دیموکراتەکان بەرەو گەڕانەوەی بەهێز، کۆماریخوازەکان لە مەترسیی لەدەستدانی کۆنگرێس

پێشەکی

هەڵبژاردنە نیوەییەکە ئەمریکا لە ساڵی ٢٠٢٦ لە کاتێکدا بەڕێوە دەچێت کە ململانێی نێوان پارتی دیموکرات و پارتی کۆماریخواز گەیشتووەتە قۆناغێکی هەستیار. بە پێی داتاکان، دیموکراتەکان لە بەشی زۆری ئەو ویلایەتانەی کە ئەنجامی هەڵبژاردنەکانیان پێشبینیکردنی ئاسان نییە، پێشکەوتنیان بەدەستهێناوە؛ لە هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانیشدا، ئەگەری بەدەستهێنانی زۆرینەیان هەیە.
گرنگیی ئەم هەڵبژاردنانە تەنها لە ژمارەی کورسییەکاندا نییە، بەڵکو لەو کاریگەرییە سیاسییەشدا دەردەکەوێت کە دەتوانێت لەسەر توانای بەڕێوەبردنی حکومەت، پەسەندکردنی یاساکان، چاودێریکردنی کارەکانی دەسەڵاتی جێبەجێکار و ئاراستەی سیاسەتی ناوخۆیی و دەرەوەی ئەمریکا هەیبێت.
هەڵبژاردنی سێنات
دیموکراتەکان لە چەند ویلایەتێکی گرنگدا پێشەنگن لە هەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی باڵای کۆنگرێس، واتە سێنات-دا، ئەنجامی ئەم پێشبڕکێیە ڕۆڵێکی بنەڕەتی دەگێڕێت لە دیاریکردنی ئەوەی کام پارت دەسەڵاتی زۆرینەی سێنات بەدەست دەهێنێت. دیموکراتەکان بە بەراورد بە دوو مانگی پێشوو، لە چەند ویلایەتێک پێشکەوتوون. ئەم گۆڕانکارییە لە هەندێک ویلایەت کە بە شێوەیەکی مێژوویی پشتگیریی کۆماریخوازان دەکەن، بەدی دەکرێت. دیموکراتەکان لە هەشت ویلایەتی پێشەنگن؛ لەلایەکی ترەوە، لە سێ ویلایەتی دیکەدا کاندیدەکانی کۆماریخواز هێشتا پێشەنگن، بەڵام جیاوازیی نێوانیان لە هەندێک شوێندا کەمە.

دۆخی پێشبڕکێی لە ویلایەتە گرنگەکاندا


ئەم داتایانە نیشانی دەدەن کە دیموکراتەکان لە چەند پێشبڕکێیەکی نزیکدا سوودیان لە پشتیوانیی دەنگدەران وەرگرتووە. بە تایبەتی، پێشەنگییەکەیان لە کارۆلینای باکوور و تێکساس گرنگە؛ چونکە بردنەوە لە ویلایەتێکی گەورە یان لە ناوچەیەکی بەهێزی کۆماریخوازاندا دەتوانێت هاوسەنگیی کورسییەکانی سێنات بگۆڕێت.
بەڵام پێشەنگی لە ڕاپرسیی بە مانای بردنەوەی حەتمی نییە. جیاوازیی دوو یان سێ خاڵی سەدی دەتوانێت لە چوارچێوەی هەڵەی ئاماریی ڕاپرسیدا بێت، بەتایبەتی ئەگەر پێوانەکان کۆن بن یان ڕێژەی بەشداریی دەنگدەران بە دروستی پێشبینی نەکرابێت.
سێ سناریۆ بۆ داهاتووی سێنات
دۆخی سێنات دەتوانرێت لە ڕووی شیکارییەوە لە سێ سناریۆدا بخوێندرێتەوە. ئەم سناریۆیانە پێشبینییەکی یەکلاکەرەوەنیین، بەڵکو نموونەی ئەگەری گۆڕانکاریی هاوسەنگیی سیاسییەکانن.
١. سناریۆی زۆر ئومێدبەخشی دیموکراتەکان
لەو سناریۆیەدا، کێشە ئابوورییەکان، بەردەوامیی فشارەکانی ئاستی گوزەران و ناڕەزایی دەنگدەران لە سیاسەتەکانی حکومەت، دەبنە هۆی گۆڕینی ئاراستەی دەنگ لە چەند ویلایەتێکی پێشبڕکێییدا. ئەگەر دیموکراتەکان بتوانن زۆرینەی پێشبڕکێیە نزیکەکان ببەنەوە، ئەوا دەتوانن زۆرینەیەکی بەهێزتر لە سێنات دروست بکەن. لەم سناریۆیەدا، ژمارەی کورسییەکان بەم شێوەیە خراوەتەڕوو:
دیموکراتەکان: ٥٥ کورسی
سەربەخۆکان: ١ کورسی
کۆماریخوازان: ٤٤ کورسی


٢. سناریۆی مامناوەند و واقع‌بینانە
لەم سناریۆیەدا، دیموکراتەکان بەشێک لە پێشەنگییەکانیان دەپارێزن، بەڵام هەڵەی ڕاپرسی و توانای کۆماریخوازان بۆ کۆکردنەوەی دەنگ لە کۆتایی بانگەشەکاندا ڕێگری لە بردنەوەی زۆر کورسی دەکات. بە پێی ئەم خەمڵاندنە، ئەنجامەکە دەکرێت نزیک بێت لە:
دیموکراتەکان: ٥٢ کورسی
کۆماریخوازان: ٤٨ کورسی
ئەم ئەنجامە ئەگەر ڕووبدات، زۆرینەی سێنات دەداتە دەست دیموکراتەکان؛ بەڵام ئەم زۆرینەیە دەتوانێت بۆ پەسەندکردنی یاسا و پشتگیریی سیاسەتەکان ببەسترێتەوە بە هاوڕایی ناوخۆیی پارت و ڕێککەوتن لەگەڵ ئەندامانی سەربەخۆ.
٣. سناریۆی نائومێدبەخشی دیموکراتەکان
لەم دۆخەدا، ڕاپرسی بە شێوەیەکی سیستەماتیک دەنگی کۆماریخوازان کەمتر لە ڕاستیدا هەژمار دەکات، یان گۆڕانکارییە ئابوورییەکان، بەتایبەتی کەمبوونەوەی نرخی سووتەمەنی، هەڵوێستی بەشێک لە دەنگدەران دەگۆڕێت. لەو سناریۆیەدا، دیموکراتەکان و کۆماریخوازان هەر یەکەیان ٥٠ کورسی بەدەست دەهێنن. لەو حاڵەتەدا، دەنگی جیاکەرەوەی پێویست بۆ پەسەندکردنی بڕیارەکان لە سێنات، لە دۆخە پەیوەندیدارەکاندا، دەتوانێت بە دەستی جێگری سەرۆکی ئەمریکا بێت کە سەرۆکی سێناتیشە. بەڵام ئەم سناریۆیەش بەوەوە بەستراوەتەوە کە کێ کورسییەکان بەدەست دەهێنێت و پێکهاتەی کۆتایی سێنات چۆن دەبێت.
هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەران
بۆ بەدەستهێنانی زۆرینە لە 435 کورسی، هەر پارتێک پێویستی بە لانیکەم ٢١٨ کورسی هەیە. جیاواز لە سێنات، کە هەڵبژاردنەکان تەنها لە بەشێک لە ویلایەتەکاندا دەکرێن، ڕاپرسی گشتی دەنگدەران لە هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەراندا دەتوانێت ئاماژەیەکی گرنگ بێت بۆ ئاراستەی گشتیی دەنگدەران. بەڵام ئەم ڕاپرسییە بە تەنها ناتوانێت ژمارەی کورسییەکان دیاری بکات، چونکە کورسییەکان بە پێی ئەنجامی هەڵبژاردن لە هەر بازنەیەکی هەڵبژاردندا دابەش دەکرێن. ڕاپرسی گشتی بە شێوەی خوارەوەیە:
دیموکراتەکان: ٤٩٪
کۆماریخوازان: ٤١٪
جیاوازیی هەشت خاڵی سەدی، ئەگەر لە ڕاپرسی نوێ و باوەڕپێکراودا پشتڕاست بکرێتەوە، دەتوانێت ئاماژەیەک بێت بۆ ئەگەری بەدەستهێنانی کورسیی زیاتر لەلایەن دیموکراتەکانەوە.
بەڵام ئەنجامی کۆتایی بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ لەسەر ئەم ڕێژە گشتییە بنیات نانرێت. دابەشبوونی دەنگەکان لە ناو بازنەکاندا، ڕێژەی بەشداریی دەنگدەران، دۆخی کاندیداکان و تایبەتمەندیی ناوچەکان هەموویان دەتوانن کاریگەری لەسەر ژمارەی کورسییەکان هەبێت.
پێشبینیی ژمارەی کورسییەکان
بە پێی خەمڵاندنەکان، ژمارەی کورسییەکان بەم شێوەیە پێشبینی دەکرێت:
دیموکراتەکان: ٢٢٠ کورسی
کۆماریخوازان: ٢٠٠ کورسی
کورسییە نادیارەکان: ١٥ کورسی
لە هەندێک مۆدێلی دیکەشدا، ئەنجامەکان لەبەرژەوەندی دیموکراتەکان. بۆ نموونە، بە پێی ئەو ڕاپۆرتی Decision Desk  ژمارەی کورسییەکان بە ٢٣٥ بۆ دیموکراتەکان و ٢٠٠ بۆ کۆماریخوازان خەمڵاندووە؛ هەروەها،  FiftyPlusOne ژمارەکان بە ٢٣٥ کورسی بۆ دیموکراتەکان و ١٩٣ کورسی بۆ کۆماریخوازان هەڵسەنگاندووە، لەگەڵ نادیاریی حەوت کورسی. ئەم ژمارانە ئاماژە بەوە دەکەن کە دیموکراتەکان لە چەند مۆدێلێکی پێشبینی جیاوازدا شانسی بەدەستهێنانی زۆرینەیان هەیە. 
ئابووری و تێچووی گوزەران
یەکێک لە گرنگترین گۆڕاوەکانی هەڵبژاردنی ٢٠٢٦، دۆخی ئابووریی ئەمریکایە. نرخی خواردن، خانووبەرە، سووتەمەنی، خزمەتگوزارییەکان و توانای کڕینی خێزانەکان دەتوانن لەسەر بڕیاری دەنگدەران کاریگەری هەبێت.
ئەگەر دەنگدەران هەست بکەن کە بارودۆخی ئابووریییان خراپتر بووە یان سیاسەتەکانی حکومەت نەیتوانیوە کێشەکانیان چارەسەر بکات، ئەوا ئەگەری گۆڕینی ئاراستەی دەنگیان زیاد دەبێت. لە بەرامبەردا، ئەگەر نرخی سووتەمەنی و هەندێک تێچووی گوزەران دابەزێت و دەنگدەران ئەو گۆڕانکارییە بە هەڵوێستی حکومەتەوە ببەستنەوە، ئەوا کۆماریخوازان دەتوانن سوودی لێی وەربگرن.
بەڵام پەیوەندیی نێوان ئابووری و دەنگدان هەمیشە ڕاستەوخۆ نییە. هەڵوێستی دەنگدەران لەبارەی کۆچبەری، ئاسایش، سیاسەتی دەرەوە، دۆخی دیموکراسی و کەسایەتیی کاندیدەکانیش دەتوانێت لە بڕیاری کۆتاییاندا ڕۆڵ ببینێت.
بۆچی ئەنجامی هەڵبژاردنەکان بۆ حکومڕانی ئەمریکا گرنگە؟ 
ئەگەر دیموکراتەکان بتوانن زۆرینەی ئەنجومەنی نوێنەران بەدەست بهێنن، دەتوانن ڕۆڵێکی بەهێزتر لە دیاریکردنی بەرنامەی یاسادانان و چاودێریکردنی کارەکانی حکومەتدا ببینن. هەروەها، زۆرینەی ئەنجومەن دەتوانێت کاریگەری لەسەر بودجە، پشکنینی کارەکانی دەسەڵاتی جێبەجێکار و گفتوگۆی سیاسی لەسەر سیاسەتە ناوخۆییەکان هەبێت.
لە سێناتیشدا، زۆرینەی پارتەکان دەتوانێت لە پرۆسەی پەسەندکردنی یاسا و هەندێک دامەزراندنی فیدراڵی کاریگەریی هەبێت. بەڵام ئەوە بە مانای ئەوە نییە کە پارتێک بە بەدەستهێنانی زۆرینە بتوانێت بەبێ سنوور سیاسەتەکانی جێبەجێ بکات؛ پێکهاتەی دامەزراوەکان، یاساکانی کۆنگرێس، پێویستیی ڕێککەوتن و دەسەڵاتی سەرۆککۆمار هەموویان سنوور و مەرجی خۆیان هەیە.
لە ڕووی سیاسەتی دەرەوەشەوە، گۆڕانی زۆرینە لە کۆنگرێس دەتوانێت شێوازی چاودێریکردنی سیاسەتی ئەمریکا بەرامبەر ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئێران، چین، ڕووسیا و هاوپەیمانەکانی واشنتۆن بگۆڕێت. بەڵام ئەم گۆڕانکارییە بە تەنها بەڵگەی گۆڕانی حەتمیی سیاسەتی دەرەوە نییە؛ چونکە بڕیارە ستراتیژییەکان زۆرجار لە ژێر کاریگەریی دەسەڵاتی جێبەجێکار، دامەزراوەکانی ئاسایش و پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکاندا دەبن.
کۆتایی
پێشبڕکێ بۆ دیاریکردنی هاوسەنگیی هێز لە واشنتۆن بە پێی ئەو داتایانەی لەم ڕاپۆرتەدا خراونەتەڕوو، دیموکراتەکان لە پێشبڕکێی بەدەستهێنانی زۆرینەی ئەنجومەنی نوێنەراندا لە دۆخێکی باشتردان، لە کاتێکدا پێشبڕکێی سێنات هێشتا کراوە و بە ئەنجامی چەند ویلایەتێکی پێشبڕکێییەوە بەستراوە.
ئەگەر پێشەنگیی دیموکراتەکان لە ڕاپرسی و مۆدێلەکانی پێشبینی بەردەوام بێت و لە ئەنجامی کۆتاییدا بگۆڕێتەوە بۆ کورسی، ئەوا دەکرێت هاوسەنگیی دەسەڵات لە کۆنگرێسدا بگۆڕێت. بەڵام ئەنجامی کۆتایی بە تەنها لەسەر بنەمای ڕاپرسی گشتی یان پێشبینییەکانی ئێستا دیاری ناکرێت.
لەبەر ئەوە، گرنگترین پرسیار ئەوە نییە کە کام پارت لە ڕاپرسیدا پێشەنگە، بەڵکو ئەوەیە کە کام پارت دەتوانێت ئەو پێشەنگییە بگۆڕێت بۆ کورسیی کۆنگرێس. ئەمەش ئەو خاڵەیە کە دەتوانێت لە هەڵبژاردنە ناوەندییەکانی ٢٠٢٦دا کاریگەری لەسەر ئاراستەی حکومڕانیی ئەمریکا دابنێت.