شارپرێس:

بەبڕیاری پارێزگاری نەینەوا، ماوه‌ى حه‌وت ڕۆژ پشوو بۆ ئێزدیه‌كان له‌سنورى ئه‌و پارێزگایه‌ ڕاگه‌یه‌نرا به‌بۆنه‌ى جه‌ژنى (جه‌ما)وه‌.

عه‌بدولقادر ده‌خیل پارێزگارى نه‌ینه‌وا له‌فه‌یسبوكى خۆى نوسیویه‌تى، "لەسبەینێ دوشەممەوە تاوه‌کو شەممەی داھاتوو، پشووی فەرمی دەبێت بۆ ئێزدیه‌كان به‌بۆنه‌ى هاتنى جەژنی جه‌ما-ى تایبه‌ت به‌خۆیانه‌وه‌".

جەژنی جەما بەواتای کۆبونەوە دێت‌و لەشەشی مانگی تشرینی یەکەم دەستپێدەکات‌و ماوەی حه‌وت ڕۆژ دەخایەنێت، لەو ماوەیەدا چەند ڕێوڕەسمێکی تایبەت بەڕێوەدەچێت کە تیایدا پەیڕەوانی ئایینی ئێزدی لەسەرتاسەری جیھانەوە ڕوو دەکەنە لالش‌و بەشداریی لەڕێوڕەسمەکەدا دەکەن.

ڕێوڕەسمەکانی جەژنی جەما لەئایینی ئێزدی‌و باوەڕی ئێزدییەکاندا، ھاوتای حەجە لەئایینی ئیسلامداو ھاوشێوەی ئاوی زەمزەم ئێزدییەکان ئاوی کەلۆک لەکانی سپی بەپیرۆز دەزانن.

جەژنی جەما، جەژنی هەرە گرنگی ئێزدییەکانە‌و جەژنەکە لەلالش بەڕێوەدەچێت‌و دەبێت بڕیارێکی پێشوەختە لەلایەن ئەنجومەنی ڕۆحانی هەبێت سەبارەت بەئەنجامدانی جەژنەکە، چونکە کاتێک بارودۆخی ئێزدییەکان خراپ بێت، ئەم جەژنە بەڕێوەناچێت، لەکاتی پەلاماردانی داعش بۆ شنگال لەساڵی 2014دا، بڕیارێکدرا لەلایەن ئەنجومەنه‌كه‌وه‌ کە ئەو جەژنە بەڕێوەناچێت‌و ئەم بڕیارەش ماوەی چوار ساڵ کاری پێکراو یەکەم جەژنیش دوای داعش لەساڵی 2018دا ئەنجامدرا.

لەم جەژنەدا ئەوانەی دەبێت ئامادەبن، هەریەک لەکەسی یەکەمی ئێزدییەکان، میری ئێزدییەکانە بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری ئێزدییەکان، بابی پێش ئیمام کە بەرپرسی سولالەتێکە پێی دەڵێن ئادانییە، قەوال بەهزاد گەورەی قەوالەو هیچ ڕێورەسمێکی ئایینی بەبێ قەوال ئەنجامنادرێت‌و دەبێت قەوال ئامادەبێت‌و لەگەڵ میوزیک بەیتەکانی خۆی پێشکەشبکات.

شێخی وەزیر بەرپرسی سولالەی شەمسانی‌و ئەرکی بەجێگەیاندنی فەرزی ئایینییەو بابەشێخ کە پێگەیەکی گرنگی هەیەو لەکاتی کۆبونەوەکانی ژمارەیەک مامۆستایانی ئایینی کۆدەبنەوەو بابەشێخ بڕیارەکانی خۆی لەڕێگه‌ی مامۆستایانی ئایینی ئێزدی ئەنجامدەدات.

جەژنی جەما ماوەی حه‌وت ڕۆژ دەخایەنێت‌و تیایدا سەرجەم ئێزدییەکانی بەشداربوی ئەم جەژنە، لەلالش خێوەت هەڵدەدەن‌و تا کۆتایی ڕێوڕەسمەکە لەوێ دەمێننەوەو سەرجەم ئەرکەکانیش به‌گوێره‌ى پەتی ئەنجامدەدەن‌و بەشێکیان جلوبەرگی تایبەتی خۆیان دەپۆشن.

ڕۆژی یەکەم هەریەک لەبابەشێخ، جڤاتی ڕۆحانی ئێزدی، پێش ئیمام، گەورەی قەوالەو مامۆستایانی ئایینی لەلالش ئامادە دەبن‌و ئێوارەی هەمان ڕۆژ دەست بەڕێوڕەسمی ئایینی دەکەن کە تیایدا هەندێک نزا دەکەن پێی دەڵێن (بەیتی ئێوارە)و پاشان مامۆستایانی ئایینی گۆڤەندێکی ئایینی دەکەن کە پێی دەڵێن سەما.

لەڕۆژی دوەمی ڕێوڕەسمەکەدا، بەیتی سەما دوبارە دەکەنەوەو دواتر ڕێوڕەسمێک ئەنجامدەدەن کە پێی دەڵێن قنتار، ئەمەش مامۆستایانی ئایینی ئێزدی گەڕێکی ناو لالش دەکەن‌و تەوافی هەموو مەزارێکی ئایینی لەناوەوەی لالش دەکەن.

رۆژی یەکەم‌و دوەم‌و سێیەم‌و چوارەمیش ڕێورەسمی ئاسایی بەڕێوەدەچێت‌و ڕۆژی پێنجەم کە پێی دەڵێن (ڕۆژی پەری)، حه‌وت (پەری) بەڕەنگی سپی لەناو لالش ئامادەدەکەن کە هەر پەرییەک ئاماژەیە بۆ فریشتەیەکی خواو لەتێکستی ئایینی ئێزدییەکان باسکراوە.

ڕۆژی شەشەم، ڕێوڕەسمێکی ئایینی هەیە پێی دەڵێین (قەباغ)، ئەو ڕۆژە پێشکەشکردنی گایەکە وەک قوربانی بۆ خوداوەندی ڕۆژ، بۆ ئەوەی گۆشتەکە ببێت بەزادێکی پیرۆز پێی دەڵێن سمات.

ڕۆژی حه‌وته‌م پێی دەڵێن (بەر بەرسوارکردن)، ئەو ڕۆژە تەختێک دێنن‌و پێی دەڵێن تەختی پیرۆز، تەختەکە چواردەوری هەموی ئەڵقە ئەڵقەیەو لەیەکتر گرێدەدرێت‌و یەک شەو پێشتر ئەڵقەکان لەیەکتر گرێدەدەن‌و بەیانییەکەی دەیکەنەوەو لەحەوشەی لالش دایدەنێن‌و پاشان لەئاوێکی هەڵدەکێشن کە پێی دەڵێن (کەلۆک)و دوای ئەوە تەختەکە دەبەنە ژورەوەی لالش‌و دایدەنێن‌و بەجێی دەهێڵن، ئەمەش بەو مانایەی کە ڕێوڕەسمی جەژنەکە ئەنجامدراو تەواوی تەختەکانی ساڵانە لەوێ هەڵدەگیرێن.

لالش دەکەوێتە ناو دۆڵێک کە بەزنجیرە چیای بچوک دەورەدراوە لەسنوری پارێزگای دهۆک، ئەو شوێنە لەلایەن پەیڕەوکارانی ئایینی ئێزدییەوە بەشوێنێکی پیرۆز دادەندرێت‌و 60 کیلۆمەتر لەشاری موسڵەوە دورە.