شارپرێس:

لەکاتێکدا جیهان چاوی لەسەر ئاڵۆزییەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بوو، هۆڵەکانی کۆنفرانسی ئاسایشی میونشن 2026 كه‌ دوێنێ به‌ڕێوه‌چوو، شایەتحاڵی وەرچەرخانێکی مێژویی بون کە کەس چاوەڕوانی نەدەکرد، دەرکەوتنی ژه‌نراڵ مەزڵوم عەبدی‌و ژنه‌ سیاسه‌تمه‌دارى ناسراوى كورد دیار ئیلهام ئەحمەد لەتەنیشت نوێنەرانی باڵای دیمەشق‌و واشنتۆن، تەنها وێنەیەکی دیپلۆماسی نەبوو، بەڵکو ڕاگەیاندنی فەرمی قۆناغێکی نوێ بوو بۆ ڕۆژئاوای کوردستان.

ئەمڕۆ، ئەو هێزەی دوێنێ لەسەنگەرەکانی کۆبانێ‌و باغۆزدا دژی تیرۆر دەجەنگا، بوەتە کلیلی سەرەکی بۆ چەسپاندنی ئاشتیی‌و یەکپارچەیی خاک لەسوریای نوێدا، لەم ڕاپۆرتەدا، تیشکدەخەینەسەر چۆنیەتی گۆڕانی ڕۆڵی کورد لەکارەکتەرێکی سەربازییەوە بۆ هاوبەشێکی سیاسیی شەرعی لەسەر ئاستی جیهان‌و ئەو ڕێککەوتنە مێژوییەی کە داهاتوی ناوچەکە بۆ هەمیشە دەگۆڕێت.

ڕەهەندی سەربازیی‌و تێکشکاندنی تیرۆر
ڕۆژئاوای کوردستان لەڕێگەی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هه‌سه‌ده‌)وه‌، نەک تەنها وەک پارێزەری خاک، بەڵکو وەک هاوبەشێکی سەرەکی هاوپەیمانان دەرکەوته‌وه‌، ڕۆڵی ئەم هێزانە لەتێکشکاندنی داعش، شەرعیەتێکی نێودەوڵەتی بەهێزی پێبەخشیون کە وایکرد لەساڵی 2026دا سه‌ربارى فشاره‌كان له‌ناوخۆى سوریادا له‌سه‌ریان، به‌ڵام وەک لایەنێکی سەرەکی لەڕێککەوتنە سەربازییەکانی ناوچەکەو نێوده‌وڵه‌تیدا هەژماربکرێن.

مۆدێلی سیاسیی‌و پێکەوەژیان
پەیڕەوکردنی سیستەمی نەتەوەی دیموکراتیک‌و بەشداریی کارای ژنان (وەک نمونەی ئیلهام ئەحمەد)، ڕۆژئاوای کردوەتە نمونەیەکی جیاواز لەڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئەم مۆدێلە توانیویەتی پێکهاتە جیاوازەکانی وەک کورد، عەرەب‌و سریانی لەژێر یەک چەتردا کۆبکاتەوە، کە ئەمڕۆ وەک کلیلی سەقامگیریی سوریا دەبینرێت.

سەلماندنی بونی سیاسیی لەگۆڕەپانی نێودەوڵەتیدا
ئەو وێنانەی دوێنێ لەکۆنفرانسی ئاسایشی میونشن به‌ڕێوه‌چوو و بڵاوكرانه‌وه‌و تێیدا ژه‌نراڵ مەزڵوم عەبدی‌و نوێنەرانی کورد لەتەنیشت وەزیرانی دەرەوەی ئەمریکاو سوریا بینران، گەورەترین نیشانەی سەرکەوتنی دیپلۆماسی ڕۆژئاوای كوردستانه‌، ئەمە ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە چیتر پرسی کورد لەسوریا تەنها پرسێکی ناوخۆیی نییە، بەڵکو بەشێکە لەستراتیژی ئاشتی جیهانیی.

ڕۆڵ لەیەکپارچەیی‌و داھاتوی سوریا
ڕۆژئاوای کوردستان بەهەڵبژاردنی ڕێگەی "دیالۆگی نیشتمانی"و ڕێککەوتنی نوێ لەگەڵ حکومەته‌كه‌ى شه‌رع، توانیویەتی پارسەنگی هێز بپارێزێت‌و جەختکردنەوەیش لەسەر سەروەریی خاکی سوریا هاوتەریب لەگەڵ پاراستنی مافە نەتەوەییەکان، ڕۆژئاوای كوردستانى کردوەتە "گرێی چارەسەر" نەک کێشە.

ڕۆژئاوای کوردستان لەساڵی 2026دا، تەنها هەرێمێکی جوگرافی نییە، بەڵکو بوەتە کارەکتەرێکی سیاسیی کاریگەر کە بێ بەشداریی ئەو، هیچ نەخشەیەکی نوێ بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست سەرناگرێت.

گۆڕانکاریی لەستراتیژيی ئەمریکا
ئامادەبونی مارکۆ ڕۆبیۆ وەک وەزیری دەرەوەو کۆبونەوەی لەگەڵ لایەنی سوری‌و کورد، ئاماژەیە بۆ ئەوەی، واشنتۆن بڕیاریداوە لەسیاسەتی "سزای تەنها"وە بەرەو "سەقامگیریی واقیعی" هەنگاوبنێت، ئەمریکا دەیەوێت بەفەرمیکردنی ڕۆڵی ڕۆژئاوای کوردستان لەناو دەوڵەتی سوریادا، ڕێگریی لەسەرهەڵدانەوەی داعش بکات.

پێگەی کورد (مەزڵوم عەبدی‌و ئیلهام ئەحمەد)
ئەم دەرکەوتنە نیشانەی ئەوەیە کە هێزەکانی سوریای دیموکرات (هه‌سه‌ده‌) چیتر وەک "هێزێکی کاتیی" سەیرناکرێن، بەڵکو وەک هاوبەشێکی سیاسیی‌و ئەمنیی فەرمیی لەنەخشەی نوێی سوریادا ناسراون، ئەمە سەرکەوتنی "دیپلۆماسیی سەربازیی" کوردە کە توانیی هاوسەنگی لەنێوان دیمەشق‌و واشنتۆن دروستبکات.

متمانەی نێودەوڵەتی بە"ڕێککەوتنی یەکگرتن"
پشتگیریی ئەمریکا بۆ یەکگرتنی هێزە کوردییەکان‌و سوپای سوریا، پەیامێکی ڕونە بۆ وڵاتانی ناوچەکە (بەتایبەت تورکیا) کە "ئاسایشی باکوری سوریا" هێڵێکی سوری نێودەوڵەتییەو لەچوارچێوەی دەوڵەتێکی یەکگرتودا پارێزراوە.

ئاسۆیەکی نوێ بۆ ئابوریی
ئەم دیالۆگە تەنها سیاسیی نییە؛ کردنەوەی دەرگای پەیوەندییەکان واتە سوریاو ڕۆژئاوای کوردستان دەچنە قۆناغی دوبارە ئاوەدانکردنەوە، کە ئەمەش کاریگەریی ڕاستەوخۆی لەسەر باشبونی بژێوی خەڵک لەناوچەکەدا دەبێت.