شارپرێس:
تەلەسکۆپی هابڵ، سەر بە ناسا، لە 19ی ئەیلوولدا، خولانەوەی 200 هەزارەمی خۆی بە دەوری زەوییدا تەواو کرد، ئەمەش دەستکەوتێکی دەگمەنە بۆ تەلەسکۆپێک کە لە سەرەتادا بۆ کارکردن بۆ ماوەی تەنیا 15 ساڵ دیزاین کرابوو.

 
هابڵ لە دوای زیاتر لە 36 ساڵ لە نێردران لەگەڵ کەشتی ئاسمانیی "دیسکاڤەری" لە نیسانی 1990، ئەم خولەی تەواو کرد. لەم ماوەیەدا، تەلەسکۆپەکە زیاتر لە 5 ملیار میل، واتە 8 ملیار کیلۆمەتر، بە دەوری زەویدیا بڕیوە و زیاتر لە 1.7 ملیۆن چاودێریی بۆشایی ئەنجام داوە.

هابڵ لە بەرزیی نزیکەی 300 میل، واتە 483 کیلۆمەتر، لە سەر ڕووی زەوی دەسوڕێتەوە و خێراییەکەی نزیکەی 17 هەزار میل، یان 27 هەزار کیلۆمەتر لە کاتژمێرێکدایە. ئەو نزیکەی 15 جار لە ڕۆژێکدا بە دەوری زەویدا دەسوڕێتەوە، واتە هەر 95 خولەکێک جارێک.

بەپێی ناسا، ئەم دەستکەوتە لە کاتێکدا ڕوویدا کە هابڵ لەسەر لێکۆڵینەوە لە نهێنییەکی مەتەڵێک کاری دەکرد کە پەیوەندیی بە یەکێک لە گرنگترین میراتە زانستییەکانی هەیە: پێوانەکردنی خێرایی فراوانبوونەوەی گەردوون.

هابڵ لە 2008دا خولی 100 هەزارەمی تەواو کرد و لە 2011دا ژمارەی چاودێرییە زانستییەکانی گەیشتە یەک ملیۆن. لە 2024دا خۆی بۆ کارکردن تەنیا بە ژیروسکۆپێک گونجاند و لە 2025دا مۆزاییکێکی گەورەی 2.5 ملیار پیکسڵی کەکشانی ئەندرۆمێدا وێنەگرت.

لە ئێستادا هیچ پلانی نوێ بۆ چاککردنەوەی هابڵ نییە و ناسا دەڵێت چاوەڕوان دەکرێت تا دەیەی داهاتوو بەرهەمهێنانی زانستیی بەردەوام بکات. کشانی هەوا هێواش هێواش مەودای هابڵ لەزەویی کەم دەکاتەوە، بەڵام پێشبینی ناکرێت پێش ناوەڕاستی ساڵانی 2030 بگەڕێتەوە ناو بەرگە هەوای زەوی.

ناسا لە داهاتوودا پلانێکی کۆنترۆڵکراو بۆ کۆتاییهێنان بە ژیانی هابڵ و گەڕاندنەوەی بۆ بەرگەهەوای زەوی هەیە، بە شێوەیەک کە مەترسییەکانی بۆ زەوی و دانیشتووانی کەم بکرێنەوە، لە کاتی خۆیدا بە وردی و بەپێی پلانی زانستی.