شکستی ترامپ و داهاتووی کورد لە ڕۆژئاوا

توێژینەوە و شیکاریی

28 خولەک پێش ئێستا‌ 34 جار خوێندراوه‌ته‌وه

شکستی پارتى کۆماری لە هەڵبژاردنی نیوەخولى ئەمریکا و دەستبەسەرداگرتنی زۆرینەی ئەنجومەنی نوێنەران و سەنای ئەمریکا لەلایەن دیموکراتەکانەوە، پرسیاری گرنگی لەبارەی داهاتووی سیاسەتی واشنتۆن لە سوریا و پەیوەندییەکانی بە کوردانی ئەم وڵاتەوە دروست کردووە. ئەم گۆڕانکارییە سیاسییە لە کاتێکدا ڕوودەدات کە ئیدارەکەی دوناڵد ترامپ هەوڵی بەهێزکردنی حکومەتی ئەحمەد شەرع و کەمکردنەوەی ڕۆڵی هێزە کوردییەکان لە هاوکێشەی سیاسی و ئەمنیی سوریا دەدات.

بەپێی ئەنجامە پێشبینی‌کراوەکان، دیموکراتەکان دەستیان بەسەر ٥٤ کورسیی سەنا و نزیکەی ٢٥٥ کورسیی ئەنجومەنی نوێنەراندا گرتووە. ئەم گۆڕانکارییە لە کۆنگرەی نوێوە لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٧ دەستپێدەکات و دەتوانێت سنوورێکی سیاسی و یاسایی بۆ بڕیارەکانی ئیدارەی ترامپ دروست بکات. بەڵام ئەمە بە مانای گۆڕینی خێرای ستراتیژیی ئەمریکا لە سوریا نییە.

هاوکێشەی نوێ: پشتگیری لە دیمەشق لەسەرەوەی ناکۆکییەکان
بەپێی هەڵسەنگاندنی چاودێرانی سیاسەتی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، یەکێک لە خاڵە هاوبەشەکانی نێوان کۆمارییەکان و دیموکراتەکان، پشتیوانی لە پرۆسەی گەڕاندنەوەی سوریا بۆ ناو سیستەمی نێودەوڵەتی و ئابوورییە. لەو چوارچێوەیەدا، حکومەتی ئەحمەد شەرع هێشتا دەتوانێت لە پشتیوانیی بەشێک لە هێزە سیاسییەکانی واشنتۆن سوود وەربگرێت.

هەروەها هەنگاوەکانی ئیدارەی ترامپ بۆ لابردنی سنوورە ئابوورییەکان و کەمکردنەوەی سزا داراییەکان دژی سوریا، پێویستیان بە پشتگیریی کۆمارییەکانەوە نەبوو. لە ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦دا، وەزارەتی دارایی ئەمریکا و وەزارەتی دەرەوە هەنگاوی نوێیان نا بۆ لابردنی هەندێک لە کۆت و ناساندنى سوریا وەک وڵاتی پشتیوانى لێکەرى تیرۆریزم.

ئەمە نیشانى دەدات کە سیاسەتی واشنتۆن بەرامبەر دیمەشق زیاتر لەسەر بنەمای بەرژەوەندییە ستراتیژییەکان و هەوڵی جێگیرکردنی سوریا دامەزراوە، نەک تەنها لەسەر بنەمای جیاوازیی نێوان دوو پارتە سەرەکییەکە.

کوردی سوریا؛ لە پشتیوانیی سیاسییەوە تا فشاری کرداری
لە بەرامبەردا، دۆخی کورد لە ڕۆژئاوای کوردستان دەتوانێت زیاتر ببێتە بابەتی گفتوگۆ و چاودێری لە کۆنگرەی نوێی ئەمریکا. بە تایبەتی ئەندامانی دیموکرات لە کۆمیتەکانی پەیوەندییە دەرەکییەکان دەتوانن پرسی مافەکانی کورد، ئێزیدی و مەسیحییەکان لە سوریا و عێراق بخەنە بەردەم حکومەتی ئەمریکا.

لەو پەیوەندییەدا، ڕەخنەکان لە سیاسەتی تۆم باراک، نێردراوی تایبەتی ترامپ بۆ سوریا و عێراق، گرنگییەکی تایبەتیی هەیە. باراک بەهۆی پشتیوانییەکانی لە حکومەتی ناوەندیی دیمەشق و هەڵوێستەکانی بەرامبەر هێزە دیموکراتییەکانی سوریا هەسەدە، بووەتە یەکێک لە کەسایەتییە جێی ناکۆکییەکان لە نێوان هەندێک لە هاوپەیمانانی پێشووی واشنتۆن و ئیدارەی ئەمریکا.

بەڵام ئەوەی جێی سەرنجە، ئەوەیە کە سەرەڕای ناڕەزایی هەندێک لە سیاسەتمەدارانی ئەمریکا لە شێوازی مامەڵەکردن لەگەڵ هاوپەیمانە کوردەکان، هێشتا نیشانەیەکی بەهێز لە گۆڕینی بنەڕەتیی سیاسەتی واشنتۆن بەرامبەر دیمەشق نییە.

ڕۆڵی تۆم باراک و داهاتووی هێزە دیموکراتییەکانی سوریا
یەکێک لە خاڵە سەرەکییەکانی ناکۆکی لە نێوان واشنتۆن و هاوپەیمانە کوردەکانی، هەڵسەنگاندنی ڕۆڵی هەسەدەیە دوای ڕووخانی حکومەتی بەشار ئەسەد. تۆم باراک لە هەڵوێستەکانی خۆیدا ئاماژەی بەوە کردووە کە ڕۆڵی هەسەدە وەک هێزی سەرەکیی دژە داعش تا ڕادەیەکی زۆر گۆڕاوە.

ئەم هەڵوێستە لەلایەن هەندێک لە بەرپرسانی کوردەوە بە نیشانەی کەمکردنەوەی گرنگیی هاوپەیمانیی ئەمریکا و لاوازکردنی پێگەی سیاسی و سەربازیی کوردەکان لە داهاتووی سوریا لێکدراوەتەوە.

لە ئەگەری بەردەوامبوونی ئەم ئاراستەیەدا، مەترسیی ئەوە هەیە کە هێزە کوردییەکان بەشێوەیەکی زیاتر لە ژێر فشاری یەکخستنی سەربازی و ئیداری لەگەڵ حکومەتی ناوەندیی دیمەشق دابنرێن، بەبێ ئەوەی دڵنیایی پێویست لەبارەی مافە سیاسی، زمانی و ئیدارییەکانیانەوە بەدەستبهێنن.

ئایا کۆنگرەی نوێ دەتوانێت فشار بخاتە سەر دیمەشق؟
گەورەترین پرسیار ئەوەیە کە ئایا زۆرینەی دیموکراتەکان لە کۆنگرەدا دەتوانێت پشتگیریی سیاسی بۆ کوردەکان بگۆڕێت بۆ هەنگاوی یاسایی و دیپلۆماسیی؟

هەرچەندە کۆنگرە دەتوانێت بەهۆی چاودێریی بودجە، بانگهێشتکردنی بەرپرسان و لێکۆڵینەوە لە سیاسەتی ئیدارەی ترامپ فشار دروست بکات، بەڵام ئەوە بە تەنها بەس نییە بۆ گۆڕینی هاوکێشەی سیاسی لە سوریا. ئەمریکا هێشتا لە ڕووی ستراتیژییەوە گرنگی بە جێگیرکردنی سوریا، کەمکردنەوەی مەترسیی گرووپە توندڕەوەکان و ڕێکخستنی پەیوەندییەکانی لەگەڵ حکومەتی ناوەندی دەدات.

لەبەر ئەوە، ئەگەری ئەوە زیاترە کە کۆنگرەی نوێ داوای ڕوونکردنەوە و ڕەچاوکردنی مافەکانی کەمینەکان لە حکومەتی دیمەشق بکات، بەڵام ئەوەی کە ئەم داواکارییانە ببنە یاسایەکی پابەندکەر یان بگۆڕدرێن بۆ فشارێکی کاریگەر، هێشتا ناڕوونە.

کۆتایی: گۆڕانی کۆنگرە، نەک بەڵێنی گۆڕانی سیاسەتی ئەمریکا
بە گشتی، شکستی کۆمارییەکان لە هەڵبژاردنی نیوەخولى ٢٠٢٦ دەرفەتێکی نوێ بۆ زیادکردنی چاودێریی کۆنگرە لەسەر سیاسەتی ئەمریکا لە سوریا دروست دەکات، بەڵام بەڵێنی گۆڕینی ستراتیژیی واشنتۆن بە قازانجی کوردەکان نادات.

بۆ کوردی ڕۆژئاوای کوردستان، ئەم دۆخە پێویستی بە هەڵسەنگاندنێکی نوێی سیاسی و دیپلۆماسی هەیە؛ چونکە پشتبەستن بە گۆڕانی زۆرینەی حیزبی لە واشنتۆن، بەبێ دروستکردنی کارتێکی سیاسی و یەکگرتوویی ناوخۆیی، ناتوانێت دڵنیایی لە پاراستنی دەستکەوتەکانیان بدات.

لە ڕاستیدا، پرسیاری سەرەکی بۆ داهاتووی کورد لە سوریا ئەوە نییە کە کام پارت کۆنگرەی ئەمریکا کۆنترۆڵ دەکات، بەڵکو ئەوەیە کە ئایا واشنتۆن ئامادەیە بەرژەوەندییەکانی خۆی لەگەڵ ماف و داواکارییە سیاسییەکانی کورد ببەستێتەوە بەیەکەوە، یان کوردەکان جارێکی تر دەبنە بەشێک لە مامەڵەی ستراتیژیی نێوان ئەمریکا و دیمەشق.