ماهییەتی پۆستی سەرۆك كۆمار، لە هەر دەوڵەتێكدا، تەنیا ڕێكخستنێكی ئیداریی نییە؛ بەڵكو ڕاستەوخۆ دەبێتە ئاوێنەیەك بۆ نیشاندانی ڕەگ و ڕیشەی فیكری و قووڵی سیاسیی ئەو نەتەوەیەی كە نوێنەرایەتی دەكات. لە چوارچێوەی هاوسەنگییە نادادپەروەرە و پێچاوپێچەكانی عێراقدا، ئەو پۆستە بۆ كورد دەبێتە پوختەیەكی چڕ بۆ گوزارشتكردن لە حەقیقەتی دیدگای ستراتیژیی نەتەوەیی. سەرۆك كۆمار لێرەدا، تەنیا ئیمزاكەرێكی فەرمی نییە، بەڵكو قەڵغان و زمانی هەموو شكۆ و حەكیمایەتی نەتەوەیەكی خستووەتە سەر شانی. هەر جوولەیەكی ئەم كاراكتەرە، جا هەڵچوونێكی دیپلۆماسی بێت یان بێدەنگییەكی پڕ لە مەبەست، دەبێتە پرسیارێكی گەورە لەسەر توانای كورد بۆ بەڕێوەبردنی كایە سیاسییە ئاڵۆزەكان.
   لێرەوەیە دەبێت ئەم پۆستە بە قووڵایی و مانادارییەكەیەوە، وەك گەمەیەكی ئاڵۆز و چارەنووسساز سەیر بكرێت، نەك وەك قومارێكی هەڕەمەكی. بیركردنەوەی ساویلكانە، ئەوەی كە پۆستی سەرۆك كۆمار بە پۆستێكی تەشریفی و لاواز دەزانێت، تەنیا لە بۆشایی نەبوونی كەسایەتییەكی بەهێزدا ڕەنگ دەداتەوە. مێژوو سەلماندوویەتی، كاراكتەری سەرۆك، تەنانەت لە بچووكترین چوارچێوەی دەستووریشدا، توانای گۆڕینی هاوكێشەكان و هەڵوەشاندنەوەی پێوەرەكانی هەیە. ئەمە ئەو شوێنەیە كە كورد دەبێت ئیتر خۆی ڕابهێنێت لەسەر ئەوەی چۆن باشترین و قووڵترین كاراكتەرەكانی دەخاتە ناو مەیدانەكە.
   ئەزموونی مام جەلال، وەك قورسترین بەڵگەی ئەم ڕاستییە، لە یادگەی سیاسی كورد و عێراقدا نەسڕاوەتەوە. مام جەلال، بەو قورساییە فیكری و ئەخلاقییەی كە وەك حەكیمێكی ناو گەمەكە دەیجوولاند، توانی سەقفی حوكمڕانیی عێراق بەرز بكاتەوە و هاوسەنگییەكان بە زەرەری كورد نەگۆڕێت. ئەو تەنیا سەرۆكێك نەبوو بۆ ئیمزاكردن؛ بەڵكو ئەو هێزە شاراوەیە بوو كە دەیتوانی بڕیارە سیاسییە باڵاكان بجوولێنێت و تەنانەت لە نێو چوارچێوە دەستوورییە ڕێگەپێدراوەكەدا، گۆڕانكاریی ڕیشەیی لە دەسەڵاتی جێبەجێكردندا دروست بكات. ئەمە نیشانەی ئەوە بوو كە كاتێك كورد كاراكتەرێكی ڕەسەنی خۆی دەخاتە نێو گەمەكە، دەتوانێت كۆنتڕۆڵی چارەنووسی خۆی لە ناوەڕاستی بەغدا بكات.
   بەڵام ئەوەی لە دوای ئەو سەردەمە ڕووی دا، تراژیدیایەكی فیكری بوو. كاتێك كەسایەتییەكی لاواز و بێ ئەزموون ئەو پۆستە وەردەگرێت، كورد نەك تەنیا پۆستەكە، بەڵكو شكۆی نەتەوەیی خۆی لە دەست دەدات و دەبێتە پاشكۆی ڕووداوەكان. نەتەوەیەك كە بە هەزاران داوی چارەنووسسازەوە بە بەغداوە بەستراوەتەوە، ناتوانێت درێژە بەو سیاسەتە بدات كە كەسایەتییەكی سارد و سڕ، وەك یەكێك لە ئەسحابی كەهف، بۆ گۆڕەپانەكە بنێرێت؛ كەسێك كە بوونی و نەبوونی هیچ جیاوازییەك دروست نەكات. ئەم جۆرە هەڵبژاردنانە نەك تەنیا جەستەی پۆستەكە دەشێوێنن، بەڵكو گیانی سیاسیی كوردستان لاواز دەكەن و نەتەوە دەكەنە گەلێكی بێ دەنگ و بێ كاریگەر.
  كۆمەڵگای كوردی ئێستا لە دۆخێكی فیكریی هەڵوەشاوەدا دەژیت. كاتێك نەتەوەیەك شكۆی خۆی لەبیر دەكات، ئیدی سەرۆكایەتییەكانیشی وەك كۆمەڵێك كەلوپەلی بێ بەها دەبینێت كە دەكرێت بە هەر كەسێكی لاواز و چڵێس و چاوچنۆك ببەخشرێت. لەم چاڵنجە قووڵەدا، هەڵبژاردنی سەرۆك كۆمار دەبێتە ئەركێكی مێژوویی و ئەخلاقی نەك تەنیا حزبی؛ پێویستە قووڵترین كاراكتەر هەڵبژێرین.
  لە نێو هەموو ئەو ناوانەی لە گۆڕەپانەكەدان، مەلا بەختیار وەك كەسایەتییەكی دەگمەن سەرهەڵدەدات. ئەو تەنیا كاندیدێكی ئاسایی نییە، بەڵكو پوختەی نیو سەدە خەباتی بەردەوام و تێگەیشتنی قووڵە لە گەمە سیاسییەكە. مێژووی مەلا بەختیار باشترین بەڵگەیە بۆ موستەهەقی ئەو شوێنە. ئەو لە هەموویان لێوەشاوەترە، موستەحەقترە، لە هەمووشیان بە ئەزموونترە. ئەمە بەو مانایە دێت كاتێك كورد مەلا بەختیار هەڵدەبژێرێت، دەستی گەیشتووە بەو كەسایەتییە ڕەسەن و نەچەمانەوەیەی كە بە درێژایی ژیانی لە ناو قووڵایی گەمەكەدا بووە و لە هەمان كاتدا بە ڕاشكاوی لە دژی گەندەڵی ناوخۆ و دوژمنانی دەرەكی وەستاوەتەوە. ئەو كوردانە ژیاوە و دەژیت.
پۆستی سەرۆك كۆمار، گەمەیەكی ئاڵۆزە و پێویستی بە كەسێكە تەنیا لە پشت میزی فەرمی دانەنیشێت، بەڵكو كەسێك بێت كە توانای جووڵاندنی هێزە فیكری و سیاسییە شاراوەكانی هەبێت. مەلا بەختیار، لەم سۆنگەیەوە، ئەو كاراكتەرەیە خاوەنی فەرهەنگ و قووڵاییەكی سیاسیی كاریگەرە. تێكۆشانی ئەو تەنیا ڕەهەندی سەربازیی نەبووە، بەڵكو قووڵایی فیكری بووە. ئەو كەسێكە لە پێناو بیروباوەڕەكانیدا لە شاخ خراوەتە زیندان، واتە ئەزموونی تێكۆشانی ڕەسەنی هەیە و لەناو ناوچەی سەوز و سووردا تاقی كراوەتەوە. ئەم مێژووە، ئیعتیباری ئەو كەسایەتییە دەداتە پێش هەموو ناوێكی تر، چونكە ئەزموونەكەی لەسەر ئازار و بیركردنەوە بونیاد نراوە، نەك دەستكەوتی كتوپڕ.
ئەم ئەزموونە سیاسی و ئەخلاقییەی مەلا بەختیار، دوو ڕەهەندی سەرەكیی گرنگ بۆ پۆستی سەرۆك كۆمار لەگەڵ خۆی دێنێت: یەكەم، توانای سازاندنی ناوماڵی كوردستانی هەیە. دووەم، توانای گواستنەوەی پۆستەكەی لە كایەی تەشریفاتەوە بۆ كایەی ستراتیژیی نێوان هەرێم و بەغدا هەیە.
ناوماڵی كوردی ئێستا لە چاڵی قووڵی بێ متمانەییدایە. سەرۆك كۆمارێكی خاوەن قووڵایی و بێلایەنییەكی بەهێز، وەك مەلا بەختیار، دەتوانێت ڕۆڵی ئەو پێكهێنەرە بونیادنەرە ببینێت كە لە نێوان سەرجەم حیزبە كوردستانییەكاندا پردی متمانە دروست بكاتەوە. بەهۆی مێژووەكەی و ڕاشكاوییە هێمنانەكەی، دەتوانێت هێزی سازان بێت بۆ لە ڕیشە دەرهێنانی ئەو ترازانەی كە ناوماڵی كوردیان وێران كردووە. ئەم سازانە، تەنیا یەكخستنی قسە نییە، بەڵكو یەكخستنی فیكری ستراتیژییە بۆ پاراستنی بەرژەوەندیی باڵای نیشتمان لە نێو گەمەی گەورەی ناوچەیی.
  لە قەیرانی نێوان هەرێم و بەغداشدا، پێویستمان بە كەسێكە كە تەنیا وەك برسییەكی چڵێس بۆ دارایی سەیری بەغدا نەكات، بەڵكو وەك یاریزانێكی سەرەكی لە نێو گەمەی دەستووری و سیاسیی عێراقدا بجوولێتەوە. مەلا بەختیار، كە مێژوویەكی دوور و درێژی لە تێكەڵاوبوون بە سیاسەتی عێراقی هەیە و بەشدارییەكی كاریگەری لە دروستكردنی هەرێمدا هەبووە، خاوەنی ئەو توانایەیە كە كێشەكان لە چوارچێوەیەكی ئەقڵانیدا و بە دوور لە سۆزداری و هەڵچوون چارەسەر بكات. ئەو دەتوانێت ببێتە میحوەری گفتوگۆیە كاریگەرەكان و، بەو شێوەیەی مام جەلال كاری دەكرد، ڕێگە نەدات بەغدا بە تەواوی هەرێم بخاتە ژێر گوشاری قورسی سیاسی و ئابوورییەوە.
  جگە لەوەش، یەكێك لە گرنگترین لایەنەكانی ئەم كاراكتەرە بریتییە لە قووڵایی ئەخلاقی و بێگەردی ناوبانگی. ڕاستگۆیی ئەو كەسایەتییە لە كاتێكدا لە لوتكەی دەسەڵاتدا بووە و بە ئازایانە لە دژی گەندەڵی وەستاوە، نیشانەیەكی ڕوونە كە ئامادە نییە پۆستەكە بۆ پڕكردنی گیرفانی خۆی یان بنەماڵەكەی بەكار بهێنێت. ئەمە ئەو نەریتە ناشیرینەیە دەبێت ئیتر كۆتایی پێ بێت؛ نەریتی ئەوەی سەرۆكایەتی بكەینە سەرچاوەی دەوڵەمەندبوون. پێویستە پۆستەكە ببێتە خزمەت، نەك دەستكەوتی كەسێتی و دارایی.
كەسایەتی و ڕوانگەی مەلا بەختیار، لە ڕووی فیكرییەوە قووڵە و خوێنەری چوارچێوەی نێودەوڵەتی و فیكرییە. سەرۆك كۆمار تەنیا ئیدارەدان نییە، بەڵكو پێویستی بە كەسایەتییەك هەیە كە خاوەنی بینینی ستراتیژی بێت و لەبەردەم كامێرا و میدیای جیهانیدا، وەك نوێنەرێكی ڕۆشنبیر و ئازا دەربكەوێت. ئەو جورئەتەی هەیە كە لە بەغداش ڕاستەوخۆ قسەی كورد بكات، نەك لە پشت پەردەی ناڕوونەوە. ئەو توانایەی هەیە پۆستەكە لە چوارچێوەیەكی تەشریفاتییەوە بگۆڕێت بۆ سەكۆیەكی فیعلی و كاریگەر.
ئەم هەڵبژاردنە، تەنیا هەڵبژاردنی كەسێك نییە، بەڵكو ڕێكخستنەوەی میراتی خەباتی نەتەوەییە. گەلێك كە تێكۆشەرانی ڕەسەنی خۆی پشتگوێ دەخات و پۆستە باڵاكان دەداتە دەست كەسانی سارد و بێ ڕۆح، خۆی لە داهاتوو بێ بەش دەكات و ڕێز لە مێژووی خۆی ناگرێت. ئیتر نابێت پۆستی سەرۆك كۆمار بە بێ بایەخی لە دەست خۆمان دەربچێت. دەبێت بە پشت بەستن بە مێژووی پاك و لێهاتوویی سیاسی، دەستنیشانی ئەو كەسایەتییە بكرێت كە دەتوانێت شكۆی ڕاستەقینەی نەتەوەكەمان بێت.
ئەمە بڕیاردانە لەسەر چۆنێتیی بەڕێوەبردنی كاراكتەرەكانمان لە گەمەی گەورەدا. مەلا بەختیار، بە مێژووی خەبات و بیركردنەوەی قووڵی خۆی، باشترین یاریزانی نێو ئەم گەمە ئاڵۆزەیە. ئەو بەرهەمی ئەزموونێكی تاڵی نیو سەدەیە و، وەك نوێنەری ڕاستەقینەی گەل، دەبێت شكۆی پۆستەكە و شكۆی نەتەوەش بپارێزێت. ئەمە بەرپرسیارێتییەكی مێژوویی و فەلسەفیی قووڵە كە نابێت ئیتر بە ساویلکەیی تێپەڕێنرێت.