دیداری فائق زەیدان و تۆم باراک لەلەندەن و ئەگەری گۆڕینی سیستەمی سیاسی عێراق

کوردستان

3 کاتژمێر پێش ئێستا‌ 740 جار خوێندراوه‌ته‌وه

شارپرێس:
بەكوێرەی ئەو زانیارییانەی ڕۆژنامەی «العربی الجدید» لەسەرچاوە ئاگادارەکانەوە بڵاوی کردوەتەوە، فائق زەیدان، سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای دادوەری عێراق، لەدیدارێکی لەندەن لەگەڵ تۆم باراک، نوێنەری تایبەتی سەرۆک کۆماری ئەمریکا بۆ کاروباری عێراق و سووریا، چەند بابەتێکی گرنگی سیاسی و ستراتیژی تاوتوێ کردوە.

 
گۆڕینی سیستەمی سیاسی عێراق
یەکێک لەتەوەرە سەرەکییەکانی دیدارەکە، گۆڕینی دەستوری عێراق و گواستنەوە لەسیستەمی پارلەمانی بۆ سیستەمی سەرۆکایەتی بوە.
زەیدان پێی وایە کێشەکانی عێراق بەشێکی زۆریان بەهۆی جێبەجێنەکردنی دروستی سیستەمی ئێستاوە سەرچاوە دەگرن، بەڵام گۆڕینی سیستەمەکە پێویستی بەڕێککەوتنی سیاسی و دەستکاری دەستوور هەیە.

نیگەرانییەکانی کورد لەگۆڕانکارییەکە
گۆڕینی سیستەمی پارلەمانی بۆ سەرۆکایەتی دەتوانێت هاوسەنگیی دەسەڵات لەعێراق بگۆڕێت.
لەو چوارچێوەیەدا، کوردەکان لەوانەیە ببنە یەکێک لەسەرەکیترین لایەنە ناڕازییەکان؛ چونکە سیستەمی نوێ دەتوانێت دەسەڵاتی ناوەندی بەهێزتر بکاتەوە، ڕۆڵی حیزبەکان کەم بکات و کاریگەریی کورد لەسەر پۆستی سەرۆککۆمار و پرۆسەی بڕیاردانی سیاسی لاواز بکات.
پەیامی زەیدان سەبارەت بەپەیوەندییەکانی عێراق و ئێران تەوەرێکی دیکەی دیدارەکە پەیوەندییەکانی عێراق و ئێران بوە. 
زەیدان جەختی کردووەتەوە کە عێراق ناتوانێت پەیوەندییەکانی لەگەڵ ئێران بپچڕێنێت؛ بەهۆی هاوسنووریی نزیکەی 1400 کیلۆمەترو پەیوەندییە ئایینی، کۆمەڵایەتی و سیاسییە قووڵەکان. 
هەروەها ئاماژەی بەوە کردوە کە داواکارییەکانی واشنتۆن دەبێت ڕەچاوکردنی بارودۆخی تایبەتی عێراقیان لەگەڵدا بێت.

هەڵسەنگاندنی ستراتیژی و کاریگەرییەکان
لەڕوی ستراتیژییەوە، ئەگەر پرۆژەی گۆڕینی سیستەمی سیاسی عێراق بەرەوپێش بچێت، دەتوانێت ببێتە بەشێک لەهەوڵی واشنتۆن بۆ بەهێزکردنی دەسەڵاتی ناوەندی و گۆڕینی هاوسەنگیی هێز لەعێراق، بەتایبەتی لەپەیوەندییەکانی نێوان بەغداو تاران.
لەهەمان کاتدا، ئەم گۆڕانکارییە بۆ هەرێمی کوردستان بابەتێکی هەستیارە؛ چونکە دەکرێت کاریگەری لەسەر هاوسەنگیی دەسەڵات، شێوازی بەشداریی سیاسیی کوردو پەیوەندیی هەرێم و حکومەتی فیدراڵی هەبێت.

دیداری فائق زەیدان و تۆم باراک، ئەگەر ئەو زانیارییانەی بڵاوکراونەتەوە پشتڕاست بکرێنەوە، تەنها دیدارێکی ئاسایی دیپلۆماسی نەبووە، بەڵکو دەکرێت نیشانەی گفتوگۆیەکی قووڵتر لەسەر داهاتوی سیستەمی سیاسی عێراق بێت.

گرنگترین خاڵ ئەوەیە کە گۆڕینی سیستەمی سیاسی عێراق لەپەرلەمانی بۆ سەرۆکایەتی، تەنها گۆڕانکارییەکی دەستوری نابێت، بەڵکو گۆڕانکارییەکە لەهاوسەنگیی هێزو نفوزی لایەنە سیاسییەکانیشە.

بۆ هەرێمی کوردستان، گرنگترین پرسیار ئەوەیە، ئایا گۆڕینی سیستەمەکە دەبێتە هۆی بەهێزکردنی دەوڵەتێکی فیدراڵی و هاوسەنگ، یان دەبێتە ئامرازێک بۆ کۆکردنەوەی دەسەڵات لەبەغداو کەمکردنەوەی ڕۆڵی سیاسیی کورد؟