کوردستانی بون و زۆرینەی دانیشتوانی کورد لە شاری کەرکوک ڕاستیەکی سەلمێندراو و حاشاهەڵنەگر بوە، لە دێر زەمانەوە تا ئێستا، لایەنی کەم، بە درێژایی مێژوی نوێی پتر لە ١٠٠ ساڵی ڕابوردو، تەنانەت بە پێی بەڵگەی نەیارانی کوردیش وەک شەمسەدین سامی، کە لە فەرهەنگی دەوڵەتی عوسمانی، لە ١٨٩٨ زاینیدا هاتوە، دەڵیت ٣/٤ دانیشتوانی کەرکوک کوردە، واتا ٧٥٪، لە پاش ئازاد کردنی کەرکوک لە ساڵی ٢٠٠٣وە تا ئێستا، هەمیشە کورد بە تەنیا ٥٠٪ دەنگی کەرکوکی بە دەستهێناوە، ئەگەر کەمتەرخەمی کورد نەبوایا و تا ئێستا باری کەرکوک ئاسایی بکرابایەتەوە ومادەی١٤٠جێبەجێ بکرابایا، ئەوا ئێستاش دەنگەکانی کورد لە قەزاکانی کەلار وکفری و خورماتو و چەمچەماڵ دەهاتەوە سەرکەرکوک وەک پێش ئەوەی لە کەرکوک داببڕێندرێن و دەنگی کورد دیسانەوە ٧٥٪ی کەرکوکی پێکدەهێنا.
بۆ منێکی کورد و هەر کوردستانیەک، هەردەم کەلار وکفری و خورماتو وچەمچەماڵ وەک بەشێکی دانەىراوو زیندو لە کەرکوک دەبینین و بێگومان لە بەرانبەردا، هەر عەرەبێکی شۆڤێنی وهاوئاوازەکانیان وەک دەوڵەت باخچەلی، لە گەڵ درێژەدانن، بەو دیفاکتۆیەی لە ئێستادا هەیە، کە لە چوارچێوەی سیاسەتی دەیان ساڵەی تەعەریبی کەرکوکدا بە سەر کورد سەپێندراوە، بۆیە بە هەمان ئەو پرەنسیپ و بڕوا و نەریتەی سەرەک وەزیرانی عێراق بۆ عەرەبی(شیعە) و سەرەک وەزیرانی تورکیا بۆ تورک یەکلابۆتەوە و جێگا گفت وگۆ و موناقەشەنیە لە لایەن ئەوانەوە، دەبێت پارێزگاری کەرکوکیش بۆ ئێمەی کورد قابلی گفتوگۆ و موناقەشە و قبوڵکراو نەبێت، باسکردنی دەستاودەستکردنی پارێزگاریی کەرکوک و پرەنسیپی نامۆی ٣٢ بە ٣٢ بە ٣٢، کە لە گەڵ هیچ عورف ویاسایەکدا یەکناگرێتەوە، جگە لە سیاسەتێکی قێزەون وبیدعە وهەڕاجکردن و سازشکردن ولەقالبدانی کورد نەبێت هیچ لێکدانەوە و ناوێکی تر هەڵناگرێت و، ئەوانەش، کە دەچنە ژێربار و هەڵگرتنی ئەو بەرپرسیارێتیە، دەکەونە بەر نەفرەتی ئێستا و داهاتوو مێژوی کوردەوە.
ئەو سازش و سەودایەی لایەنێکی کوردی کردی، لە هێنانەدی خەونەکانی نەتەوەی پەرستی تورک، دەوڵەت باخچەلی، لە بڕی هێنانەدی خەونی هاوخوێن و نەتەوەکەی خۆیان، گوزارشت لە بەرژەوەندی کەسی و حزبی دەکات، نەک بەرژەوەندی نەتەوەیی و ئیستراتیجیەتی کورد، هەروەها هەڵگەڕانەوە و پشت کردنە، لە خودی مێژو و خەباتی خۆشیان تەنانەت.
دابەش بونی بەشێکی زۆری نوسەر و ڕوناکبیرانی سەربەخۆ و بێلایەن بە سەر دو بەرەی یەکێتی و پارتیدا و پاساوهێنانەوە بۆیان (٣١ی ئاب و ١٦ی ئۆکتۆبەر و١٦ی نیسان)، هۆکاری سەرەکەین بۆ سڵنەکردنەوەی ئەو دو پارتە و هاندەریانە، بۆ دوبارە کردنەوەی جۆرەها کارەسات و خیانەتی تری لەو چەشانانە لە داهاتودا.
لێدوانەکانی دەوڵەت باخچەلی نەتەوەپەرستی تورک دەربارەی کەرکوک (لە ئەنقەرە خەون دەبینین، لە کەرکوک دێتەدی، کەرکوک میراتی بە جێماوی باوباپیرانیان وبۆیان بە جێماوە و تاد..)لە ٢٨/٤/٢٠٢٦، بە قەد مسقاڵە زەڕەیەک، گومان و گۆڕانکاری لە سەر ڕاستی حاشهەڵنەگری کوردستانی بونی کەرکوک دروست ناکات و، بگرە ئەم جۆرە لێدوان وڕەفتارانە، موکوڕبونی کورد لە سەر ڕێچکە و هەوڵوکۆششی خۆی بۆ ساغکردنەوەی ناسنامەی کوردستانیەتی کەرکوک سورترو زیاتر دەکات.
لەم قۆناغەی ئێستای جولانەوەی سیایسی کورد لە باشوری کوردستان گەیشتوینەتە ئاستێکی زۆر ترسناک، چونکە لە سایەی ئەم ڕەوشەی یەکیتی وپارتی هێناویانەتە ئاراوە و سەپاندویانە، حەرام و حەڵاڵ لە سیاسەتی کوردا نەماوە، بۆ خۆیان هەمو شتێکیان حەلال کردوە، کە پێویستە هەڵوێستەی لە سەر بکرێت، گەر بەراوردێک بکەین لە نێوان یادەوەری مێژوی کورتدا، دەبینین، کاتێک ٣١ی ئاب ١٩٩٦ڕویدا، لە چەمچەماڵ شاعیر ونوسەری ڕەوان شاد: باقی عبدولخالق (خاوەنی دیوانی شیعری: بەم خاکەوە پەیوەستم)، ئەو خیانەتەی پێ هەزم وقبوڵ نەکرا و لە ڕوداوێگی کەم وێنەدا لە ٩/٩/١٩٩٦ گیانی خۆی کردە قوربانی وخۆی هەڵواسی، وەک هەڵوێست وناڕەزاییەک بەرانبەر ئەو کارەساتە نەتەوەیە، گەر ئەو ڕوداوە لە ناو هەر نەتەوەیەکی تردا بویا گۆڕانی فەرهەنگی و جەوهەری دەهێنایە کایەوە، بەڵام ئێستا و، لە سیایەی ئەم هەژمون و ڕەوشەی یەکێتی وپارتی هێناویانەتە ئاراوە، دەبینین ئەو جۆرە گیان و هەڵوێستانەی هەبون، لە نمونەی (کاکە باقی) نەماون وتێرۆرکران، بۆیە ئێستا غائیب بونی ئەو جۆرە ڕوح و هەڵویستانە، بۆشاییەکی گەورەی لە سیاسەتی باشوری کوردستاندا دروست کردوە و خەریکە گیانی کوردستانی و کوردبون سڕ و دەستەمۆ دەکرێت و هەمو ئەوەی پارتی و یەکیتی دەیکات بە ئاسانی بۆیان تێدەپەڕێت، ئەوەی بە سەر کەرکوکدا هێنرا و بە بێ ئەوەی خڕۆشانی شەقامو ڕای گشتی و کوردی لێبکەوێتەوە، نمونەیەکی زیندوی ئەو سەرنج وڕایانەن کە ئاماژەمان پێکرد..
لە دوای ١٦ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٧ دیاردەی گۆڕینی سیمای کەرکوکمان بینی، لە سیمای شارێکی کوردستانیەوە بۆ سیمای شارێکی شیعەگرای، دەبێت چاوەڕوانی ئەوەمان هەبێت لە دو ساڵی ئایندە، تورکاندنی سیمای کەرکوکیش ببینین، لە ئایندەیەکی زۆر نزیکدا لێکۆڵینەوەیەکمان بەردەست و ئامادە دەبێت وبڵاوی دەکەینەوە، دەرباری، باری کورد و حوکمرانی و سیما و ڕوخساری شاری کەرکوک لە دوای ١٦ی ئۆکتۆبەرەوە..
ئەم وتارە دەربڕی بۆچونی نووسەر خۆیەتی