شارپرێس:
دواى ئهوهى پێنج حزبى ڕۆژههڵاتى كوردستان هاوپهیمانییهكیان لهنێوان خۆیاندا واژۆكرد، کۆمیتەی ناوەندیی کۆمەڵە (ڕێکخراوی کوردستانی حزبی کۆمۆنیستی ئێران) هۆكارى بهشدارینهكردنى لهو هاوپهیمانیه ڕوندهكاتهوهو دهڵێت، "حزبە سیاسییەکان لەهیچ بارودۆخێکدا بۆیان نییە دەسەڵاتی سیاسیی لەسەروی خەڵکەوە لەنێوان خۆیاندا دابەشبکەن"، ڕاشیدهگهیهنێت، "پێمانوایە هەر پلاتفۆرمێک دەبێت لەسەرەتاوە لەسەر بنەمایەکی ڕونی سیاسییو ڕێککەوتنی ورد دابڕێژرێت، ئەگەرنا بەچارەنوسی ئەزمونە بێ ئاکامەکانی پێشوو دوچار دەبێت".
کۆمیتەی ناوەندیی کۆمەڵە (ڕێکخراوی کوردستانی حزبی کۆمۆنیستی ئێران) ڕاگهیهنراوێكى سەبارەت بەهۆکارەکانی واژۆنەکردنی بەڵگەنامەی هاوپەیمانیی نێوان چەند حزبێکی ڕۆژههڵاتى كوردستان بڵاوكردوهتهوهو دهڵێت، "هەروەک ئاگادارن، پێنج حزب لەحەوت حزبەکەی ئەندام لە«ناوەندی دیالۆگی حزبەکانی کوردستانی ئێران»، لەڕێگەی بەیاننامەیەکی هاوبەشەوە، بەڵگەنامەی «هاوپەیمانی»یان لەنێوان خۆیاندا واژۆکرد، کۆمەڵە، وەک یەکێک لەحزبە بەشداربوەکانی «ناوەندی دیالۆگ»، لەدەستپێکی پرۆسەی گفتوگۆکانەوە هەوڵیداوە ڕۆڵێکی کارا لەپێشخستنی دیالۆگێکی بونیادنەردا بگێڕێت؛ بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا، ئەم بەڵگەنامەی هاوپەیمانییەی واژۆنەکردوە".
دهشڵێت، "ئێمە پێکهاتنی ناوەندی دیالۆگ بەهەنگاوێکی ئەرێنی، پێویستو گونجاو لەگەڵ بارودۆخی هەستیاری ئێستا دەزانین، ئەم ناوەندە لەم چەند مانگەی ڕابردودا ڕۆڵێکی گرنگی هەبوە لەدروستکردنی کەناڵە پەیوەندییە ڕێکخراوەکانو هێنانەئارای ئاستێک لەلێکتێگەیشتنی سیاسیی، ئەزمونی ئەم قۆناغەو ساڵانی ڕابردوش نیشانیداوە کە حزبە چالاکەکانی کوردستان، تەنانەت بەبێ ڕێککەوتن لەسەر پلاتفۆڕمێکی هاوبەشی نوسراویش، توانیویانە لەقۆناغە هەستیارەکاندا هاوکاریی کاریگەرو حەرەکەتی سیاسیی گرنگ ڕێکبخەن، نابێت ئەم سەرمایە سیاسییە لەبەرچاو نەگیرێت".
ڕاگەیاندنهكهى کۆمەڵە سەبارەت بەهۆکارەکانی واژۆنەکردنی بەڵگەنامەی هاوپەیمانیی نێوان چەند حزبێکی کوردستان دهڵێت، "هەروەک ئاگادارن، پێنج حزب لەحەوت حزبەکەی ئەندام لەناوەندی دیالۆگی حزبەکانی کوردستانی ئێران، لەڕێگەی بەیاننامەیەکی هاوبەشەوە، بەڵگەنامەی هاوپەیمانییان لەنێوان خۆیاندا واژۆکرد، کۆمەڵە، وەک یەکێک لەحزبە بەشداربوەکانی «ناوەندی دیالۆگ»، لەدەستپێکی پرۆسەی گفتوگۆکانەوە هەوڵیداوە ڕۆڵێکی کارا لەپێشخستنی دیالۆگێکی بونیادنەردا بگێڕێت؛ بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا، ئەم بەڵگەنامەی هاوپەیمانییەی واژۆنەکردوە".
دهقى ڕاگهیهنراوهكه:
ڕاگەیاندنی کۆمەڵە سەبارەت بەهۆکارەکانی واژۆنەکردنی بەڵگەنامەی هاوپەیمانیی نێوان چەند حزبێکی کوردستان
هەروەک ئاگادارن، پێنج حزب لەحەوت حزبەکەی ئەندام لە«ناوەندی دیالۆگی حزبەکانی کوردستانی ئێران»، لەڕێگەی بەیاننامەیەکی هاوبەشەوە، بەڵگەنامەی «هاوپەیمانی»یان لەنێوان خۆیاندا واژۆکرد، کۆمەڵە، وەک یەکێک لەحزبە بەشداربوەکانی «ناوەندی دیالۆگ»، لەدەستپێکی پرۆسەی گفتوگۆکانەوە هەوڵیداوە ڕۆڵێکی کارا لەپێشخستنی دیالۆگێکی بونیادنەردا بگێڕێت؛ بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا، ئەم بەڵگەنامەی هاوپەیمانییەی واژۆنەکردوە.
لەبەرئەوەی شەفافیەت لەبەردەم کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان یەکێکە لەپرەنسیپە بنەڕەتییەکانی ئێمە، بەئەرکی خۆمانی دەزانین هۆکارەکانی ئەو بڕیارە بەڕاشکاویو بەتەواوی ڕونبکەینەوە:
1ـ ئەو حەوت حزبەی لەناوەندی دیالۆگدا کۆبونەتەوە، لەڕوی بەرنامەی سیاسیی، ستراتیژ، نەریتی خەباتگێڕانەو پێشینەی مێژوییەوە وەک یەک نین، لەم نێوەندەدا، ڕەوتی ئێمە وەک ڕەوتێکی سۆسیالیست، سەر بەنەریتێکی ناسراوە لەکۆمەڵگەی سیاسیی کوردستاندا، لەم نەریتەدا، بزوتنەوەی کرێکارانو زەحمەتکێشانی سەرتاسەری ئێران لەزومرەی هاوپەیمانەکانی بزوتنەوەی خەڵکی کوردن، لەم نەریتەدا، هاوتەریببون لەگەڵ سیاسەتهکانی ئەمریکاو ئیسرائیل سەبارەت بەئێرانو کوردستان هیچ جێگەیەکی نییە، بەرەنگاربونەوە لەگەڵ ئۆپۆزسیۆنی ڕاستڕەوو بەتایبەت سەڵتەنەخوازان کە لەئێستاوە بەئاشکرا دژایەتی هێزە چەپەکانو مافی نەتەوەکان دەکەن، یەکێکە لەبنەما سەرەکییەکانی سیاسەتی ئێمە، بەڵام لەهەمانکاتدا، ئێمە ئەم جیاوازییو فرەچەشنە سیاسییە نەک وەک خاڵی لاواز، بەڵکو وەک بەشێک لەواقیعێکی زیندوی کۆمەڵگەی کوردستان دەبینین.
لەڕوانگەی ئێمەوە، هەرچەشنە هاوکارییەکی بەردەوام لەنێوان ئەم حزبانەدا تەنها کاتێک سەرکەوتوو و بەرهەمداردەبێت کە ئەم جیاوازییانە بەشەفافی لەبەڵگەنامە فەرمییەکان، لەپرۆسەکانی هاوکاری، میکانیزمەکانی بڕیاردانو بەڵێنیو پابەندبونە هاوبەشەکاندا بەوردی ڕەنگبدەنەوە، ئەزمون سەلماندویەتی هەر دامەزراوەیەک لەسەر بنەمای پشتگوێخستنی جیاوازییە ڕاستەقینەکان بونیادبنرێت، لەقۆناغە هەستیارە سیاسییەکاندا توشی قەیرانو لەبەریەک ترازان دەبێت.
2ـ لەڕوانگەی ئێمەوە، لەپرسی هاوکارییو هەماهەنگی نێوان حزبە سیاسییەکانی کوردستاندا، پێش گەڕان بەدوای خاڵە هاوبەشە بەرنامەییەکاندا، کە پەیوەندیی بەداهاتوەوە هەیە، دەبێت ستراتیژ، سیاسەتو تاکتیکە دیاریکراوەکانی پەیوەست بەدۆخی ئێستاو میکانیزمە عەمەلییەکان ڕێککەوتن بدرێنە بەرباسو لێکۆڵینەوە، بۆ نمونە، پێکهێنانی دامەزراوەیەکی وەک «کۆمیتەی دیپلۆماسی هاوبەش» خۆی لەخۆیدا پرسی سەرەکیی نییە، بەڵکو پرسی سەرەکیی بریتییە لەدیاریکردنی ئەو سیاسەتەی کە ئاراستەی چالاکییەکانی دامەزراوەیەکی لەو شێوەیە دەکات.
یەکێتییەک کە بۆ نمونە لەم بوارەدا لەڕاشکاوییو ڕونیی سیاسیی بەهرەمەند نەبێت، لەکردەوەدا کارامە نابێتو شرۆڤەو لێکدانەوەی جیاواز بۆ میکانیزمەکانی، دەکرێ، خۆی دەبێتە سەرچاوەی قەیرانو هاوکارییەکە بەبنبەست دەگەیەنێت، ئەم پرسە بەتایبەت لەپەیوەندیی لەگەڵ دەوڵەتان یان ڕێکخراوە سیاسییەکانی ئۆپۆزیسیۆنی کۆماری ئیسلامیدا هەستیارییەکی تایبەتی هەیە.
3ـ یەکێک لەتەوەرە سەرەکییەکانی جیاوازییو ناکۆکی ئێمە، بریتییە لەپرسی پێگەی هێزی چەکدار لەگۆڕانکارییە سیاسییەکانی داهاتوی ئێراندا، هەڵوێستی ڕونی کۆمەڵە ئەوەیە کە لەدوای هەر گۆڕانکارییەکی سیاسیی لەکوردستاندا، چەک نابێت لەدەستی هێزە حزبییەکاندا بمێنێتەوە، بەڵکو دەبێت لەماوەیەکی کاتیی دیاریکراوداو بەهەماهەنگی پێویستی حزبە چەکدارەکانی کوردستان، ڕادەستی دامەزراوە هەڵبژێردراوەکانی جەماوەر بکرێت، ئەم پرەنسیپە بۆ ڕێگریی لەکێبڕکێی سەربازییو گەرەنتیکردنی ڕاگواستنێکی دیموکراتیانە، یەکجار گرنگە، تەنانەت یەکخستنی هێزە چەکدارەکانی حزبەکان لەپێکهاتەیەکی یەکگرتودا، ئەگەریش مومکین بێت، کە بێگومان ئەوەش کارێکی دژوارە، ناتوانێت گەرەنتییەکی تەواوبێت بۆ بەکارنەهێنانی چەک لەململانێ سیاسییەکاندا.
4ـ بەبڕوای ئێمە، حزبە سیاسییەکان لەهیچ بارودۆخێکدا بۆیان نییە دەسەڵاتی سیاسیی لەسەروی خەڵکەوە لەنێوان خۆیاندا دابەشبکەن، دەسەڵاتدارێتی مافی دامەزراوە هەڵبژێردراوەکانی جەماوەرەو بەبیانوی «قۆناغی ڕاگواستن» یان «ئامادەنەبونی خەڵک» ناکرێت مافی سروشتی خەڵک بۆ پیادەکردنی ڕاستەوخۆی دەسەڵاتی خۆیان سنورداربکرێت، هەر بۆشاییەکی دەسەڵات کە دروستدەبێت، دەبێت لەڕێگەی هاندانی خەڵک بۆ پێکهێنانی شوراو دامەزراوە دیموکراتیهكان لەگەڕەکەکان، شارەکان، ناوەندەکانی کار، زانکۆو شوێنەکانی دیكهوه پڕبکرێتەوە، نەک ئەوەی حزبەکان ئەو بۆشاییە لەنێوان خۆیاندا دابەشبکەن، پێویستە حزبە سیاسییەکان زەمینەی هاتنەدی دەسەڵاتدارێتی جەماوەرو بەهێزکردنی دامەزراوەکانی سەرچاوەگرتوو لەدەنگی خەڵکو پابەندبونی تەواو بەئیرادەو هەڵبژاردنی ئەوان فەراهەمبکەن.
5ـ کوردستانی ئێران خاوەنی بزوتنەوەیەکی کۆمەڵایەتیو مەدەنی بەهێزە، لەدیدگای ئێمەوە، زاڵبونی ڕوانگەی سەربازیی بەسەر سیاسەتدا، ئەم سەرمایە ناوازەو بێوێنەی داهاتوی ئەم کۆمەڵگەیە لاوازدەکات، لەبەرئەوە، ئەگەر بڕیاربێت هێزە چەکدارەکانی حزبەکان لە«سوپایەکی کوردستانی» یەکگرتودا تێکەڵبکرێن، پێش هێنانەئارای پرسی سپای یەکگرتوو، پێویستە ڕێککەوتنێکی ڕون لەسەر ئەو پرسیارە بنەڕەتییە بکرێت کە چ سیاسەتێک بەسەر ئەو هێزەدا زاڵەو ئەو هێزە لەژێر چاودێریی کام دامەزراوەدایە؟.
بەبڕوای ئێمە، هێزێکی لەو شێوەیە دەبێت لەژێر ئاراستەی دامەزراوە جەماوەرییەکاندابێت، نەک لەژێر فەرماندەیی حزبە سیاسییەکان، چونکە لەئەگەری دروستبونی هەر ناکۆکییەکی سیاسیی لەنێوان حزبەکاندا، ئەو هێزە کە بەڕواڵەت هاوبەشو یەکگرتوە، ڕەنگە لەناکاو بەسەر گروپە جیاوازەکانی سەر بەحزبەکاندا دابەشبێتو لەئەنجامدا بکەوێتە خزمەت پڕۆژە جیاوازەکانی ئەم حزبو ئەو حزبەوە.
6ـ دوژمنانی خەڵکی کورد بەبەکارهێنانی ئامرازی جۆراوجۆر هەوڵدەدەن لەڕێگەی دانوستانی جیاجیا لەگەڵ حزبەکان، یان ئەگەر نەیانتوانی، لەڕێگەی هاندانو وروژاندنی جیاوازییە نەتەوەییو ئایینییەکانی نێوان کوردو تورک، شیعەو سوننەو هتد لەکۆمەڵگەی کوردستاندا، ناکۆکیو دوبەرەکی بنێنەوە.
پوچەڵکردنەوەی ئەم سیاسەتە پێویستی بەڕێککەوتنێکی ڕونە لەسەر بنەمای هاوپشتی خەباتگێڕانەی خەڵکی هاوچارەنوس لەسەرتاسەری ئێران، بەبێ ڕەچاوکردنی نەتەوە، ڕەگەزو ئایین، یەکێتییو یەکگرتویی خەباتگێڕانەی خەڵکی کوردستانو بزوتنەوە پێشکەوتنخوازەکانی دیكهى کۆمەڵگەی ئێران، مەرجێکی ئێجگار گرنگە بۆ سەرکەوتنی بزوتنەوەی شۆڕشگێڕانەی خەڵکی کوردستان.
لەڕوانگەی ئێمەوە، هەر بەڵگەنامەیەکی هاوکاریی دەبێت سنوربەندییەکی ڕونی لەگەڵ ڕەوتە ڕەگەزپەرستو ڕاستڕەوە سەرتاسەرییەکان هەبێتو هاوپەیمانانی بزوتنەوەی شۆڕشگێڕانەی کوردستان لەڕیزی بزوتنەوە پێشڕەوەکانی دیكهى سەرتاسەری ئێران، لەوانە بزوتنەوەی کرێکاری، بزوتنەوەی ژنان، بزوتنەوەی خوێندکاریو بزوتنەوە پێشکەوتنخوازو ئازادیخوازەکانی نەتەوە ستەملێکراوەکانی دیكهدا بدۆزێتەوەو هاوڕێیەتییان بکات.
7ـ زۆربەی ئەو خاڵە سیاسییە بنەڕەتییانەی کە باسمانکردن، یان لەپلاتفۆڕمی پێشنیازکراودا بونیان نییە، یان ئەوەندە ناڕونو تەمومژاوی داڕێژراون کە دەکرێ شرۆڤەو لێکدانەوەی جیاوازیان بۆ بکرێت، بۆیە ناتوانن ببنە بنەمای هاوپەیمانییەکی بەردەوام، لەبەرئەوەی ناکۆکییەکانی ئێمە تەنها لەفۆڕمو پێکهاتەی بەڵگەنامەکەدا کورت نەدەبوەوە، بەڵکو پەیوەندیی بەپێویستی شەفافیەتی سیاسیی، میکانیزمی ڕونی بڕیاردانو پابەندبونی دیاریکراوەوە هەبوە لەچوارچێوەی هاوکاریدا، هەربۆیە چارەسەرمان لەپێداچونەوەو چاککردنی ئەم یان ئەو بەندی ئەم پلاتفۆرمەدا نەبینی، چونکە پێمانوایە هەر پلاتفۆرمێک دەبێت لەسەرەتاوە لەسەر بنەمایەکی ڕونی سیاسییو ڕێککەوتنی ورد دابڕێژرێت، ئەگەرنا بەچارەنوسی ئەزمونە بێ ئاکامەکانی پێشوو دوچار دەبێت.
8ـ ئێمە پێکهاتنی «ناوەندی دیالۆگ» بەهەنگاوێکی ئەرێنی، پێویستو گونجاو لەگەڵ بارودۆخی هەستیاری ئێستا دەزانین، ئەم ناوەندە لەم چەند مانگەی ڕابردودا ڕۆڵێکی گرنگی هەبوە لەدروستکردنی کەناڵە پەیوەندییە ڕێکخراوەکانو هێنانەئارای ئاستێک لەلێکتێگەیشتنی سیاسیی، ئەزمونی ئەم قۆناغەو ساڵانی ڕابردوش نیشانیداوە کە حزبە چالاکەکانی کوردستان، تەنانەت بەبێ ڕێککەوتن لەسەر پلاتفۆڕمێکی هاوبەشی نوسراویش، توانیویانە لەقۆناغە هەستیارەکاندا هاوکاریی کاریگەرو حەرەکەتی سیاسیی گرنگ ڕێکبخەن، نابێت ئەم سەرمایە سیاسییە لەبەرچاو نەگیرێت.
9ـ بەشدارینەکردنی ئێمە لەم «هاوپەیمانییە» تایبەتەدا، بەواتای کشانەوە لەهاوکاریی لەگەڵیدا نییە، ئێمە سیاسەتی هاوکارییو هەوڵی هاوبەش لەسەر بەرژەوەندییە گشتییەکانی خەڵکی کوردستان لەگەڵ حزبە سیاسییە چالاکەکانی کوردستانی ئێران لەئەولەوییەتی کاری خۆماندا دەهێڵینەوەو پشتگیریی لەبەردەوامی دیالۆگی بەردەوامو بونیادنەردەکەین، بەڵام یەکێتییەک کە لەسەر بنەمایەکی لەرزۆکو لەبەرچاونەگرتنی جیاوازییە ڕاستەقینەکان بونیادبنرێت، نەک هەر بزوتنەوەی کوردستان بەرەو پێشنابات، بەڵکو لەکاتە هەستیارەکاندا دەبێتە بارێکی گران بەسەرشانییەوە، ئێمە بڕوامان بەهاوپەیمانیو یەکێتییەکی ئەووتۆ هەیە کە بەڕاستگۆییو بەڕێزگرتن لەجیاوازییەکان پێکبێت.
10ـ کۆمەڵە خاوەنی بەڵگەنامەیەکی پەسندکراوی گشتگیرە سەبارەت بەهاوکارییو هەماهەنگی حزبە سیاسییە چالاکەکانی کوردستان، کە بەمزوانەو لەم پەیوەندییەدا سەرلەنوێ دەخرێتەوە بەردەستی ڕای گشتیی.
کۆمیتەی ناوەندیی کۆمەڵە
(ڕێکخراوی کوردستانی حزبی کۆمۆنیستی ئێران)
