سوریا لەبەردەم لوتکەی گۆڕانکاریی؛ کێبڕکێی ڕۆبیۆو فارس‌و هاوکێشە سەختەکەی هەسەدە

کوردستان

3 کاتژمێر پێش ئێستا‌ 5374 جار خوێندراوه‌ته‌وه

شارپرێس:

لەکاتێکدا واشنتۆن لەنێوان واقیعبینیی مارکۆ ڕۆبیۆ بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ هێزە نوێیەکانی سەر زەوی‌و نەخشەڕێگه‌ نمونەیی‌و ستراتیژییەکەی وەلید فارس بۆ بونیادنانی دەوڵەتێکی فرەچەشن دابەش بوە، سوریا لەبەردەم وەرچەرخانێکی مێژویی پڕ مەترسیدایە، لەم هاوکێشە ئاڵۆزەدا، هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) وەک کارەکتەرێکی سەرەکی، هۆشداریدەدەن، هەر گواستنەوەیەکی سیاسیی بەبێ بەشداریی ڕاستەقینەی پێکهاتەکان‌و چەککردنی گروپە توندڕەوەکان، تەنها گۆڕینی دیکتاتۆرییەتە بەناسەقامگیرییەکی درێژخایەن کە هەڕەشە لەئاسایشی ناوچەکەو دەستکەوتە دیموکراتییەکان دەکات.


گۆڕەپانی ململانێ نوێیەکە
دوای نیو سەدە لەحوکمی بنەماڵەی ئەسەد، سوریا تەنها ڕژێمەکەی لەدەستنەداوە، بەڵکو بوەتە گۆڕەپانی کێبڕکێی دوو دیدگای جیاواز لەنێو ماڵی سپیدا، کێشەکە چیتر لەسەر مانەوەی ئەسەد نییە، بەڵکو لەسەر ئەوەیە: ئایا ئەمریکا دەبێت مامەڵە لەگەڵ ئەو واقیعەی هەیە بکات، یان ئەو واقیعەی کە پێویستە هەبێت"؟.

دیدگای مارکۆ ڕۆبیۆ: "خراپ لەنێوان خراپتردا"
مارکۆ ڕۆبیۆ وەزیری دەرەوەی ئەمریکا، بەرگریی لەبژاردەیەک دەکات کە دەکرێت ناوی بنێین "بژاردەی ڕێگریکردن لەکارەسات"، ئەو پێیوایە، "ئەگەر ئەمریکا پشتگیریی حکومەتی کاتیی نەکات، سووریا دەبێتە 18 پارچەی شەڕکەر، ئەمەش واتە شەڕی ناوخۆی درێژخایەن، شەپۆلی نوێی کۆچبەریی‌و زیندوبونەوەی داعش‌و قاعیدە".

چاودێران پێیانوایه‌، ڕۆبیۆ واقیع دەبینێت؛ به‌شێوه‌یه‌ك، ئەو دەزانێت گروپە چەکدارەکان لەسەر زەوین‌و دەبێت مامەڵەیان لەگەڵ بکرێت بۆ ئەوەی ڕێگریی لەئێران‌و ناسەقامگیریی بکرێت.

دیدگای وەلید فارس:"نەشتەرگەرییەکی عەقڵانی"
وەلید فارس (ڕاوێژکاری پێشوی ترەمپ) ئەم مامەڵەیەی ڕۆبیۆ بە"کورتبینی" دەبینێت‌و پێیوایە، بژاردەکان تەنها دوو دانە نین، بەڵکو "ڕێگه‌ی سێیەم"یش هەیە، وه‌كو ئه‌و ده‌ڵێت، "سه‌ره‌تا ده‌بێت كار له‌سه‌ر ستراتیژ بكرێت، واته‌ دروستکردنی حکومەتێکی گشتگیر کە هەموو پێکهاتەکان (کورد، مەسیحی، عەلەوی، دروزو سوننە میانڕەوەکان) بگرێتەوە".

سه‌باره‌ت به‌مەترسییەکانیش، فارس هۆشداریدەدات کە سپاردنی دەسەڵات بە"گروپە جیهادییەکان" تەنها گۆڕینی ڕوخسارەکانە؛ ئەمەش دەبێتە هۆی کۆمەڵکوژیی کەمینەکان‌و دروستبونی دەوڵەتێکی توندڕەوی نوێ لەسەر سنوری ئیسرائیل، بۆ چارەسەری ئه‌و دۆخه‌ش، چەککردنی هەموو میلیشیاکان‌و دروستکردنی سوپایەکی نیشتمانیی یەکگرتوو له‌هه‌موو شتێك زیاتر پێویسته‌".

مەترسییە گەورەکە
خاڵی هەرە کاریگەریی ئەو ململانێیە لەوەدایە، ئەگەر دیدگای ڕۆبیۆ سەرکەوێت، ڕەنگە سوریا لەڕوخان ڕزگارى بێت، بەڵام دەکەوێتە ژێر سێبەری توندڕەوییەوە، ئەگەر دیدگای فارس-یش پەراوێزبخرێت، ئەوا ئەمریکا جارێکی دیكه‌ هەمان هەڵەی عێراق‌و ئەفغانستان دوبارەدەکاتەوە؛ واتە "گۆڕینی دیکتاتۆرێک بەتوندڕەوییەکی مەزهەبی".

به‌بۆچونى سه‌رچاوه‌ ئاگاداره‌كان‌و چاودێرانى سیاسیى، داهاتوی سوریا تەنها لەدەستی سورییەکاندا نییە، بەڵکو بەستراوەتەوە بەوەی کام دیدگای واشنتۆن سەردەکەوێت، ئەوەی دەیەوێت بەپەلە ئاگرەکە بکوژێنێتەوە (ڕۆبیۆ)، یان ئەوەی دەیەوێت نەشتەرگەرییەک بۆ بنبڕکردنی ڤایرۆسی توندڕەوی بکات (فارس).

هەسەدە لەنێوان چاوەڕوانی‌و ئامادەکاریی بۆ بەرگریی
لەکاتێکدا واشنتۆن سەرقاڵی مشتومڕی سیاسییە، هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) وەک هێزێکی ڕێکخراوو خاوەن قەوارە لەباکورو ڕۆژهەڵاتی سوریا (ڕۆژئاواى كوردستان)، هەڵوێستێکی ڕون‌و ستراتیژییان گرتوەتەبەر کە تەواو لەگەڵ هۆشدارییەکانی "وەلید فارس" یەکدەگرێتەوە.

هه‌سه‌ده‌ سه‌باره‌ت به‌مەترسی لەگروپه‌ جیهادییه‌كانى دوێنێ‌و مۆدێرنه‌كانى ئه‌مڕۆوه‌ هۆشداریدەدات کە گۆڕینی ڕژێمی ئەسەد بەگروپە توندڕەوەکانی سەر بە"تەحریری شام" تەنها گۆڕینی دیکتاتۆرییەتە بەتیرۆر، له‌و ڕوه‌شه‌وه‌ مەزڵوم عەبدی فەرماندەی گشتیی هەسەدە، جەختدەکاتەوە، سوریای نوێ، دەبێت دیموکرات‌و فرەپێکهاتە بێت، نەک مەڵبەندی فیکری سەلەفی جیهادیى.

له‌باره‌ى پاراستنی دەستکەوتەکانیش، هەڵوێستی هەسەدە ئەوەیە کە هیچ ڕێککەوتنێکی سیاسیی یان حکومەتێکی گواستنەوە (وەک ئەوەی ڕۆبیۆ باسیدەکات) قبوڵکراو نییە ئەگەر مافی پێکهاتەکان‌و تایبەتمەندی بەڕێوەبەری خۆسەر فەرامۆشبکات.

سه‌باره‌ت به‌دیالۆگی نیشتمانی، هەسەدە وەک بژاردەیەکی عەقڵانی، داوای دیالۆگی (سوری ـ سوری) دەکات بۆ ڕێگریی لەو شەڕە ناوخۆییەی کە مارکۆ ڕۆبیۆ لێی دەترسێت، بەڵام بەمەرجی دورخستنەوەی ئەجێندا دەرەکییەکان‌و گروپە چەکدارە توندڕەوەکان.

سوریا لە بەردەم دوو بژاردەی تاڵدا
ئەگەر واشنتۆن وەک ڕۆبیۆ بیربکاتەوەو تەنها سەیری واقیعی هێزە چەکدارەکان بکات، ئەوا ڕەنگە سوریا بەرەو سەقامگیرییەکی کاتیی بڕوات، بەڵام لەسەر حسابی کەمینەکان‌و هێزە دیموکراتەکانی وەک هەسەدە، بەڵام ئەگەر وەک وەلید فارس‌و هەسەدە داوایدەکەن، کار بۆ بژاردەی فرەیی‌و دیموکراسیی بکرێت، ئەوا سوریا دەتوانێت ببێتە نمونەیەکی نوێ لەڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، هەرچەندە ئەم ڕێگه‌یە پڕە لەئاڵه‌نگەریی سەربازیی‌و سیاسیی.

بەپەلە