شارپرێس:

گۆڕەپانی سیاسیی‌و ئەمنیی عێراق کەوتوەتە ناو قۆناغێکی یەکلاکەرەوە، دوای سەردانە هاوکات‌و دژبەیەکەکانی ئیسماعیل قائانی فەرماندەی فەیلەقی قودسی سوپاى پاسدارانى ئێران‌و ئەدمیراڵ براد کوپەر فەرماندەی هێزەکانی ئەمریکا (سێنتکۆم) بۆ بەغدا، چاودێرانیش ئەم جوڵانە وەک ڕوبەڕوبونەوەیەکی ستراتیژیی ڕاستەوخۆ لەسەر داهاتوی وڵاتەکە دەبینن.

گەمارۆی سیاسیی‌و مەرجەکانی واشنتۆن
لەکۆبونەوەکانیدا لەگەڵ سەرۆک وەزیرانی عێراق، ئەدمیراڵ کوپەر پرسی کۆتاییهێنان بەبونی سەربازیی ئەمریکای تا مێژوی 30ى ئه‌یلولى ئه‌مساڵ (واته‌ تاوه‌كو كۆتایی مانگى داهاتوو) تاووتوێکردوە، واشنتۆن مەرجی سەرەکی‌و توندی بۆ ئەم هەنگاوە داناوە کە ئەویش کۆنترۆڵکردنی ڕاستەقینەی چەکی گروپەکان‌و ڕاگرتنی تەواوی جموجۆڵەکانیانە.

هاوکات، لایەنی ئەمریکی هۆشدارییەکی توندی داوەتە بەغداو به‌زه‌یدیى وتراوه‌، "هەر هێرشێک لەناو خاکی عێراقەوە بکرێت، ڕوبەڕوی وەڵامێکی سەربازیی ڕاستەوخۆو توند لەلایەن ئه‌مریكاو هاوپەیمانەکانییەوە دەبێتەوە".

به‌گوێره‌ى هۆشدارییەکانی ئەدمیراڵ کوپەر، مانەوەی ئەم گروپانە بەبێ کۆنترۆڵکردنی چەکەکانیان، پڕۆسەی کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا کە بڕیارە تا 30ى مانگى داهاتوو بێت، دەخاتە ژێر پرسیارەوەو دۆخی ئێستای عێراقیش جێگەی بێزاری ئەوانە، ئەگەر گروپەکان بمێننەوەو هێرشبکەن، ئەمریکاو هاوپەیمانەکانی وەڵامێکی سەربازیی ڕاستەوخۆو خێرا لەناوخاکی عێراقدا دەدەنەوەو چاوەڕێی بڕیاری بەغدا ناکەن.


هێڵی سوری تاران‌و ستراتیژی سوڕاندنەوەی جەنگ
لەلایەکی دیكه‌وه‌، ئیسماعیل قائانی بەنوێنەرایەتی پڕۆژەی ناوچەیی ئێران سه‌ردانى بەغداى كرد بۆ ئەوەی ڕێگریی لەهەر جۆرە فشارێک یان ڕێوشوێنێکی دادوەریی‌و ئەمنی دژ بەگروپە چەکدارەکان بکات، تاران بەڕونی ڕایگەیاندوە، لێدان لەم گروپانە، لێدانە لەخودی پڕۆژەی ئێران، ئەم گروپانە بۆ ئێران ئامرازێکی ستراتیژین بۆ سوککردنی فشارەکانی سەر خۆیی‌و بەرزکردنەوەی تێچوی سەربازیی ئەمریکا لەناوچەکەدا.

ئیسماعیل قائانی بەڕونی بەبەرپرسانی بەغدای وتوه‌، هەر کارێکی دادوەریی، ئەمنی یان سەربازیی دژ بەو گروپانە وەک لێدان لەپڕۆژەی ئێران لەناوچەکە سەیردەکرێت‌و لای تاران تەواو ڕەتکراوەتەوە، چاودێرانیش پێیانوایه‌، بەوپێیەی ئێران ئەم گروپانە وەک هێڵی پێشەوەی بەرگریی ڕژێمەکەیی‌و ئامرازی کەمکردنەوەی فشارەکان دەبینێت، ڕێگەنادات چەکەکانیان ڕادەستبکەن، ئەگەر هەوڵی لەناوبردنیان بدرێت، ئێران فشارێکی توند دەخاتەسەر حکومەتی عێراق‌و ئەگەری هەیە ناوچەکە بەرەو شەڕێکی فرەوانتر ببات بۆ پاراستنیان.


هەڵوێستی عێراق چییەو بەنیازە چی بکات؟
عێراق لەنێوان فشاری قائانی (بۆ نەپێکانی گروپەکان)و داواکارییەکانی کوپەر (بۆ کۆنترۆڵکردنی چەک‌و جموجۆڵەکانیان) گیریخواردوە، ئەمەش وایکردوە، سەروەریی وڵاتەکە ببێته‌ جێگه‌ى مه‌ترسیى.

به‌گوێره‌ى خوێندنه‌وه‌كان، حکومەتی عێراق لەئێستادا وەک دەوڵەتێکی لاوازو شەرمەزار دەردەکەوێت کە نازانێت لەساتە هه‌ستیارەکاندا چۆن ڕەفتار بکات‌و بڕیارێکی یەکلاکەرەوە بدات، عێراق دەیەوێت کاتبکوژێت، بەڵام ئەمریکا تۆپەکەی خستوەتە گۆڕەپانی بەغداوە، یان دەبێت حکومەت خۆی بجوڵێت‌و چەکەکانیان کۆنترۆڵبکات، یان ئەوەتا ڕێگەبدات هێزە دەرەکییەکان (ئەمریکاو هاوپەیمانەکانی) خۆیان بێنە ناوەوەو کێشەکە بەشێوازی سەربازیی چارەسەربکەن.

عێراق لەنێوان دوو بەرداشدا
هەردوو جەمسەرە نێودەوڵەتییەکە (قائانی‌و کوپەر) هۆشدارییانداوە کە دۆخی ئێستای عێراق جێگەی بێزارییەو بەمشێوەیە نامێنێتەوە، پەیامەکە بۆ حکومەتی عێراق ڕونە، یان دەبێت بەغدا خۆی کۆنترۆڵی دۆخەکە بکات، یان هێزە دەرەکییەکان‌و وڵاتە زیانلێکەوتوەکان خۆیان دەستوەردان دەکەن، ئەم ململانێیە سەروەریی عێراقی خستوەتە بەردەم مەترسیی لێکترازان‌و بون بەدەوڵەتێکی لاواز لەساتە هەرە هه‌ستیارەکاندا.