لەکێڵگەکانی مەرگەوە بۆ قەفەسی دادپەروەریی؛ خۆرى خەلافەت لەبەغدا ئاوابوو

توێژینەوە و شیکاریی

2 کاتژمێر پێش ئێستا‌ 3640 جار خوێندراوه‌ته‌وه

شارپرێس:

ئەو تەمومژە ڕەشەی کە ساڵانێک بوو ئاسمانی ناوچەکەی داپۆشیبوو، ئەوکەسانەی ڕۆژێک لەڕۆژان بەناوی "جیهاد"و لەژێر ئاڵایەکی ڕەشدا سنورەکانیان دەبەزاند، دواجار لەناو قەفەسی شەمەندەفەرە سەربازییەکاندا بەرەو وێستگەی کۆتایی بەڕێکران، نزیكه‌ى شه‌ش هه‌زار مۆتەکەی جەنگ، کە لە61 وڵاتی جیهانەوە بۆ وێرانکاریی هاتبون، ئێستا وەک پاشماوەی پڕۆژەیەکی شکستخواردوو ڕادەستی دادگاکانی بەغدا دەکرێن؛ ئەمە تەنها گواستنەوەی زیندانیان نییە، بەڵکو نمایشکردنی جەستەی بێگیانی خەلافەتێکە کە به‌خوێن دەستیپێکردو بەکەلەپچەو شكست کۆتاییهات.


جیهان لەناو یەک زینداندا
وەزارەتی دادو فەرماندەیی ناوەندی ئەمریکا پەردەیان لەسەر ڕاستییەکی ترسناک لادا؛ پێنج هه‌زارو 703 چەکدار لە 61 نەتەوەو وڵاتى جیاوازەوە، لەناو خاکی سوریاوە ڕادەستی عێراق کران، ئەم ژمارەیە تەنها ئامار نییە، بەڵکو گوزارشتە لەو تۆڕە نێودەوڵەتییەی کە جەستەی ناوچەکەیان شه‌كه‌ت کردبوو.

به‌گوێره‌ى زانیارییەکانی وەزارەتی دادى عێراق، زۆرینەی ئەو تیرۆریستانه‌ عەرەبن كه‌ ژماره‌یان چوار هه‌زارو 253 كه‌سه‌، تێیاندا سورییەکان پشکی شێریان بەردەکەوێت، بەڵام ئەوەی جێی سەرنجە، ئامادەیی وڵاتانی وەک (ڕوسیا، تورکیاو تونس)ە لەناو لیستەکەدا، کە نیشانیدەدات تیرۆر چۆن سنورەکانی بڕیوە.

گرتوخانه‌ى کەرخ.. وێستگەی کۆتایی
ئەو چەکدارانەی کە سەردەمانێک لەبیابانەکانی شام‌و نەینەوا جێگەیان نەدەبوەوە، ئێستا لە"هۆڵە نوێکراوەکانی" زیندانی کەرخی ناوەندیی لەبەغدا جێگیرکراون، لێرەدا چیتر "ئەمیر"و "سەرباز" بونی نییە، بەڵکو "داتابەیسەکانی هاوپەیمانان" ناسنامەو پلەی تاوانەکانیان دیاریدەکەن.

پەیامەکانى پشت ئەم گواستنەوەیە
کۆتایی ئەرکی ئەمریکا: ڕاگەیاندنی کۆتاییهاتنی ئەرکی گواستنەوە لەلایەن ئەمریکاوە، ئاماژەیە بۆ متمانەبون بەسیستەمی ئەمنی‌و دادی عێراق بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ ئەم دۆسیە زۆر قورسەدا.

بەرپرسیارێتی نێودەوڵەتی: عێراق بەم هەنگاوە بارێکی قورسی نێودەوڵەتی هەڵدەگرێت، لەکاتێکدا زۆرێک لەوڵاتانی جیهان ئامادەنین هاوڵاتییە "تیرۆریستەکانیان" وەربگرنەوە.

دادپەروەری یان تۆڵە؟: ئێستا چاوی ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ‌و قوربانیانی دەستی داعش لەسەر دادگاکانی بەغدایە؛ ئایا یاسا دەتوانێت ئەو برینانە ساڕێژبکات کە ئەم پێنج هه‌زارو 703 کەسەو هاوشێوەکانیان لەجەستەی ئەم خاکەدا دروستیانکرد؟

شرۆڤه‌كاران باس له‌وه‌ده‌كه‌ن، ئەم گواستنەوەیە تەنها گۆڕینی شوێنی زیندانییەکان نییە، بەڵکو داخستنی یەکێک لەخوێناویترین لاپەڕەکانی مێژوی هاوچەرخی ناوچەکەیە، ئەو چەکدارانەی خەونیان بەسڕینەوەی سنورەکانەوە دەبینی، ئێستا لەناو چواردیواری زیندانێکدا کۆبونەتەوە کە هەموو جیهانی تێدا کورتبوەتەوە.

ئەو چەکدارانەی ڕۆژێک بەخەونی سڕینەوەی سنورەکان‌و ڕوخاندنی دەوڵەتان لەژێر دروشمی 'مانەوەو فراوانبوون'دا په‌لاماره‌كانیان ئه‌نجامده‌دا، ئەمڕۆ لەناو ئۆتۆمبێلە داخراوەکانی گواستنەوەدا، تەنها لەپەنجەرە بچوکەکانەوە دەتوانن سەیری ئەو خاکە بکەن کە نەیانتوانی ببنە خاوەنی، کۆچکردنی پێچەوانەی ئەو پێنج هه‌زارو 703 چەکدارە لەسوریاوە بۆ زیندانی کەرخ، تەنها گواستنەوەی جەستەی چەند تاوانبارێک نییە؛ بەڵکو ناشتنی کۆتایی ئەو وەهمە خوێناوییەیە کە ناوی 'خەلافەت' بوو، ئەوانەی دەیانویست جیهان بەیاسای خۆیان بەڕێوەبەرن، ئێستا تەنها چاوەڕێی یەک شت دەکەن: ژمارەیەک لەسەر سنگیان‌و حوکمێکی دادپەروەرانە کە کۆتایی بەمێژوە ڕەشەکەیان بهێنێت.