شارپرێس:
دامەزراوەی کارنگی لە شیکردنەوەیەکدا سەبارەت بەکاریگەرییەکانی کۆتایی هێنانی ئەرکی هێزە هاوپەیمانەکان بە سەرکردایەتیی ئەمریکا لە عێراق، بە دەستپێکردنی قۆناغێکی نوێ دەزانێت بۆ هەرێمی کوردستان ؛ قۆناغێک کە تێیدا هێزەکانی پێشمەرگە و حکومەتی هەرێم دەبێت زیاتر پشت بە تواناکانی ناوخۆیی خۆیان ببەستن و لە هەمان کاتدا پەیوەندییەکانیان لەگەڵ بەغدا بەهێزتر بکەن.
ئەم شیکردنەوەیەی کارنگی، کە لەلایەن ڤلادیمیر فان ویلگنبورگ، نووسەر و رۆژنامەنووسی هۆڵەندی لە بواری کوردەکان، نووسراوە، جەخت لەوە دەکاتەوە کە کۆتایی هاتنی بوونی هێزی هاوپەیمانی، هەرچەندە نیگەرانییەکانی سەبارەت بە بوونی هەڕەشە ئەمنییەکان دروست کردووە، بەڵام لە هەمان کاتدا دەتوانێت ببێتە تاقیکردنەوەیەک بۆ ئەوەی بزانرێت هەرێمی کوردستان تا چەندە ئامادەیە لە بواری بەرگریدا پشت بە تواناکانی خۆی ببەستێت.

لەلایەک ئاهەنگ دەگێڕدرێت و لە لایەک هەست بە نیگەرانی دەکرێت
لە کاتێکدا لە عێراق جەژن دەگێڕدریت بۆ کۆتایی هاتنی ئەرکی هێزی هاوپەیمانان، بەڵام هەرێمی کوردستان زیاتر نیگەرانی پێوە دیارە. لە بەشێکی گرنگی شیکردنەوەکەی کارنگیدا هاتووە کە کێشەی سەرەکی تەنها نیگەرانی لە دەرچوونی ئەمریکا نییە؛ بەڵکو وەڵامی ئەو پرسیارەیە  کە ئایا هێزەکانی پێشمەرگە، دوای ساڵانێک لە وەرگرتنی ڕاهێنان، چەک و پشتگیری لەلایەن هاوپەیمانییەوە، ئێستا دەتوانن بەرپرسیارێتیی زیاتر بۆ بەرگری لە هەرێم لە ئەستۆ بگرن؟
سیروان بارزانی، فەرماندەی هێزەکانی پێشمەرگە و بازرگانێکی کورد، سەبارەت بە کۆتایی هاتنی بوونی هێزی هاوپەیمانی دەڵیت: باش نییە. بەڵام ئەمە بڕیاری عێراقە. ئەوان بانگهێشتی هێزەکانی هاوپەیمانیان کرد و ئێستا دەڵێن چیتر پێویستیان پێیان نییە، هەروەها ئاماژەی بەوە کردووە کە هێزە کوردی و عێراقییەکان لە ڕۆژانی ڕابردوودا چوار یان پێنج شانەی داعشیان لە نزیک شارۆچکەی مەخمور لە پارێزگای نەینەوا دۆزیوەتەوە؛ ئەمەش لە دوای مانگێک لە کەمبوونەوەی چالاکییەکانی ئەو گرووپە، بە دیدی ئەو، هۆشدارییەکی گرنگە.
بارزانی بە ئاماژەکردن بە ئەزموونی ساڵی ٢٠١٤ دەڵێت: ئەمە هۆشدارییە. ئێمە دەزانین لە ساڵی ٢٠١٤ چی ڕوویدا. ئێستا بە دڵنیاییەوە چالاکیی خانە تیرۆریستییەکان زیاتر دەبێت و ئێمە دەتوانین ئەمە ببینین. لەگەڵ ئەم نیگەرانییانەشدا، ئەو جەختی کردووەتەوە کە هێزە کوردی و عێراقییەکان لە ئێستادا، بە بەراورد لەگەڵ ساڵی ٢٠١٤، لە ڕووی ڕاهێنان و ئامادەباشییەوە لە دۆخێکی باشتر دان.
لە ساڵی ٢٠١٤دا هێزەکانی داعش بەشێکی فراوانی خاکی عێراق و سوریایان خستە ژێر کۆنترۆڵی خۆیان، بەڵام هێزە ناوخۆییەکان بە پشتگیریی هاوپەیمانی لە ساڵانی دواتردا توانیان ئەو گرووپە لە ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی خۆیان دەربکەن.


هەڕەشەیەکی گەورەتر لە داعش
شیکردنەوەکەی کارنگی لە بەشێکی دیکەدا هەڕەشەکانی بەردەم هەرێم دەخاتەڕوو و جەخت لەوە دەکاتەوە کە هەڕەشەی سەرەکی بۆ کوردەکانی عێراق لە ئێستادا پەیوەست بەداعش نییە، بەڵکو بەردەوامبوونی هێرشە درۆن و مووشەکییەکانە.
بەپێی ئەم شیکردنەوەیە، لە دوای دەستپێکردنی جەنگی ئەمریکا و ئیسرائیل دژی ئێران لە ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦، هەرێمی کوردستان ڕووبەڕووی نزیکەی هەزار هێرشی درۆنی و مووشەکی بووەتەوە کە لانیکەم ٣٢ قوربانی لێکەوتووەتەوە.
مایلز بی. کاگینز، کۆلۆنێلی خانەنشینی سوپای ئەمریکا و وتەبێژی پێشووی هاوپەیمانی، سەبارەت بە هەڕەشەی گرووپە چەکدارەکان دەڵێت: هەڕەشەی سەرەکی ناوخۆی عێراق لەلایەن گرووپە چەکدارەکانەوەیە کە ئەمساڵ زیاتر لە ٨٠٠ جار هێرشیان کردووەتە سەر هەرێمی کوردستان. 
لەو بارودۆخەدا، سیروان بارزانی جەخت لە پێویستیی بەهێزکردنی توانای بەرگریی هەرێم دەکاتەوە و پێی وایە کە ئەم بەرپرسیارێتییە دەبێت لە چوارچێوەی سیستەمی ئاسایشی عێراق بەڕێوەبچێت. ئەو دەڵێت: لە کۆتاییدا، ئەمە ئاسمانی عێراقە، تەنانەت خودی عێراقیش دژە ئاسمانیی پێویستی نییە؛ لەم بوارەدا زۆر لاوازە، بۆیە هیوادارین کاتێک ئەم جۆرە سیستەمانە دابین دەکەن، هەرێمی کوردستانیش لەبەرچاو بگرن.
جۆی هود، باڵیۆزی پێشووی ئەمریکا لە ناوچەکە و جێگری پێشووی وەزیری دەرەوەی ئەمریکا بۆ کاروباری ڕۆژهەڵاتی ناوین، بەردەوامبوونی هێرشەکانی ناوچەکەی بە دوور نەزانینەوە. ئەو دەڵێت نەک تەنها هێزە ئەمریکییەکان، بەڵکو ئەو ئامانجانەش کە پەیوەندیان بە بەرژەوەندییەکانی ئەمریکاوە هەیە، دەکرێت ببنە ئامانجی هێرشەکان. هود هەروەها دەڵێت:  حکومەتی فیدراڵ لە بەغدا و حکومەتی هەرێم لە هەولێر دەبێت دەستبەجێ لەگەڵ هاوبەشانیان، وەک ئەمریکا، هاوکاری بکەن بۆ کڕین و دامەزراندنی ئەو سیستەمە دژە ئاسمانییانەی کە بۆ بەرگری لەم هێرشەکانە پێویستن.
ئایا پێشمەرگە توانای بەرگریی سەربەخۆی هەیە؟
براد کوپەر، فەرماندەی CENTCOM، لە ٣٠ی ئەیلوول ڕایگەیاند کە هێزەکانی ئاسایشی عێراق، بە هێزەکانی پێشمەرگەشەوە، توانای پێویستیان هەیە ، بۆ سەرکردایەتی و ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان بە شێوەیەکی سەربەخۆ.
بەڵام کارنگی ئەم هەڵسەنگاندنە لەگەڵ دیدێکی جیاواز دادەنێت کە پلان‌دانەرێکی پێشووی CENTCOM  ەو ناوی لەم شیکردنەوەیەدا نەهاتووە، ئەو دەڵێت: بەداخەوە پێموایە حکومەتی بەغدا زۆر نیگەران نییە لەو هێرشانەی دەکرێتە سەر ناوچە کوردنشینەکان. 
لەو ڕوانگەیەوە، دەرچوونی ئەمریکا دوو ڕاستیی سەرەکی بۆ هەرێم دەخاتەڕوو:
1.پێویستی بە زیادکردنی پشتبەستن بە تواناکانی خودی هێزەکانی پێشمەرگە.
2.پێویستی بە پاراستن و بەهێزکردنی پەیوەندیی ئەمنی لەگەڵ بەغدا.
پێشمەرگە دەبێت لەسەر پێی خۆی بوەستێت
مەسرور بارزانی، سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان، لە ٣٠ی ئەیلوول وتی: نابێت وا بزانرێت کە هەرێم دوای دەرچوونی هاوپەیمانی لاوازتر یان بێ‌پارێزەرە. دڵنیاتان دەکەینەوە کە هێزە عێراقییەکان ئێستا توانای زیاتر لە ڕابردوویان هەیە، لە هەمان کاتدا هێزەکانی پێشمەرگە هێزێکی بەهێز و ئامادەیە کە توانای ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵ هەر جۆرە هەڕەشەیەک کە کاریگەری لەسەر هەرێمی کوردستان هەبێت، هەیە.
یەکێک لە بەرپرسانی هاوپەیمانی کە پێشتر ڕاوێژکاریی هێزەکانی پێشمەرگە بووە، دەرچوونی هێزەکانی هاوپەیمانی بە جێگەی خەم‌ دەبینێت، بەڵام لە هەمان کاتدا جەختی کردووەتەوە کە هەرێم چیتر ناتوانێت ئاسایشی خۆی بە بوونی هێزی بیانی ببەستێتەوە. ئەو دەڵێت: هەمیشە باشە بوونی سەربازی بپارێزرێت بۆ ئەوەی هەوڵەکان بۆ ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵ داعش چاودێری بکرێن و هاوکاریی سەربازی بەردەوام بێت. هەرێمی کوردستان لە ڕووی جوگرافییەوە لە شوێنێکی زۆر گرنگی ستراتیژیدایە. ئەو بەرپرسە هەروەها دەڵێت: وەزارەتی پێشمەرگە ئێستا دەبێت خۆی ئەم کارە بکات. لەم ڕووەوە، پێشمەرگە کاتی پێویستی هەبووە. هەرێم دەبێت و دەتوانێت بە ئەندازەی پێویست بەهێز بێت تا بە تەنیا بتوانێت پارێزگاری لە خۆی بکات و بەرژەوەندییە تاکەکەسییەکان بخاتە لاوە. کاتی ئەوە هاتووە لەسەر پێی خۆی بوەستێت. داهاتی پێویستیش هەیە.

کۆتایی
بەم شێوەیە، دەرچوونی ئەمریکا تەنها وەک بۆشاییەکی ئەمنی بۆ هەرێمی کوردستان نەخراوەتەڕوو، بەڵکو وەک تاقیکردنەوەیەک بۆ پێگەیشتن و سەربەخۆییی دامەزراوە ئەمنییەکانی هەرێم سەیر کراوە.
ئەم ڕوانگەیە بەرپرسیارێتیی سەرەکیی داهاتوو دەخاتە ئەستۆی خودی هێزەکانی پێشمەرگە و دامەزراوەکانی هەرێم؛ چونکە لە قۆناغی نوێدا دەبێت بەشێکی گەورەتر لە ئەرکی پاراستنی هەرێم بە پشتبەستن بە سەرچاوە و تواناکانی خۆیان، لە ئەستۆ بگرن.
لەگەڵ ئەوەشدا، شیکردنەوەی کارنگی هۆشداری دەدات لەوەی کە زیادکردنی پشتبەستن بە توانای ناوخۆیی بە مانای بێ‌نیازی لە بەغدا نییە. نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، لەو بۆنەیەی کە بۆ کۆتایی هاتنی ئەرکی هاوپەیمانی لە بەغدا ڕێکخرابوو، بەشداری کرد و لە لێدوانێکدا جەختی لە گرنگیی پشتبەستن بە تواناکانی عێراق کردووەتەوە.
لە دیدی کارنگییەوە، ئەم گۆڕانکارییە دەریدەخات کە هەرێمی کوردستان لە قۆناغی دوای دەرچوونی ئەمریکا ناچار دەبێت زیاتر لەگەڵ حکومەتی ناوەندی عێراق هاوکاری بکات و بەشێک لە ڕێکخستنە ئەمنییەکانی خۆی لە چوارچێوەی دەوڵەتی عێراق پێناسە بکاتەوە.
کورتەی شیکردنەوەکەی کارنگی ئەوەیە: دەرچوونی هاوپەیمانی دەتوانێت کۆتایی بە قۆناغێک بهێنێت کە هێزەکانی پێشمەرگە بە شێوەیەکی بەرفراوان پشتی بە پشتگیریی سەربازیی دەرەکی دەبەست، و دەستپێکی قۆناغێکی نوێش بێت کە تێیدا پێشمەرگە دەبێت توانای بەرگریی سەربەخۆی خۆی بەهێز بکات؛ و لە هەمان کاتدا، هەرێمی کوردستان بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی هەڕەشە ناوچەییەکان هێشتا پێویستی بە هاوکاریی ئەمنی لەگەڵ بەغدا و هاوبەشانی دەرەکی هەیە.