ڤینۆس فایەق

بڕیاری کۆتایی مەزڵووم عەبدی بە هەڵوەشاندنەوەی هەسەدە و تێکەڵکردنی هێزەکانیان لە ناو دامەزراوە سەربازیەکانی سووریا لە چوارچێوەی رێکەوتنەکەی لەگەڵ شەرع، بەشبەحاڵی خۆم بە بڕیارێکی ناچاریی دەبینم، نەک تەسلیم بوون، جیاوازییەکی گەورە لە نێوان ناچاری و تەسلیمبووندا هەیە، هەروەک لە راستیدا بە سەرکەوتنی گەلی کوردیشی نابینم. چونکە جگە لەوەی هەسەدە هێز و دەسەڵاتی سەربازیی سەربەخۆی خۆی نامێنێت، لە هەمان کاتدا ئەو دەسەڵاتە ناوچەییەی لە باکوور و رۆژهەڵاتی سووریا تا ئیستا هەیبوو ئیتر نامێنێت و دەوڵەت هەموو دامەزراوە و هێزە سەربازییە سەرەکییەکان دەخاتە ژێر دەسەڵاتی خۆیەوە.
بەڵام ناتوانین بە رەهایی بڵێین ئەوەی کورد لە خۆرئاوا بەدەستیهێاوە هیچە، بەڵکوو رێکەوتنەکە مافی خوێندن بە زمانی کوردی و بەکارهێنانی زمانی کوردی لە دەزگا رەسمییەکاندا باس دەکات، و جگە لەمەش هەندێ لە ئەندامانی رێبەرایەتیی هەسەدە بە پۆستی حکومی دەبنە بەشێک لە سیستەمی حوکمڕانیی سووریا.
بەڵام ئیستا پرسیاری جەوهەری ئەمەیە: ئایا ئەوەی بە قەڵەم بەخشرا، بە هەمان قەڵەم ناسەنڕدرێتەوە ئەگەر نەکرێ بە قانوون و لە ناو دەستوورا نەچەسپێت؟ هەروەها ئایا لە دوای هەڵوەشاندنەوەی هەسدە تا چ ئاستێک دەسەڵات و پێگەی سیاسی و کولتووری کورد لە ناو سووریادا پارێزراو دەبێت؟ ئەگەر ئەو مافانە بە قانون پارێزراو نەبن و لەناو دەستووردا جێگیر نەکرێن. ئەی چی ئەبێ دوای ئەوەی هەسەدە هەڵوەشێنرایەوە و خاڵەکانی تری پەیوەست بە زمان و مافە سیاسی و کولتووریەکان هیچی جێبەجێنەکران؟
بێگومان هەسەدە لەسەرەتای دامەزراندنییەوە ساڵانێکی زۆرە کارتێکی سیاسی و سەربازیی گرنگ بوە، بەوپێیەی هێزێکی رێکخراو بوە و پشتگیریی ئەمریکای هەبوە، و ناوچەیەکی فاراوانی بە هەموو سامانە سروشتییەکانەوە لە ژێر دەستا بوە، ئیستا ئەو کارتە سەربازیە بوونی نەما.
بە هەموو پێوەرەکان ئەم رێکەوتنە دەسکەوتە، بەڵام دەسکەوتێکە بێ ئەوەی ببێتە یاسا و لە ناو دەستووردا جێگیر نەکرێ ئەگەری هەیە ببێتە شکستێکی گەورە، لەم حاڵەتەشدا ئەوەی سودمەندە لەم رێکەوتنە دەسەڵاتی دیمەشقە. چونکە هەسەدەش دەکەوێتە ژێر دەستیەوە و دەسەڵاتی مەرکەزی بەهێزتر دەبێت.
ئەگەر دیمەشق جیددی بێت و دواتر کورد دەسخەڕۆ نەکات، خوێندن ببێت بە کوردی و مافە سیاسی و کولتووریەکان زامن بن، بەڵام هێزی هەسەدە بەشێوەیەکی رێکخراو تێکەڵ بە هێزەکانی سووریا بن، ئەمە هەمووی لە یەک دێردا کورت دەبێتەوە: هەسەدە وەکوو رێکخراوێکی سەربازیی کوردیی سەربەخۆ کۆتاییهات، بەڵام ناتوانین بڵێین پرۆژەی سیاسیی کوردی بە تەواوەتی شکستخواردوو بوە.
من کێشەکە لەوەدا دەبینم ئیستا هەلومەرجی سیاسیی هەموو پارچەیەکی جوگرافی جیاوازە لە پارچەکانی تر، بۆیە ئەم هەنگاوەی عەبدی کە ناچارییە بەڵام لەو هەلومەرجەی ناو سووریادا ئەقڵانیە. هەڵبەت هەنگاوێکی زۆر مێژوویی نیە، بەڵام لانیکەم بە هیچ پێوەرێک خیانەتیش نیە و کەسیش ناتوانێ بە خۆ بەدەستەوەدان یان خیانەت وەسفی بکات، چونکە جارێ زۆر زوە بۆ ئەوەی پێشبینی ئەوەی بکەین کە ئەم رێکەوتنە بە زەرەر و زیانی کورد ئەشکێتەوە یان نا.
من لەوە تێدەگەم کە مەزلووم عەبدی لە ناو واقیعێکی سەخت و دژواردا، لەنێوان دوو هەڵبژاردەی سەختدا بوە کە ئەو بڕیارەی داوە، یەکەم، پاراستنی سەربەخۆیی هێزی سەربازیی هەسەدە، دوەم، دەسکەوتی سیاسی و کولتوری بۆ میللەتی کورد لەناو سووریادا. زۆر بە سەختی و بە ناچاری ئەو بڕیارەی داوە و رایگەیاند، و هەمووشمان بینیمان چەند پێوەی دیار بوو کە زۆر بە ناچاری هەڵوەشاندنەوەی هێزەکانی هەسەدەی راگەیاند. لەبەر هەموو ئەمانە زوڵمێکی زۆر گەورە دەکەین بڵێین مەزڵووم عەبدی میللەتەکەی فرۆشت، ئەوە تاوانێکی زۆر گەورەیە و هەموومان مێژووی عەبدی باش دەزانین، و دەبێت بارودۆخ و هەلومەرجی ساتەوەختی بڕیارەکەی لەناو بارودۆخ و هەلومەرجی سیاسیی ئاڵۆز و سەختی ناو سووریا زۆر بە ویژدانەوە بە هەند بگرین. هەروەک ناشڵێم سەرکەوتنێکی گەورەیە بۆ میللەتی کورد لە سووریا.
ئەوەشمان لە بیر نەچێت مانەوەی دوو هێزی سەربازیی گەورە لەناو وڵاتێکی ناجێگیری وەکوو سووریا هەمیشە مەترسی رووبەڕووبوونەوە و هەڵگیرسانی شەڕ لە ئارادا دەبێت، بۆیە رێکەوتنێکی لەوجۆرە بۆی هەیە ئەو مەترسییە کەمکاتەوە، بەمەرجێک هەردوو لا پێوەی پابەند بن. و لە ئیستادا بە پێی ئەو رێکەوتنە هەسەدە لە کارتكی سەربازییەوە دەگۆڕدرێت بۆ کارتێکی سیاسی، ئەوەش قورسایی خۆی هەیە.
ئەوەی ئیستا زۆر گرنگە چاوەڕێ بکەین، بزانین تا چ ئاستێک رێکەوتنەکە بە تەواوەتی جێبەجێ دەکرێت. ئەو کاتەش خەڵک باری سەرنجی تریان دەبێت.

ئەم وتارە دەربڕی بۆچونی نووسەر خۆیەتی