراتیژ دەگرێتەوە: خوێندنەوەیەک بۆ ئێستای یەکێتی و پارتی"

1 کاتژمێر پێش ئێستا

لوقمان مستەفا

لە ئەدەبیاتی سیاسیدا، جیاوازی نێوان "ستراتیژ" و "تاکتیک" کلیلی تێگەیشتنە لە هەڵسوکەوتی حزبە سیاسییەکان. ستراتیژ وێنە گەورەکەیە و وەڵامی پرسیاری "بۆچی و بەرەو کوێ" دەداتەوە. تاکتیکیش هەنگاوە بچووک و ڕۆژانەکانن و وەڵامی "چۆن" دەدەنەوە. کێشە لە سیاسەتی کوردستاندا کاتێک دروست دەبێت کە تاکتیک جێگەی ستراتیژ بگرێتەوە.
-ستراتیژ چییە لە سیاسەتدا؟  
ستراتیژی نیشتمانی بریتییە لەو ئامانجە گەورە و درێژخایەنەی کە دەبێت هەموو هێزە سیاسییەکان لەسەری کۆک بن: وەک بەدامەزراوەیکردنی حوکمڕانی، یەکخستنی هێزی پێشمەرگە، سەربەخۆیی ئابووری لە ڕێگەی فرەسەرچاوەیی داهاتەوە، و چارەسەرکردنی کێشە هەڵواسراوەکان لەگەڵ بەغدا. 
ئەم ئامانجانە پێویستیان بە پلانی ۱۰ بۆ ۲۰ ساڵەیە و نابێت بە گۆڕانی کابینەکان بگۆڕدرێن.
-تاکتیک چییە و چۆن سەردەکەوێت؟  
تاکتیک ئەو جوڵانە کورتخایەنانەن کە حزبەکان بۆ بەدەستهێنانی دەسکەوتی سیاسی، میدیایی یان هەڵبژاردن بەکاریان دێنن. لە دیمەنی ئێستای هەرێمدا، چەندین نموونەی تاکتیکی ڕۆژانە دەبینین کە هەندێک جار دەبنە جێگرەوەی ستراتیژ:
-نموونەی یەکەم: دۆسیەی نەوت و مووچە  
ستراتیژەکە دەبوو "گەیشتن بە ڕێککەوتنێکی هەمیشەیی و شەفاف لەگەڵ بەغدا لەسەر داهات و نەوت" بێت. بەڵام ئەوەی دەبینرێت زۆرجار بریتییە لە زنجیرەیەک تاکتیکی کورتخایەن. بۆ نموونە، کاتێک هەر لایەنێک بە جیا سەردانی بەغدا دەکات یان کاتێک دۆسیەی مووچە دەبێتە کارتی فشار لەکاتی نزیکبوونەوەی هەڵبژاردنەکاندا، ئەمە تاکتیکە. سەرکەوتن لە وەرگرتنی مووچەی یەک مانگ "تاکتیک" مانای ئەوە نییە کێشە ستراتیژییەکە چارەسەر بووە.
-نموونەی دووەم: یەکخستنی هێزی پێشمەرگە  
ستراتیژی نیشتمانی و داوای هاوپەیمانان بریتییە لە یەکخستنی تەواوی هێزەکان لەژێر چەتری وەزارەتی پێشمەرگەدا. هەنگاوە کردارییەکانی یەکخستنی چەند لیوایەک دەچنە خانەی تاکتیکی جێبەجێکردنەوە. بەڵام کاتێک پرۆسەکە بۆ ماوەیەکی درێژ دەوەستێت یان دەبێتە بابەتی مشتومڕی میدیایی نێوان یەکێتی و پارتی، ئەوا تاکتیکی "دواخستن یان بەسیاسی کردنی دۆسیەکە" زاڵ دەبێت بەسەر ستراتیژی "یەکخستن"دا.
-مەترسییەکە: کاتێک تاکتیک دەبێتە ستراتیژ  
سون تزو دەڵێت: "ستراتیژ بەبێ تاکتیک خاوترین ڕێگەیە بۆ سەرکەوتن، بەڵام تاکتیک بەبێ ستراتیژ ئەو دەنگەدەنگەیە پێش شکستهێنان" [۱]. لە دیمەنی ئێستادا، زۆرجار ململانێی نێوان یەکێتی و پارتی لەسەر بابەتی دەسەڵات، پۆست و کاریگەری "تاکتیک" وا دەکات ئامانجە ستراتیژییە گەورەکان وەک چاکسازی ئابووری و سەروەری یاسا فەرامۆش بکرێن.
کاتێک هەر لایەنێک سەرقاڵی ئەوەیە لە "شەڕی لێدوان و کۆنفرانسی ڕۆژنامەوانی"دا "تاکتیک" لەوی تر بباتەوە، "جەنگە گەورەکە" کە بریتییە لە بەدەستهێنانی متمانەی هاووڵاتی و بەهێزکردنی قەوارەی هەرێم لەدەست دەچێت.
-دەرەنجام  
کێشەی سەرەکی ئەوە نییە کە یەکێتی و پارتی تاکتیکی جیاوازیان هەیە، بەڵکو ئەوەیە کە هەندێک جار ستراتیژی هاوبەشی نیشتمانییان دیار نییە. سەرکەوتنی هەرێم بەندە بەوەی هەردوو هێزی سەرەکی جارێکی تر لەسەر "وێنە گەورەکە" ڕێکبکەونەوە و تاکتیکە ڕۆژانەییەکان بخەنە خزمەتی ئەو ستراتیژەوە، نەک بە پێچەوانەوە. ئەگەرنا، ئێمە هەر خەریکی بردنەوەی "شەڕە بچووکەکان" دەبین و "جەنگە ستراتیژییەکە" دەدۆڕێنین.

سەرچاوە:  
[۱] سون تزو - هونەری جەنگ

ئەم وتارە دەربڕی بۆچونی نووسەر خۆیەتی