جوگرافیای ململانێ؛ سلێمانی چۆن دەبێتە ناوەندی ڕاگرتنی هاوسەنگییە نێودەوڵەتییەکان؟
شیكاریى ـ شارپرێس:
پوختە
سلێمانی لەئێستادا تەنها شارێکی سیاسیی لەهەرێمی کوردستان نییە؛ بەڵکو بوەتە ناوەندێکی جیۆپۆلیتیکی کە بەرژەوەندییەکانی ئێران، تورکیا، ئەمریکا، بەغداو هێزە کوردییەکانی ناوچەکانى دیكە تێیدا تێکەڵ بەیەک بوە.
ئەوەی لەسلێمانی ڕودەدات، تەنها بەپەیوەندییەکانی نێوان یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستانو پارتی دیموکراتی کوردستان سنوردار نابێت؛ بەڵکو ڕاستەوخۆ پەیوەندیی بەهاوسەنگیی هێز لەنێوان ئێران، تورکیاو ئەمریکاو داهاتوی قەوارەی هەرێمی کوردستانو پەیوەندییەکانی لەگەڵ بەغداوە هەیە.
شەڕى ئەمریکاو ئیسرائیل دژ بەئێران نیشانىدەدەن کە سلێمانی ناتوانرێت بەسادەیی تەنها وەک ناوچەیەکی ژێر کاریگەریی پارتێک یان ئێران لێکبدرێتەوە، بەڵکو سلێمانی بوەتە خاڵی یەکگرتنو ململانێی بەرژەوەندییەکانی چەند هێزێکی ناوچەییو نێودەوڵەتی؛ بەتایبەتی ئێران، تورکیاو ئەمریکا، لەگەڵ بەغدا.
گرنگترین گۆڕانکارییەک کە لەدوای جەنگی ئێران ڕویداوە ئەوەیە کە هێرشەکانی ئێران بۆسەر سلێمانیو کاریگەرییەکانی جەنگ وایانکردوە، یەکێتیی هەوڵبدات پەیوەندییەکانی لەگەڵ ئەنكەرە دوبارە بەهێزبکاتەوە، بۆ ئەوەی پەیوەندییەکانی لەگەڵ تاران هاوسەنگ بکات، ئەمەش بەمانای ئەوەنییە کە یەکێتیی بوەتە هاوپەیمانیی تورکیا؛ بەڵکو نیشانەی گواستنەوەیە لەپشتبەستن بەیەک لایەن بۆ سیاسەتی هاوسەنگکردنی چەند لایەنە.
لەمساڵانەی دواییدا، بەتایبەتی لەگەڵ هاتنەسەرکاری سەرکردایەتیی نوێی یەکێتیی، هەوڵێک بۆ دوبارە پێناسەکردنەوەی ڕۆڵی حزبەکە دەبینرێت، ئەم گۆڕانکارییە تەنها لەسیاسەتی دەرەوەدا نییە؛ بەڵکو پەیوەندیی بەپرسیارێکی ناوخۆیی گرنگەوە هەیە: ئایا یەکێتیی دەبێت ببێتە هاوپەیمانێکی پلە دوى پارتی، یان دەبێت بتوانێت وەک هێزێکی سەربەخۆو هاوسەنگکەر بمێنێتەوە؟
کێ خاوەنی سلێمانییە؟
ئەم پرسیارە لەڕوی سیاسییەوە هەڵەیە ئەگەر بوترێت کە یەکێتیى خاوەنی سلێمانییە، یەکێتیى دەکرێت خاوەن نفوزو پێگەی سیاسیی زۆر بەهێزبێت، بەڵام سلێمانی موڵکی هیچ حزبێک نییە، هێزی ڕاستەقینەی سلێمانی لەمێژوو، جوگرافیا، دانیشتوان، کۆمەڵگەی سیاسیی، پێگەی زانستیو ڕۆشنبیریی، نزیکی لەئێران، پەیوەندییەکانی لەگەڵ بەغداو قورسایییە ناوچەییەکەی سەرچاوە دەگرێت، لەبەرئەمە، هەرلایەنێک سلێمانی لەدەستبدات، تەنها شارێکی لەدەستنەداوە؛ بەڵکو بەشێک لەقورساییی سیاسیی خۆیشی لەدەستداوە.
گرنگیی سلێمانی تەنها لەچوارچێوەی هەرێمى کوردستان نییە، سلێمانی بەهۆی شوێنو پەیوەندییە مێژوییو سیاسییەکانییەوە، دەتوانێت وەک قوڵاییی ستراتیژیی بەشێک لەهێزە کوردییەکانی باکور، ڕۆژهەڵاتو ڕۆژئاوا سەیربکرێت، سلێمانی لەناو ئەم چوارچێوەیەدا دەتوانێت ببێتە خاڵێکی پەیوەندییو کاریگەر، ئەم تایبەتمەندییە هۆکارێکی دیكهیه بۆ ئەوەی تارانو ئەنكەرەو واشنتۆن بەوردی چاودێریی سلێمانی بکەن.
ئەمشارە مێژویەکی سیاسیی، کۆمەڵایەتیو کولتوریی تایبەتی هەیەو لەمێژوی نوێی هەرێمى کوردستاندا بوەتە پەناگەی ژمارەیەکی زۆر لەسەرکردەو کەسایەتییە سیاسییو ڕۆشنبیرییەکان، لەبەرئەمە تارانو ئەنكەرە بەوردیی دەزانن کە سلێمانی تەنها ناوچەی نفوزی یەکێتیى نییە؛ بەڵکو خاوەنی قورساییەکی جیۆپۆلیتیکیی سەربەخۆیە، هۆکاری سەرەکیی ئەو حسابکردنەش بۆ سلێمانی، پێگەو گرنگیی خۆیەتی، نەک تەنها بونی یەکێتیی.
لەڕوانگەی هێزی سیاسییەوە، ئەمە دەکرێت بەیاسایەکی گرنگ دەربڕدرێت: ئەوە هێزو پارتەکان نین کە هێز بەسلێمانی دەبەخشن؛ بەڵکو هێزە دەرەکییەکان هەوڵدەدەن لەهێزو ڕەوایەتیی سلێمانی سود وەربگرن، بەم مانایە، هەرلایەنێک بتوانێت پەیوەندییەکی کاریگەر لەگەڵ سلێمانی دروستبکات، بەشێک لەقورساییی سیاسییو جیۆپۆلیتیکیی ئەوشارەش بەدەستدەهێنێت.
پەیوەندیی مێژویی سلێمانیو ئێران
ئێران لەسلێمانی چەندین خاڵی بەهێزی هەیە لەوانە نزیکیی جوگرافیایی، سنوری هاوبەش، پەیوەندییە مێژوییەکان لەگەڵ یەکێتیی نیشتیمانی، پەیوەندییە سیاسییو ئەمنییەکان، پەیوەندیی بازرگانیو ئابوریی. ئێران لەهەموو پرۆسەیەکی سیاسییو ئەمنیی پەیوەندیدار بەسلێمانیدا دەبێت وەک یەکێک لەلایەنە سەرەکییەکان هەژماربکرێت، بەڵام شەڕى ئەمریکاو ئیسرائیل دژ بەئێران پرسیارێکی گرنگی دروستکرد: ئەگەر پەیوەندیی نزیک لەگەڵ تاران بتوانێت ئاسایشو پاراستن دابین بکات، بۆچی سلێمانی خۆی بوە ئامانجی هێرشەکانى ئێران؟ ئەم پرسیارە دەتوانێت هەستێکی نوێی ستراتیژی لەلاى یەکێتیی نیشتیمانی دروستبکات كه نابێت تەنها پشت بەیەک هێز ببەسترێت.
سلێمانی لەشوێنێکی جوگرافیاییدایە کە دەکرێت بەستەرێک بێت بۆ پەیوەندییەکانی ئێران لەگەڵ عێراق، هەرێمى کوردستان، سوریا، هێزە کوردییەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، بۆیە هەر گۆڕانکارییەک لەپەیوەندیی سلێمانیو تاران، کاریگەرییەکی زیاتر لەسنوری هەرێمی کوردستان هەیە.
بۆچی تورکیا گرنگی بەسلێمانی دەدات؟
پەیوەندیی تورکیاو سلێمانی مێژویەکی پڕ لەئاڵۆزیی هەیە، یەکێک لەگرنگترین کێشەکانی ئەنكەرە پەیوەندییەکانی یەکێتیی بەپارتى کرێکارانى کوردستان (پەکەکە)و هێزەکانى سوریاى دیموکرات (هەسەدە)یه، تورکیا لەماوەی ڕابردودا یەکێتیی بەدیدێکی ئەمنیی جیاواز لەپارتیی بینیوە، بەڵام لەئێستادا ئەنكەرە دەزانێت کە دورخستنەوەی تەواوی سلێمانی لەخۆی، دەکرێت سلێمانی زیاتر بەرەو تاران ببات، لەبەرئەمە تورکیا هەوڵدەدات دەرگایەک بۆ گفتوگۆو هاوکاری لەگەڵ یەکێتیی بکاتەوە.
گۆڕانکارییەکانی سوریاو پڕۆسەى ئاشتى لاى تورکیا دەتوانن بەشێوەیەکی ڕاستەوخۆ کاریگەرییان لەسەر سیاسەتی تورکیا بەرامبەر سلێمانی هەبێت، ئەگەر پرۆسەی تێکەڵبونەوەی هەسەدە لەگەڵ دەوڵەتی سوریا بەردەوامبێتو پرۆسەی ئاشتی لەتورکیا سەرکەوتوبێت، ئەنكەرە پێویستی بەگۆڕینی هەندێک لەسیاسەتە کۆنەکانی بەرامبەر هێزە کوردییەکانی ناوچەکە دەبێت، لەو دۆخە نوێیەدا، پەیوەندییەکانی تورکیا لەگەڵ یەکێتیىو سلێمانی دەتوانێت لەپەیوەندییەکی تەنها ئەمنییەوە بگۆڕێت بۆ پەیوەندیی سیاسیی، ئابوریی، ئەمنیو جیۆپۆلیتیکی.
دەتوانرێت ئامانجە سەرەکییەکانی تورکیا لەچوار خاڵدا کورتبکرێنەوە:
1ـ کەمکردنەوەی پەیوەندیی یەکێتیىو پەکەکە: ئەمە یەکێکە لەسەرەکیترین بابەتە ئەمنییەکانی تورکیا.
2ـ سنوردارکردنی کاریگەریی ئێران: ئەنكەرە نایەوێت سلێمانی ببێتە ناوچەیەکی بەهێزی هەژمونى تاران.
3ـ کردنەوەی بازاڕو ڕێگهی ئابوریی: تورکیا دەیەوێت ڕێگهکانی بازرگانی، وزەو گواستنەوەی ناوچەکە زیاتر بەتۆڕە تورکییەکانەوە ببەسترێنەوە.
4ـ پاراستنی هاوسەنگیی ناوخۆی هەرێم: ئەنكەرە لەهەمانکاتدا نایەوێت کێشەی یەکێتیىو پارتى بگاتە ئاستی تێکچونی تەواوی دۆخى ناوخۆی هەرێمى کوردستان.
ڕۆڵی ئەمریکا
ئەمریکا پەیوەندییەکەی لەگەڵ سلێمانی بەشێوەیەکی جیاواز لەئێرانو تورکیا دەبینێت، واشنتۆن سلێمانی بەتەنها وەک ناوچەی نفوزی ئێران نابینێت، بەڵکو وەک بەشێک لەسیستەمی ئەمنیو سیاسیی عێراقو هەرێمی کوردستان دەیبینێت. لەمێژوی دوای 2003وه پەیوەندیی ئەمنیو هاوکاریی لەنێوان ئەمریکاو هێزەکانی پەیوەندیدار بەیەکێتیی نیشتیمانی هەبوە، بەتایبەتی لەبەرەنگاربونەوەی تیرۆر، بۆیە سلێمانی بۆ واشنتن دەتوانێت: هاوبەشێکى ئەمنی، کاناڵێکی سیاسییو خاڵێکی ستراتیژیی بێت.
دەکرێت ڕۆڵی سلێمانی بەشێوەیەکی نوێ پێناسە بکرێت، سلێمانی: تەواو ئێرانی نییە، تورکی نییە، ئەمریکیش نییە، بەڵکو ناوچەیەکە کە تێیدا هێزەکان ململانێ دەکەنو هێزی ناوخۆیی بەتایبەتی یەکێتیی نیشتیمانی کوردستان هەوڵدەدات لەنێوانیاندا بۆشاییی بۆ مانۆڕ بدۆزێتەوە، لەبەرئەمە دەتوانرێت سلێمانی بەناوەندی ڕاگرتنى هاوسەنگیی جیۆپۆلیتیکی ناوببرێت.
بافڵ تاڵەبانیو ستراتیژی نوێی یەکێتیى
یەکێک لەگرنگترین هۆکارەکانی گۆڕانکارییەکانی یەکێتیی، بەڵێنەکانی هەڵمەتی هەڵبژاردنو هەستی ناوخۆیی بەپێویستیی گۆڕینی ڕێچکەی حزبەکەیە، بەشێکی زۆر لەسەرکردایەتیو جەماوەری یەکێتیی لەماوەی ڕابردودا پێیانوابوو کە یەکێتیی بەهۆی هەندێک لەسیاسەتەکانی خۆیەوە بوهتە پاشکۆى پارتیو لەهەندێک بواردا توانای کاریگەریی خۆی لەسەر بڕیارە سیاسییە گەورەکان لەدەستداوە.
لەلایەکی دیكهشهوه، بەشێک لەجەماوەرو سەرکردایەتیی یەکێتیی ئەو نیگەرانییەیان هەبوو کە ئایندەی سیاسیی حزبەکە زۆر بەئایندەی ئێرانەوە گرێدراوەو ئەمەش دەتوانێت بۆشایییەکی ستراتیژیی لەپەیوەندییەکانی لەگەڵ تورکیاو ئەمریکا دروستبکات.
لەو ڕوانگەیەوە، بافڵ تاڵەبانیو سەرکردایەتیی نوێى یەکێتیى هەوڵدەدات دوو کێشە لەیەککاتدا چارەسەربکات، یەکەم، دوبارە بەهێزکردنەوەی ناسنامەو سەربەخۆییی سیاسیی یەکێتییو دوەمیش دورکەوتنەوە لەپشتبەستنی زۆر بەیەک هێزی دەرەکی، ئەمەش بنەمای ئەو گۆڕانکارییەیە کە دەتوانرێت بەسیاسەتی هاوسەنگکردنی ستراتیژی ناوببرێت، لەهەمانکاتدا بافڵ تاڵەبانى دەیەوێت سێ بازنەی جیاواز بەڕێوەببات:
بازنەی یەکەم: ئێران: نزیکیی جوگرافیایی، مێژوییو پەیوەندیی سیاسیی.
بازنەی دوەم: تورکیا: ئابوریی، بازرگانی، ئاسایشو پرسی پەکەکە.
بازنەی سێیەم: ئەمریکا: ئاسایش، بەرەنگاربونەوەی تیرۆرو پەیوەندیی نێودەوڵەتی.
کێشەکە ئەوەیە کە ئەم سێ بازنەیە هەمیشە لەگەڵ یەکدا ناگونجێن، لەبەرئەوە، توانای سیاسیی یەکێتیی نیشتیمانی کوردستان تەنها لەبونی هاوپەیمانێکی بەهێزدانییە؛ بەڵکو لەتوانای بەڕێوەبردنی ململانێی نێوان ئەو هاوپەیمانو لایەنە جیاوازانەدایە.
دەسەڵاتی سیاسیی لەهەرێم تەنها بەژمارەی کورسییەکان دیاریناکرێت؛ بەڵکو بەتوانای دروستکردنی هاوسەنگیی هێزو دروستکردنی هاوپەیمانییەکانیش پەیوەستە، لەبەرئەمە، تەنانەت ئەگەر دەنگو کورسیی یەکێتیی لەهەڵبژاردندا کەمتربێت، هێزی سیاسیی ئەو بەتەواوی بەژمارەی دەنگەکان پێوانە نهکراوە، یەکێتیی دەتوانێت بەپشتبەستن بەپێگەی مێژویی، ژینگەى سیاسیی سلێمانی، پەیوەندییەکانی لەگەڵ بەغدا، پەیوەندییە ناوچەییەکان، پەیوەندییەکانی لەگەڵ واشنتۆنو تۆڕی پەیوەندییەکانی لەگەڵ هێزە کوردییەکانی ناوچەکە هێزی خۆی وەک هاوسەنگکەر بپارێزێت.
جەنگی ئێرانو گۆڕینی هاوکێشەکە
شەڕى ئەمریکاو ئیسرائیل دژ بەئێران کاریگەرییەکی ڕاستەوخۆی لەسەر هەڵوێستی یەکێتیی نیشتیمانی داناوە، سلێمانی کە ناوەندی سەرەکیی جموجوڵى یەکێتیی، لەکاتی جەنگدا کەوتەبەر هەڕەشەی هێرشەکانی ئێران، ئەم بارودۆخە یەکێتیی بەرەو ئەو تێگەیشتنە برد کە پەیوەندیی نزیک لەگەڵ ئێران بەتەنها ناتوانێت هەموو پێداویستییە ئەمنیو سیاسییەکانی یەکێتیی دابین بکات، لەبەرئەمە، جەنگەکە هۆکارێکی خێراکردنی نزیکبونەوەی یەکێتیی بوو لەگەڵ تورکیا، بۆ هاوسەنگکردنی پەیوەندییەکانی لەگەڵ ئێران، ئەمە گۆڕینی ئاڕاستە نییە؛ بەڵکو گۆڕینی میتۆدە.
هەندێک لێکدانەوەى هەڵە پێیوایە، نزیکبونەوەی یەکێتیى لەتورکیا بەواتاى دورکەوتنەوە لەئێران لێکبدرێتەوە، بەڵام خوێندنەوەی وردتر ئەوەیە کە یەکێتیى هەوڵدەدات پشتبەستن بەیەک هێز کەمبکاتو بژاردەکانی زیادتر بکات، ئەمە جیاوازییەکی گەورەیە لەسیاسەتی هاوسەنگکردندا، هاوپەیمان بەمانای هاوپەیمانیی هەمیشەیی نییە؛ بەڵکو دەتوانێت بەگوێرهى بەرژەوەندییەکان نزیک ببیتەوە، یان دوربکەویتەوە، دواتر دوبارە نزیک ببیتەوە، ئەمە هەمان شێوازی مانۆڕی سیاسییە کە دەکرێت یەکێتیى لەقۆناغی نوێدا بەکاریبهێنێت، دۆخی نوێی یەکێتیى دەتوانرێت بەسێ بازنەی ستراتیژی ڕونبکرێتەوە:
ئێران: قوڵایی جوگرافیی، مێژویی، سیاسییو ئەمنیی.
تورکیا: ئابوریی، بازرگانی، ڕێگهکانی گواستنەوەو ئاسایش.
ئەمریکا: پەیوەندیی نێودەوڵەتی، هاوکاریی ئەمنی، بەرەنگاربونەوەی تیرۆرو هاوسەنگکردنی نفوزی ناوچەیی.
بەمشێوەیە، یەکێتیى دەتوانێت لەبری ئەوەی خۆی بخاتە ژێر سایەی یەک هێزەوە، هەرسێ لایەن بەجۆرێک بەکاربهێنێت بۆ پاراستنی هێزی خۆی، ئەمە هەمان ئەو شێوازەیە کە لەسیاسەتی نێودەوڵەتیدا بەهاوسەنگکردنی ستراتیژی ناسراوە.
یەکێتییو پارتی؛ ململانێ یان هاوسەنگی؟
یەکێتیی لەماوەی مێژوی خۆیدا، بەهەندێک سیاسەتو هەڵوێست، توانای ئەوەی هەبوە کە هاوسەنگییەکی سیاسیی لەهەرێمدا بپارێزێت تەنانەت ئەگەر دەنگی یەکێتیی لەهەڵبژاردندا کەمتربوبێت، بەمەش دەردەکەوێت کە کاریگەریی سیاسیی ئەو بەژمارەی دەنگەکان تەنها نەپێورێت.
لەگەڵ هەموو ئەو ململانێو جیاوازییە سیاسییەی لەنێوان یەکێتیىو پارتى هەیە، یەکێتیی پێویستی بەسیاسەتێکی وردو هاوسەنگ هەیە، هەڵوێستەکانی یەکێتیی لەبەرامبەر پارتی دەبێت بەشێوەیەک بێت کە مافی سیاسیی خۆی بپارێزێت، هاوسەنگیی هێز بپارێزێت، ڕەوایەتیی سیاسیی خۆی نەدۆڕێنێت، بەڵام لەهەمانکاتدا هۆکاری دابڕانی یەکجارەکی نەبێتو دەرگای گفتوگۆ دەبێت هەمیشە کراوەبێت، چونکە دابڕانی تەواو لەنێوان دوو هێزی سەرەکیی کوردستان، تەنها زیانی بەیەکێتیى یان پارتى ناگەیەنێت؛ بەڵکو دەکرێت قەوارەی هەرێمی کوردستان بەگشتیی لاوازبکات.
لەلایەن بەغداوەش، دروستبونی حکومەتێکی هاوسەنگ لەهەرێمی کوردستان دەتوانێت وەک هەڵبژاردەیەکی سیاسیی گرنگ سەیر بکرێت، خواستی واقیعیی بەغدا دەکرێت ئەوەبێت کە حکومەتێکی هاوسەنگ لەنێوان یەکێتیىو پارتى دروستبێت، نەک حکومەتێک کە بەتەواوی لەژێر دەسەڵاتی یەک لایەن بێت.
کەرکوک؛ نیشانەیەکی گرنگ
یەکێک لەنیشانە گرنگەکانی گۆڕانکارییەکانى هەڵوێستی یەکێتیی لەسەر ئاستى ناوخۆو دەرەوە کەرکوکە، لەنیسانی 2026، یەکێتیی نیشتیمانی ڕازیبوو کە کەسایەتییەک لەبەرەى تورکمانیی عێراق، کە پەیوەندیی بەئەنكەرەوە هەیە، بۆ ماوەی حەوت مانگ پۆستی پارێزگاریی کەرکوک وەربگرێت، ئەم هەنگاوە وەک نیشانەیەکی ئەرێنی لەلایەن تورکیاوە خوێندرایەوە.
سێ سیناریۆ بۆ داهاتوو
سیناریۆی یەکەم هاوسەنگیی سەرکەوتوو: یەکێتیی پەیوەندیی خۆی لەگەڵ ئێران دەپارێزێت، پەیوەندیی لەگەڵ تورکیا باشتر دەکاتو هاوکاریی لەگەڵ ئەمریکا بەردەوامدەبێت، ئەنجام: بەرزبونەوەی بەهای سیاسییو جیۆپۆلیتیکیی سلێمانی.
سیناریۆی دوەم نزیکبونەوەی زیاتر لەتورکیا: ئەگەر فشارەکانی ئێران بەردەوامبنو تورکیا بتوانێت پێشنیازی ئابورییو سیاسیی بەهێزتر بدات، یەکێتیی نیشتیمانی کوردستان دەکرێت زیاتر بەرەو ئەنكەرە بچێت. ئەنجام: کەمبونەوەی نفوزی ئێرانو زیادبونی نفوزی تورکیا.
سیناریۆی سێیەم گەڕانەوە بۆ پشتبەستنی زیاتر بەئێران: ئەگەر پەیوەندیی یەکێتییو تورکیا سەرکەوتونەبێت یان ئەنكەرە نەتوانێت دەرفەتى ئابورییو سیاسیی پێشکەشبکات، یەکێتیی دەتوانێت دوبارە زیاتر پشت بەتاران ببەستێت، ئەنجام: گەڕانەوەی نفوزی ئێرانو زیادبونی ئاڵۆزیی لەگەڵ تورکیاو ئەمریکا.
کۆتایی
لەکۆتاییدا، گرنگترین ئەنجام ئەوەیە کە سلێمانی دەبێت لەچوارچێوەیەکی فراوانتر لەیەکێتیىو پارتى بخوێندرێتەوە، سلێمانی پێگەیەکی جیۆپۆلیتیکییە، هێزە ناوچەییو نێودەوڵەتییەکان بەهۆی پێگەو قورساییی سلێمانییەوە حسابی بۆ دەکەن، لەبەرئەمە ئەوە هێزەکان نین کە هێز بەسلێمانی دەبەخشن؛ بەڵکو ئەو هێزانە هەوڵدەدەن هێزو ڕەوایەتیی سیاسیی لەسلێمانییەوە وەربگرن، ئەمەش ئەو خاڵە سەرەکییەیە کە دەتوانێت تێگەیشتنمان بۆ سیاسەتی نوێی یەکێتیى بگۆڕێت.
یەکێتیى ئەگەر بتوانێت لەنێوان تاران، ئەنكەرە، واشنتۆنو بەغدا هاوسەنگییەکی زیرەکانە دروستبکات، ئەوا سلێمانی دەتوانێت ببێتە ناوەندی هاوسەنگیی جیۆپۆلیتیکی لەباشوری کوردستان، بەڵام ئەگەر ئەم هاوسەنگییە لەدەستبچێتو یەکێتیى دوبارە ببێتە پاشکۆی یەکێک لەهێزە ناوخۆیی یان دەرەکییەکان، قورساییی سلێمانیو یەکێتیى بەیەکەوە کەمدەبێتەوە. لەبەرئەوە، ستراتیژیی دروست بۆ یەکێتیی ئەوەنییە کە یەک هاوپەیمان هەڵبژێرێت؛ بەڵکو ئەوەیە هەموو هاوپەیمانو هێزەکان وەک کارتی هاوسەنگکردن بەکاربهێنێت، بەبێئەوەی خۆی ببێتە کارتی دەست هیچ کامێکیان.
لەهەمانکاتدا، بەرژەوەندیی درێژخایەنی یەکێتییو پارتی لەخاڵێکی گرنگدا یەکدەگرێتەوە، دابەشبونی سیاسیی کورد نابێت ببێتە دابەشبونی قەوارەی کوردستان، ئەگەر ململانێی یەکێتیىو پارتى ببێتە هۆی لاوازبونی هەرێم، ئەوا زیانەکە تەنها بۆ یەک حزب نییە؛ بەڵکو بۆ هەموو قەوارەی هەرێمە، لەبەرئەمە، هاوسەنگیی سیاسیی ناوخۆ لەگەڵ سیاسەتی هاوسەنگکردنی دەرەکی دەتوانێت ببێتە بنەمای ستراتیژیی نوێی سلێمانیو یەکێتیی.
بهگوێرهى ئەو ئاماژانە، نابێت بگوترێت کە یەکێتیی لەئێران دوردەکەوێتەوەو بەرەو تورکیا دەچێت، ئەمە خوێندنەوەیەکی زۆر سادەیە، خوێندنەوەی وردتر ئەوەیە، یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان هەوڵدەدات لەپشتبەستنی زۆر لەیەک هێزەوە بگوازێتەوە بۆ سیاسەتی هاوسەنگکردن لەنێوان ئێران، تورکیاو ئەمریکا، لەو چوارچێوەیەدا، سلێمانی گرنگییەکی تایبەتی وەردەگرێت، گۆڕانکارییە سەرەکییەکە گۆڕینی ئێران بەتورکیا نییە؛ بەڵکو ستراتیژیی هاوسەنگکردنى پەیوەندییە لەنێوان چەند هێزێکدا، ئەگەر ئەم ڕەوتە بەردەوامبێت، سلێمانی دەتوانێت لەساڵانی داهاتودا ڕۆڵی جیۆپۆلەتیکی زیاتر وەربگرێت؛ نەک بەهۆی ئەوەی یەکێک لەهێزە دەرەکییەکان کۆنترۆڵی بکات، بەڵکو بەهۆی ئەوەی چەند هێزێک پێکەوە پێویستیان بەپەیوەندییو ڕێککەوتن هەیە لەگەڵی.
