دوای هەڵوەشاندنەوەی هەسەدە.. چارەنوسی هیجری‌و سوەیدا چی دەبێت؟

جیهان

3 کاتژمێر پێش ئێستا‌ 2569 جار خوێندراوه‌ته‌وه

شارپرێس:

دوای ڕاگەیاندنی هەڵوەشاندنەوەی هێزەکانی سوریای دیموکرات لەلایەن مەزڵوم عەبدی سەرکردەی هێزەکانی سوریای دیموکرات‌و تێکەڵبونی تەواو لەناو دامەزراوەکانی دەوڵەتی سوریا، پرسیاری سەرەکیی ناوچەکە ئێستا ئەوەیە کە چارەنوسی حیکمەت هیجری‌و هێزەکانی لەسوەیدا چی دەبێت؟.


به‌گوێره‌ى هەڵسەنگاندنی کۆمەڵێک چاودێرو نوسەر، بابەتی سوەیدا تەنها دۆسیەیە لەناوخۆی سوریادا ماوە کە بەشێوەیەکی ڕاستەوخۆ بەپەیوەندییەکانی ئیسرائیل‌و دیمەشقەوە گرێدراوە، ئەوان ئەم دۆسیەیە بەیەکێک لەئاڵۆزترین کێشە سیاسییەکانی ناوچەکە دادەنێن، بەتایبەتی لەبەرئەوەی حیکمەت هیجری هەوڵدەدات پشت بەپشتیوانیی دەرەکیی ببەستێت.

لەهەمانکاتدا، بەڕای شیکەرەوان، ئەو ئەزمونەی هەسەدە کە لەسەرەتادا داوای دامەزراندنی  هەرێمی ڕۆژئاوای دەکرد لەکۆتاییدا بەرەو تێکەڵبون بەناو دامەزراوەکانی دەوڵەتی سوریا چوو، لەو چوارچێوەیەدا، دانانی بەڕێوەبردنی کاروباری خزمەتگوزاریی بەدەست خەڵکی ناوچەکەو تۆمارکردنی هێزەکانی ئاسایش لەکەسانی هەمان پارێزگا، بەوەک چارەسەرێکی واقیعی بۆ پاراستنی یەکێتیی سوریا دەبینرێت.

چاودێران دەڵێن، ئەم مۆدێلە ئەو سنورەیە کە حیکمەت هیجری دەتوانێت بەدەستی بهێنێت، بەڵام پڕۆژەی دامەزراندنی دەوڵەت لەگەڵ واقیعی سیاسیی‌و جوگرافیایی سوریا ناگونجێت. هەروەها، هەندێک شیکەرەوە هۆشداریدەدەن، پەیوەستکردنی چارەنوسی حیکمەت هیجری بەئیسرائیل، هەڵبژاردنێکی مەترسیدارە؛ چونکە سیاسەت هاوپەیمانیی هەمیشەیی ناناسێت‌و بەرژەوەندییەکان دەتوانن بگۆڕێن.

ئەوان دەڵێن؛ ئەگەر ئیسرائیل لەگەڵ دیمەشق بەڕێککەوتنێک بگات کە دڵنیاییی ئەمنییەکانی باشور، ئارامیی سنور‌و ڕێگریی لەهەڕەشەکانی داهاتوو مسۆگەربکات، سوەیدا لەوانەیە گرنگیی پێشوی بۆی نەماوێت، لەو بارودۆخەدا، حیکمەت هیجری دەکرێت ببێتە کارتی گفتوگۆ، نەک هاوبەشێکی سەرەکی.

بەشێک لەچاودێران دوای هەڵوەشاندنەوەی هەسەدە داوایان لەحیکمەت هیجری کردوە چەک دابنێت‌و لەدەوڵەتدا بەشداربێت، بەوپێیەی ناوچەیەکی کەمی لەبەردەستا ماوە کە ئەگەر بەراورد بکرێت بەناوچەکانی ڕۆژئاوای کوردستان، دەردەکەوێت هەسەدەنزیکەی 1/3ی خاکی سوریای کۆنترۆڵکردبوو، واتە نزیکەی 60 هه‌زار کیلۆمەتر دوجا؛ بەڵام ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی هێزەکانی هیجری نزیکەی دوو هه‌زار کیلۆمەتر دوجان‌و تەنها بەشی 1/3ی پارێزگای سوەیدان کە نزیکەی 30جار لەهەرێمی ڕۆژئاوای کوردستان کەمترە.