شەپۆلەکانی گەرماو بەهێزبونی دیاردەی ئێل نینۆ؛ ئایا زەوی بەرەو هاوینێکی گەرمتر هەنگاو دەنێت؟

جیهان

2 کاتژمێر پێش ئێستا‌ 136 جار خوێندراوه‌ته‌وه

شارپرێس:
شوێنەوارەکانی گۆڕانی کەشوهەوا لەهاوینی 2026دا بەڕونی بەسەر زەوییەوە دیارن؛ لەئاگرکەوتنەوەی بەرفراوان و شەپۆلی گەرمای یەکبەدوایەکەوە تا تۆمارکردنی پلەی گەرمیی نائاسایی لەدەریاکاندا، بەڵام ئەوەی نیگەرانیی زانایانی زیاتر کردووە، ئەوەیە کە ڕەنگە ئەم گەرمایەی ئێستا کۆتایی چیرۆکەکە نەبێت، بەڵکو بەهێزبوونی دیاردەی کەشوهەوایی "ئێل نینۆ" لە زەریای هێمن ئاماژەیە بۆ ئەگەری بەرزبوونەوەی زیاتری پلەکانی گەرما لە مانگەکانی داهاتوودا.

 
بەپێی زانیارییەکانی خزمەتگوزاریی کۆپەرنیکۆس بۆ گۆڕانی کەشوهەوا، مانگی حوزەیرانی 2026 دووەم گەرمترین مانگی حوزەیران بووە لەسەر ئاستی جیهان، لەکاتێکدا ڕۆژئاوای ئەورووپا گەرمترین حوزەیرانی لە مێژووی تۆمارکراویدا بەخۆیەوە بینیوە.

 ڕێکخراوی کەشناسیی جیهانیش ڕایگەیاندووە کە شەپۆلەکانی گەرما توندتر، درێژخایەنتر و بەرفراوانتر بوونەتەوە. ئەم گەرما نائاساییە تەنانەت پێش گەیشتنی دیاردەی ئێل نینۆ بۆ لووتکەی هێزی خۆی ڕوویداوە، ئەمەش نیشانەی تێکەڵبوونی گەرمبوونی زەویی لەگەڵ سیستەمەکانی پەستانی بەرزدا دەسەلمێنێت.

لە ئێستادا دیاردەی ئێل نینۆ، کە ڕەوتێکی سروشتیی گەرمبوونی ئاوی زەریای هێمنە، بەرەو بەهێزبوونی زیاتر دەچێت. بەپێی نوێترین پێشبینییەکانی ناوەندی پێشبینیی کەشوهەوای ئەمریکی (NOAA)، ئەگەری 97 لەسەدی هەیە کە ئێل نینۆ تا سەرەتای بەهارانی 2027 بەردەوام بێت، و بە ئەگەری 81 لەسەد لە نێوان مانگەکانی تشرینی یەکەم و کانونی یەکەمی 2026دا دەگاتە ئاستی "زۆر بەهێز".

ئەم دیاردەیە دەتوانێت هاوسەنگیی بارانبارین و با لە سەرانسەری جیهاندا تێکبدات و لە هەندێک ناوچە ببێتە هۆی وشکەساڵیی و لە هەندێکی دیکەشدا لافاو.
مەترسییەکانی ئێل نینۆ تەنیا لە بەرزبوونەوەی پلەی گەرمیی کورت نابنەوە، بەشێوەیەک بەرنامەی خۆراکی جیهانیی هۆشداریی داوە کە ئێل نینۆیەکی زۆر بەهێز دەتوانێت تا کۆتایی ساڵی 2027 نزیکەی 49 ملیۆن کەسی دیکە لە 45 وڵاتدا تووشی نائاسایشیی توندی خۆراک بکات.

 ناوچەکانی باشووری کیشوەری ئەفریقا، ئەمریکای ناوەڕاست، کاراییب و بەشێک لە ئەمریکای باشوور لە ژێر مەترسیی ڕاستەوخۆدان، چونکە تێکچوونی وەرزی بارانبارین بە خێرایی کاریگەریی لەسەر بەروبوومی کێڵگەیی و بژێویی خەڵک دادەنێت.

لە کۆتاییدا، هەرچەندە زاناکان ناتوانن بە بڕوابوونەوە بڵێن ساڵی 2027 دەبێتە گەرمترین ساڵ لە مێژوودا، بەڵام هاوکاتبوونی ئێل نینۆیەکی بەهێز لەگەڵ زەوییەک کە پێشتر بەهۆی چالاکییەکانی مرۆڤەوە گەرم بووە، دۆخەکەی ئاڵۆزتر کردووە. ئێل نینۆ ئەمجارە ڕوولە هەسارەیەکی سارد ناکات، بەڵکو دێتە سەر جیهانێک کە شەپۆلەکانی گەرمای نائاسایی بوونەتە واقیعێکی ڕۆژانە.