پرسه‌كانى عێراق له‌ هه‌گبه‌ى هه‌فته‌ى ڕابردووى ڕۆژنامه‌ سويسرييه‌كاندا‌

sharpress.net

991 جار خوێندراوه‌ته‌وه

09/10/2018‌

هه‌فته‌ى ڕابردوو پرسه‌كانى عێراق جێگه‌ى گرنگيپێدانى ڕۆژنامه‌ سويسرييه‌كان بوون ، به‌ دياريكراويش  تيشكيان خستبۆسه‌ر هه‌ڵبژاردنه‌كانى ئه‌م دوايه‌ى عێراق و هه‌رێمى كوردستان و ئه‌و مه‌ترسييانه‌ش كه‌ ڕووبه‌ڕووى كه‌سايه‌تييه‌ ژنه‌ عراقييه‌ كاريگه‌ره‌كان بوونه‌ته‌وه‌.
سه‌باره‌ت به‌ بابه‌تى هه‌ڵبژاردنه‌ گشتييه‌كانى عێراقيش ، ڕۆژنامه‌ى  (نويه‌ تسورگه‌ر تسايتونگ) كه‌ له‌ به‌روارى (5 ى ئۆكتۆبه‌ر) بڵاوكراوه‌ته‌وه‌  ، (كريستيان فايسفلۆگ)  ى ڕۆژنامه‌نووس له‌ ستوونى ( بيروڕا) دا له‌ ووتارێكدا نووسيوويه‌تى : "پێده‌چێت مژده‌ى خۆش له‌ ڕۆژهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاسته‌وه‌ به‌رێوه‌بن" ، ئينجا ڕۆژنامه‌نووسه‌كه‌ ڕه‌خنه‌ له‌ بڕياره‌كه‌ى جۆرج بۆش ده‌گرێت سه‌باره‌ت به‌ هه‌ڵگيرساندنى جه‌نگ دژ به‌ عێراق بۆ بڵاوكردنه‌وه‌ى بنه‌ماكانى ئازادى له‌و ووڵاته‌دا ، به‌و ئومێده‌ى ئه‌و ئازادييه‌ له‌وێ ئاشتى و ئارامى لێ بكه‌وێته‌وه‌ ، پێشى وايه‌ ئه‌و جه‌نگه‌ى 15 ساڵ له‌مه‌وبه‌ر له‌وێ هه‌ڵگيرسا ، جه‌نگى تايه‌فه‌گه‌رى و نه‌ژادى زياترى به‌دواى خۆيدا هێنان.
عێراق له‌سه‌ر شاڕێگه‌ى گۆرانكارى ئاشتييانه‌
مژده‌ خۆشه‌كه‌ بۆ نووسه‌ر سه‌ركه‌وتنى عێراق بوو له‌ گواستنه‌وه‌ و ده‌ستاوده‌ستى ئاشتييانه‌ى ده‌سه‌ڵات ، جا سه‌ربارى گه‌وره‌يى ئه‌و گۆمانانه‌ى له‌مه‌ڕ هه‌ڵبژاردنه‌كانى مانگى مايۆى ڕابردوو هاتنه‌ئاراوه‌ ، كه‌چى هێزه‌ عێراقييه‌كان ڕۆژى سێ شه‌ممه‌ى 2 ى ئۆكتۆبه‌ر ، توانيان چاره‌نووسى پۆستى سه‌رۆك كۆمار ديارى بكه‌ن و به‌ زۆرينه‌ى ڕه‌هاى ده‌نگه‌كانيش (به‌رهه‌م صالح)  ئه‌و پۆسته‌ى برده‌ووه‌ كه‌ به‌ ڕه‌چه‌ڵه‌ك كورده‌. سه‌رۆكه‌ هه‌ڵبژێردراوه‌كه‌ش له‌ ماوه‌ى ته‌نها يه‌ك كاژێردا ، ئه‌ركى پێكهێنانى حكومه‌تى به‌ عادل عه‌بدول مه‌هدى شێعه‌ مه‌زه‌ب سپارد.
نووسه‌ر ده‌شڵێت : هه‌ر وه‌ك باوه‌ له‌ عێراق پۆستى سه‌رۆك كۆمار ده‌درێته‌ كه‌سێكى به‌ ڕه‌چه‌ڵه‌ك كورد ، هه‌رچى پۆستى سه‌رۆكى حكومه‌تيشه‌ كه‌سێكى شێعه‌مه‌زه‌ب ده‌يگرێته‌ ئه‌ستۆ ، له‌ولاشه‌وه‌ پۆستى سه‌رۆكى په‌رله‌مان بۆ كه‌سێكى سونه‌ى به‌ ڕه‌چه‌ڵه‌ڵه‌ك عه‌ره‌به‌ ، چونكه‌ كورده‌كانيش ئه‌مجاره‌ له‌سه‌ر به‌ربژێرێك بۆ ئه‌و پۆسته‌ ڕێكنه‌كه‌وتن ‌، په‌رله‌مانى عێراق به‌رهه‌م صالحى بۆ ئه‌و پۆسته‌ دياريكرد.
ئه‌م سه‌ركه‌وتنه‌ش له‌ ديدى نووسه‌رى ووتاره‌كه‌وه‌ خاڵى نييه‌ له‌و ئاسته‌نگانه‌ى كه‌ عێراق له‌ ڕۆژگار‌ى ئه‌مڕۆدا به‌ ده‌ستيانه‌وه‌ ده‌ناڵێنيت له‌ هه‌ستكردنى هه‌ندێك چين و توێژى ناوچه‌ سونييه‌كان به‌ فه‌رامۆشكردنى دووباره‌ ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ى ئه‌و ناوچانه‌ى له‌ژێر ده‌سه‌ڵاتى (داعش) دابوون ، له‌ باشووريش زۆرينه‌ى شێعه‌كان توڕه‌ و دوڕدۆنگن له‌ ده‌سه‌ڵات به‌وه‌ى ئاوه‌كه‌يان پيس و كاره‌باشيان پچڕپچڕه‌ ، ئه‌مه‌ش واى كرد له‌ هه‌فته‌كانى پێشوودا هه‌ندێك ناڕه‌زايى سه‌رهه‌ڵده‌ن ، سه‌ربارى ئه‌وه‌ش كه‌ ڕۆژنامه‌نووسه‌ سويسرييه‌كه‌ جه‌خت له‌سه‌ر گرنگى گواستنه‌وه‌ى ديموكراسى ده‌كاته‌وه‌ له‌ پڕۆسه‌ى سياسى عێراقدا ، به‌ڵام پێى وايه‌ به‌لايه‌نى كه‌مه‌وه‌ تروسكاييه‌ك هيوا به‌دى ده‌كرێت كه‌ " عێراق له‌ ده‌روازه‌ى ئازادييه‌وه‌ بكه‌وێته‌سه‌ر شاڕيگه‌ى ئاشتى"
نان و چاكسازى پێش سه‌ربه‌خۆى
له‌ ووتارێكى ديكه‌دا ، هه‌مان ڕۆژنامه‌ى سه‌ره‌وه‌ و له‌ به‌روارى 1 ى ئۆكتۆبه‌ردا ، تاوتوێى دۆخى‌ هه‌ڵبژاردنه‌ په‌رله‌مانييه‌كه‌ى هه‌رێمى كوردستانى كردووه‌ كه‌ نه‌ك هه‌ر له‌ هه‌ولێر ، بگره‌ له‌ عێراقيشدا   پێكهێنانى حكومه‌تى ئاينده‌ى له‌سه‌ر به‌نده‌ ، به‌ گوێره‌ى ووته‌كانى " ئه‌نگى رۆگ " ى ڕۆژنامه‌نووس كه‌ له‌ كاتى به‌ڕێوه‌چوونى پڕۆسه‌ى ده‌نگدانه‌كه‌ له‌وێ بووه‌ ، بێ ئومێدى و په‌رۆشى ده‌نگده‌رانى هه‌ست پێكردووه‌ له‌مه‌ڕ پڕۆسه‌كه‌ و دوو پارته‌ سياسييه‌ ده‌سه‌ڵاتداره‌كانى هه‌رێم كه‌ " يه‌كيه‌تى نيشتمانى كوردستان" و "  پارتى ديموكراتى كوردستان" ن. به‌ گوێره‌ى نووسينى ڕۆژنامه‌ سويسرييه‌كه‌ش ، ده‌نگده‌ران پێيان وايه‌ كه‌ "ئه‌و حزبانه‌ هيچيان بۆ گه‌ل نه‌كردووه‌ و له‌سه‌ر حكومه‌تى ئاينده‌ش پێويسته‌ يه‌كسانى نێوان هاووڵاتييان و هه‌لى كاريان بۆ ده‌سته‌به‌ر بكات.." ، ڕۆژنامه‌كه‌ له‌سه‌ر زارى ده‌نگده‌رێكيشه‌وه‌ ده‌ڵێت : " ئه‌م يه‌كسانى و هه‌لى كاره‌ له‌ سه‌ربه‌خۆيى گرنگترن".
كوردستانى عێراقيش له‌ ئێستادا تووشى جۆرێك له‌ چه‌قبه‌ستوويى بووه‌ به‌ هۆى دابه‌زينى نرخى نه‌وت و ململانێ له‌گه‌ڵ حكومه‌تى به‌غدا سه‌باره‌ت به‌ بودجه‌ و ته‌شه‌نه‌كردنى گه‌نده‌ڵى و شه‌رى دژى داعش  ، هه‌روه‌ها وه‌ستانى په‌ره‌سه‌ندن و ته‌واونه‌بوونى پڕۆژه‌كان و دواكه‌وتنى موچه‌ بۆ چه‌نده‌ها مانگ ، ئه‌وه‌ى قوڕه‌كه‌شى خه‌ستتر كردۆته‌وه‌ ، توندى ته‌نگژه‌ى پێشده‌ستى پڕۆسه‌ى سه‌ربه‌خۆبوون بوو كه‌ له‌ ساڵى ڕابردوودا ئه‌نجامدرا و بووه‌ هۆى "سه‌پاندنى گه‌مارۆ له‌ لايه‌ن ئه‌نقه‌ره‌ و به‌غدا و تارانه‌وه‌ به‌سه‌ر هه‌رێمه‌كه‌دا" ، هه‌ر وه‌ك ڕۆژنامه‌كه‌ ده‌ڵێت.
ئێستاش دۆخه‌ش له‌ نێوان هه‌رێم و به‌غدا كه‌مێك ئارام بۆته‌وه‌ ، كورده‌كانيش ده‌توانن بۆ خۆيان كاروبارى ڤيزا ڕێكبخه‌ن و بوارى  ئاسمانيشيان به‌ ڕووى فڕۆكه‌وانى نێوده‌وڵه‌تيدا كراوه‌ته‌وه‌ ، هه‌رچى حكومه‌تيشه‌ به‌ هۆى ئه‌و ته‌نگژه‌وه‌ چه‌نده‌ها سه‌رچاوه‌ى گرنگى داهاتى له‌ده‌ستچوون. به‌ڵام ئه‌وه‌ واتاى ئه‌وه‌ نييه‌ كه‌ پارتى ديموكراتى كوردستان ده‌ست له‌ پرسى سه‌ربه‌خۆيى هه‌ڵده‌گرێت ، به‌ گوێره‌ى ووته‌ى يه‌كێك له‌ پاڵێوراوان بۆ پۆستى حكومى له‌ هه‌ولێر "پارتى پشت به‌ زۆرينه‌ى په‌رله‌مانى ده‌به‌ستێت بۆ گفتوگۆكردن له‌گه‌ڵ به‌غدا له‌مه‌ڕ پرسى سه‌ربه‌خۆيى".
 به‌ گشتى زۆرينه‌ى ده‌نگده‌ران ، تا ئه‌وانه‌ش كه‌ پاڵپشتى سه‌ربه‌خۆيى كوردستانن  و ده‌نگ بۆ پارتى ديموكراتى كوردستان ده‌ده‌ن ، پێيان وايه‌ كه‌ پێش هه‌موو شتێك ده‌بێت حكومه‌ت هه‌ندێك له‌ به‌ڵێنه‌كانى خۆى سه‌باره‌ت به‌ خزمه‌تگوزارييه‌كانى وه‌ك ئاو و كاره‌با و هى ديكهش‌ بێنيته‌دى. ڕۆژنامه‌نووس (ئه‌نگى ڕۆگ) به‌ تيش كخستنه‌سه‌ر چۆنييه‌تى ڕێكخستنى سندوقه‌كانى ده‌نگدان و كه‌مى به‌شدارى هاووڵاتييان له‌ هه‌ڵبژاردندا كۆتايى به‌ ووتاره‌كه‌ى دێنێت.

 

نووسينى : سائر سه‌عدلا ، عه‌بدول حه‌فيز عه‌بده‌لى 
وه‌رگێرانى : لوقمان حاجى قادر

له‌ پێگه‌ى ئه‌له‌كترۆنى : Swissinfo.ch
كه‌ له‌م لينكه‌دا به‌رده‌سته‌ : https://www.swissinfo.ch/ara/politics//44454900/






ads

زۆرترین خوێندراوە

  • ڕۆژ
  • هەفتە
  • مانگ
ads
ads

ads
ads
Developed by Avesta Group and powered by Microsoft Azure

Copyright © 2015 Shar Press. all rights reserved