پڕۆژه‌ یاساى دادگاى باڵاى هه‌رێمى كوردستان

sharpress.net

357 جار خوێندراوه‌ته‌وه

21/07/2019‌

بۆ به‌ر ده‌ستى به‌ڕێزان:
- ئه‌نجومه‌نى دادوه‌رى هه‌رێمى كوردستان.
- یه‌كێتى دادوه‌رانى هه‌رێمى كوردستان.
- ئه‌ندامانى لیژنه‌ى یاسایى په‌رله‌مانى كوردستان. 
ڕه‌شنووسى پرۆژه‌ یاساى (دادگاى باڵاى هه‌رێمى كوردستان) به‌مه‌به‌ستى گفتوگۆ ودارشتنى دوا ده‌قى پرۆژه‌یه‌كى یاسایى و ناردنى بۆ په‌رله‌مانى كوردستان به‌ مه‌به‌ستى ده‌رچواندنى له‌ سه‌ره‌تاى وه‌رزى یاسایى په‌رله‌مانى كوردستان سه‌ره‌تاى مانگى سبته‌مبه‌رى 2019 .    

پرۆژه‌ یاساى 
(دادگاى بالأى هه‌رێمى كوردستان )

به‌شى یه‌كه‌م
( ناساندن و پێكهاته‌ى دادگا)

مادده‌ 1 : به‌ پێى ئه‌م یاسایه‌، دادگاى بالڵاى هه‌رێمى كوردستان داده‌مه‌زرێت، باره‌گاكه‌ى له‌ هه‌ولێرى پایته‌خت ده‌بێت، به‌رزترین ده‌سته‌ى دادوه‌رییه‌ له‌ ده‌سه‌ڵاتى دادوه‌رى هه‌رێمدا، خاوه‌نى كه‌سێتى مه‌عنه‌وى وسه‌ربه‌خۆیى دارایى خۆیه‌تى.

مادده‌ 2: دادگاى باڵا دادگاى بابه‌تیى و یاساییه‌ ( محكمه‌ موچوع وقانون ) له‌ یه‌ك كاتدا، سه‌روه‌رى دادگاى باڵا سه‌رتاسه‌رى هه‌رێمى كوردستان، به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانى گه‌لى كورد له‌ ناوخۆ و ده‌ره‌وه‌ى هه‌رێم ده‌گرێته‌وه‌ ئه‌وه‌نده‌ى په‌یوه‌ستداره‌ به‌ به‌رژه‌وه‌ندى گشتى و باڵاى هاوڵاتیانه‌وه‌.

مادده‌ 3: دادگا له‌ سه‌رۆكێك و 8 ئه‌ندام پێكدێت، له‌ په‌رله‌مانى كوردستان متمانه‌ وه‌رده‌گرن له‌سه‌ر ڕاسپارده‌ى سه‌رۆكى ئه‌نجومه‌نى دادوه‌رى هه‌رێم، هه‌مان ئه‌نجومه‌نى په‌یڕه‌وى تایبه‌ت به‌و دادگایه‌ داده‌نێت و ڕێنمایى تایبه‌ت به‌ شێواز ومه‌رجه‌كانى ئه‌ندامێتى مافه‌كانیان و ده‌ستبه‌كار بون وجێگرتنه‌وه‌ى سه‌رۆك و ئه‌ندامانى دادگا دیارى ده‌كات، هه‌روه‌ها ژماره‌ى شاره‌زا و ڕاوێژكاره‌كانى ئه‌و دادگایه‌. 

مادده‌ 4: ئه‌ندامانى دادگا سوێندى یاساى به‌ر له‌ ده‌ستبه‌كاربونیان له‌به‌رده‌م سه‌رۆكى هه‌رێمدا ده‌خۆن ، به‌م شێوه‌یه‌ : (( ..............))

به‌شى دووه‌م
(ده‌سه‌ڵات و تایبه‌تمه‌ندییه‌كانى دادگا)

مادده‌ 5: ده‌سه‌ڵاته‌كانى دادگاى باڵاى هه‌رێم ئه‌مانه‌ن:
یه‌كه‌م: ڕاستاندن و به‌ركار كردنى یاسا فیدرالییه‌ به‌ركاره‌كان ، له‌ هه‌رێمى كوردستاندا.
دووه‌م: ڕاستاندن و به‌ركاركردنى بڕیاره‌كانى دادگاى فیدرالى باڵاى عیراق ، له‌ هه‌رێمى كوردستاندا. 
سێیه‌م: ڕاستاندن وپه‌سه‌ندكردنى ئه‌نجامى هه‌ڵبژاردن و ڕاپرسییه‌ گشتییه‌كان له‌ هه‌رێمى كوردستاندا.
چواره‌م: په‌سه‌ند كردنى ده‌ستوورى هه‌رێمى كوردستان وچاودێرى كردنى جێبه‌جێكردنى ده‌ستوور له‌ لایه‌ن هه‌ردوو ده‌سه‌ڵأتى یاسادانان و جێبه‌جێكردن له‌ هه‌رێمدا.

پێنجه‌م: بینین وبڕیاردان له‌و تانانه‌ى له‌ بڕیار ویاسا و ڕێسا وڕێنماییه‌ ده‌رچوه‌ه‌كان له‌ په‌رله‌مانى كوردستان و دامه‌زراوه‌كانى حكومه‌ت و سه‌رۆكایه‌تى هه‌رێم ، ده‌درێن له‌ لایه‌ن هاوڵأتیان و كه‌سێتییه‌ مه‌عنه‌وییه‌كانى هه‌رێم و عیراق.
شه‌شه‌م : یه‌كلاییكردنه‌وه‌ى ئه‌و كێشانه‌ى هه‌رێمى كوردستان لایه‌نه‌ تیایدا به‌رامبه‌ر ده‌سه‌ڵأته‌ فیدراڵییه‌كانى عیراق.
حه‌وته‌م : یه‌كلاییكردنه‌وه‌ى كێشه‌كانى نێوان سه‌رۆكایه‌تى ئه‌نجومه‌نى وه‌زیرانى هه‌رێم وپاریزگاكانى هه‌رێم.
هه‌شته‌م: یه‌كلاییكردنه‌وه‌ى كێشه‌كانى نێوان پاریزگاكانى هه‌رێمى كوردستان.
نۆیه‌م: یه‌كلاییكردنه‌وه‌ى ئه‌و داوایانه‌ى سه‌رۆكى په‌رله‌مان و سه‌رۆكى هه‌رێم و سه‌رۆكى ئه‌نجومه‌نى وه‌زیران و وه‌زیره‌كان وپه‌رله‌مانتاران لایه‌نن تیایدا، له‌ هه‌ر چه‌شنه‌ داوایه‌كى یاساییه‌وه‌ بێت.
ده‌یه‌م: یه‌كلاییكردنه‌وه‌ى ڕاده‌ى ڕه‌وایى ویاسایى بوونى هه‌ر بڕیار ویاسا و ڕێسا و ڕێنماییه‌كى ده‌رچوو له‌ هه‌ر لایه‌نێكى ناو هه‌رێم و عیراق و ده‌ره‌وه‌ى هه‌رێم، په‌یوه‌ستدار به‌ هاوڵاتیانى هه‌رێم وبه‌رژه‌وه‌ندییه‌كانیان .
یازده‌یه‌م: روونكردنه‌وه‌ و شیكردنه‌وه‌ى هه‌ر بڕیارێك كه‌ له‌ لایه‌ن ئه‌م دادگایه‌وه‌ ده‌رده‌چێت بۆ كه‌س و لایه‌نى په‌یوه‌ندیدار به‌ بابه‌تى بڕیاره‌كان له‌سه‌ر داواى خۆیان.
مادده‌ 6: په‌نابردنه‌ به‌ر دادگا مافی كه‌سه‌ (سروشتى و مه‌عنه‌وى) یه‌كانى هه‌رێمى كوردستان و ده‌وڵه‌تى پارێزگاكانى عیراقه‌ .

مادده‌ 7: 
ده‌بێت ده‌سه‌ڵأتى دادوه‌رى ڕێساى و ڕێنمایى تلیبه‌ت به‌ تۆماركردنى داواى یاسایى، به‌رامبه‌ر سه‌رۆكى په‌رله‌مان و سه‌رۆكى هه‌رێم و سه‌رۆكى ئه‌نجومه‌نى وه‌زیران و وه‌زیره‌كان و په‌رله‌مانتاران، ده‌ربكات، به‌ شێوه‌یه‌ك هاوچون بێت له‌گه‌ڵ حوكمه‌كانى یاساى دادبینى شارستانى به‌ركار و هاوشێوه‌ى ئه‌و ڕێكارانه‌ بێت كه‌ به‌رامبه‌ر دادوه‌ران ده‌گیرێته‌به‌ر له‌و یاسایه‌دا. 

به‌شى سێیه‌م
( پێكهاتن وبڕیاره‌كانى دادگا )

مادده‌ 8: سه‌رۆكى دادگا، كاتى پێكهاتنى دادگا دیاریده‌كات به‌ بانگهێشت كردنى ئه‌ندامان به‌ر له‌ 48 كاتژمێر و به‌ئاگاداركردنه‌وه‌یان له‌ بابه‌تى دانیشته‌كه‌ و به‌ڵگه‌ په‌یوه‌ستداره‌كان.

مادده‌ 9: 
یه‌كه‌م : دادگا به‌ ئاماده‌بوونى سه‌رۆك و سه‌رجه‌م ئه‌ندامانى پێكدێت، و بڕیاره‌كان به‌ زۆرینه‌ى دوو له‌سه‌ر سێى ئه‌ندامان یه‌كلاییده‌كرێنه‌وه‌.
دووه‌م: بڕیارى په‌سه‌ندكردنى ئه‌نجامى هه‌ڵبژاردن و ڕاپرسییه‌ گشتییه‌كان به‌ كۆى ده‌نگى ئه‌ندامانى دادگا ده‌بێت .

مادده‌ 10: بڕیاره‌كانى دادگاى باڵا كۆتایین وبه‌ركارن له‌ ڕۆژى ده‌رچونیانه‌وه‌، وپابه‌ندكارى سه‌رجه‌م لایه‌ن و كه‌سه‌كانه‌ له‌سه‌رتاسه‌رى هه‌رێمى كوردستان و عیراقدا.

مادده‌ 11: كاره‌كانى ئه‌م دادگایه‌ به‌ ڕه‌چاوكردنى یاساى ده‌سه‌ڵأتى دادوه‌رى له‌ هه‌رێمى كوردستان– عیراق ژماره‌  23 ساڵى 2007 و یاساى دادبینى شارستانى ژماره‌  83 ساڵى 1969 ویاساى بنه‌ما دادگه‌رییه‌ سزاییه‌كان ژماره‌ 23 ساڵى 1971 ویاساى سه‌لماندن ژماره‌ 107 ساڵى 1979 ، و هه‌ر یاسایه‌كى په‌یوه‌ستدار به‌ كارى ئه‌م دادگایه‌. 

مادده‌ 12: ده‌بێت یاساى ده‌سه‌ڵاتى دادوه‌رى له‌ هه‌رێمى كوردستان – عیراق ژماره‌ 23 ساڵى 2007 هه‌مواربكرێته‌وه‌ به‌و شێوه‌یه‌ى له‌گه‌ڵ ئه‌م یاسایه‌ ناكۆك نه‌بێت. وبه‌ركاربوونى ئه‌م یاسایه‌ ڕاناگیرێت له‌سه‌ر ئه‌و هه‌مواركردنه‌.





ads
ads
Developed by Avesta Group and powered by Microsoft Azure

Copyright © 2015 Shar Press. all rights reserved