شارپرێس:
لێدوانەکانی حیکمەت هجری ڕێبەری ڕۆحیی دروزەکانی سوریا، وەک بزمارێکی نوێ دەبینرێت لەتابوتی ئاشتەوایی نێوان پارێزگای سوەیداو دیمەشق.
حیکمەت هجری ڕێبەری ڕۆحیی دروزە یەکتاپەرستەکان لەسوریا، لەلێدوانێکی نوێدا کە چەندین پرسیاری دەربارەی داهاتوو پێگەی پارێزگای سوەیدا لەناو دەوڵەتی سوریاو سنوری ڕۆڵی ڕاستەقینەی ئیسرائیل بەرامبەر کەمینەی دروز لەو وڵاتەدا دروستکردوە، ڕایگەیاند، "ئێمە بەشێکی جیانەبوەوەین لەدەوڵەتی ئیسرائیل".
هجری لەبارەگاکەی خۆی لە"دارە قەوات" چەند ڕۆژێک لەمەوبەر وتی، "ئێمە وەک دروزە یەکتاپەرستەکان، بەشێکی جیانەبوەوەین لەدەوڵەتی ئیسرائیلو لەبیروباوەڕدا لەگەڵیان هاوبەشین"، ناوبراو ئاماژەی بەگۆڕانکاریی چاوەڕوانکراو لەسوەیدا کردو باسی لەڕۆڵی ئەوروپاو ئەمریکا لەڕێگەی ئیسرائیلەوە کرد، بێئەوەی وردەکاریی ئەو گۆڕانکارییانە ئاشکرابکات.
هجری چەندینجار داوای جیابونەوەی پارێزگای سوەیدای لەسوریا کردوەو دەسەڵاتدارانی نوێی دیمەشقی بەسەرۆکایەتی ئەحمەد شەرع بەحکومەتی توندڕەوەکان وەسفکردوە.
درزی نێوان کەمینەی دروزو دەوڵەتی سوریا دوای ڕوداوە خوێناوییەکانی تەمموزی 2025 قوڵتربوەوە، کە تێیدا بهگوێرهی ئاماری نەتەوەیەکگرتوەکان زیاتر لەههزارو 700 کەس کوژران کە زۆربەیان دروزو بەشێکیشیان لەپێکهاتەی بەدو بون.
عومەر ئەسعەد نوسەرو ڕۆژنامەنوسی نزیک لەهجری، بەکەناڵی (حورە)ی ڕاگەیاندوە، ئەم قسانەی شێخ لەچوارچێوەی ئەو هێرشانەدا دەخوێندرێنەوە کە کراونەتەسەر دروزەکان لەلایەن گروپە ئیسلامییە توندڕەوەکانەوە، لەکۆمەڵکوژیی (قەلب لوزە) لەئیدلب لەساڵی 2015وە تا هێرشی داعش بۆسەر سوەیدا لە2018و کۆمەڵکوژییەکانی تەمموزی 2025 لهلایهن گروپهكانی شهرعهوه.
ناوبراو باسی لەگەمارۆدانی خەڵکی سوەیداو کەمیی پێداویستیی پزیشکیو خۆراکو کێشەی موچەو پەروەردە کرد، جگە لەپێشێلکردنی بەردەوامی ئاگربەستەکەی 19ی تەمموزی 2025 کە بەناوبژیوانی نێودەوڵەتی هاتە ئاراوە.
لەبەرامبەردا، مستەفا بەکور پارێزگاری سوەیدا کە لەلایەن دیمەشقەوە دەستنیشانکراوە، دەڵێت، "دەرگای گفتوگۆ کراوەیە، بەڵام هەر دیالۆگێکی جددی پێویستی بەوەیە کە لایەنەکان بڕوایان بەیەکپارچەیی خاکی سوریا، سەروەریی دامەزراوەکانو ڕەتکردنەوەی دەستوەردانی دەرەکی" هەبێت، دیمەشق هەوڵدەدات جیاوازیی بکات لەنێوان هەڵوێستە سیاسییەکانی هجریو خەڵکی سوەیداو نایەوێت هەموو پارێزگاکە بەو لێدوانانە تۆمەتباربکات".
سەبارەت بەلایەنی ئیسرائیلی، ئەکرەم حەسون ئەندامی دروزی کنێستی ئیسرائیل ڕایگەیاند، لێدوانەکانی هجری دەرەنجامی نەمانی متمانەیە لەنێوان دروزەکانو دەسەڵاتدارانی دیمەشقدا.
ئاماژەی بەوەشکرد، بابەتی لکاندنی سوەیدا بەئیسرائیلەوە بەفەرمی لەئارادانییە، بەڵام دروزەکانی ئیسرائیل ئامادەن بۆ هەر هاوکارییەکی مرۆیی، سیاسیی یان ئەمنی کە لەلایەن براکانیانەوە لەسوریا داوابکرێت.
لەکاتی ڕوداوەکانی تەمموزی 2025، سوپای ئیسرائیل بۆ پاراستنی دروزەکان هێرشیکردەسەر هێزەکانی حکومەتی سوریاو وەزارەتی بەرگریی لەدیمەشق بۆردومانکرد وەک پەیامێکی هۆشداریی.
چاودێرانی سیاسیی پێیانوایه، لێدوانەکانی هجری زیاتر گوزارشتن لەهەرەسی متمانە بەدیمەشقو گەڕان بەدوای چەترێکی پاراستنی دەرەکیدا، نەک پڕۆژەیەکی جیابونەوەی ڕێککەوتوو لەگەڵ ئیسرائیل، چونکە هێشتا هیچ هەڵوێستێکی فەرمیی ئیسرائیلی بۆ ناساندنی جیابونەوەی سوەیدا لەئارادانییە.
