شارپرێس:
نەوت، کە یەکێکە لە گرنگترین سەرچاوەکانی ئابووریی ئێران، لە ماوەی ساڵانی ڕابردوودا بەهۆی سزاکانی ئەمریکا و گەمارۆکانەوە ڕووبەڕووی کێشەی گواستنەوە و فرۆشتن بۆتەوە. تاران بۆ بەردەوامبوون لە هەناردەکردنی نەوت، پشت بە تۆڕێکی ئاڵۆزی کەشتیی و کۆمپانیا و نێوەندگیرەکان دەبەستێت کە بە "تۆڕی سێبەر" ناسراوە.

 
ئەم تۆڕە کۆمەڵێک کەشتیی گواستنەوەی نەوت، خاوەن کەشتیی، نێوەندگیر، کۆمپانیای بەڕێوەبردن و کۆمپانیا رووکەشەکان لەخۆدەگرێت. ئەم لایەنە جۆراوجۆرانە بە گۆڕینی ئاڵا یان خاوەندارێتی کەشتی، گواستنەوەی بار لە کەشتییەکەوە بۆ کەشتییەکی تر و دەستکاری ئامێرەکانی شوێنکەوتن، هەوڵ دەدەن سەرچاوەی نەوتەکە بشارنەوە.

بەپێی ئەم ڕێکخستنە، زۆربەی گەشتی نەوتی ئێران لە دوورگەی خارک دەست پێدەکات، کە نزیکەی 90%ی هەناردەی نەوتی خاو لەوێوە تێدەپەڕێت، و زۆربەی بارەکەش بەرەو چین دەڕوا، بەڵام نەوتەکە زۆرجار بە ڕاستەوخۆ ناگاتە مەبەستی کۆتایی، بەڵکو لە نزیک مالیزیا یان سنووری دەرەوەی بەندەری سەنگاپور، بارەکە لە کەشتییەکەوە بۆ کەشتییەکی تر دەگوازرێتەوە.

پێش جەنگ، ئەم پرۆسەیە بۆ تاران، بەڕێوەبەرانی تانکەرەکان و چین بە سوود بوو، بە مەرجێک کە بارە نەوتییەکە بگاتە شوێنی مەبەست، بەڵام دوای جەنگ، مەترسییەکانی گواستنەوەی نەوتی ئێران بە شێوەیەکی بەرچاو زیاد بوون.

گواستنەوەی نەوت لە گەرووی هورمز، هەروەک لە بەندەرەکانی دەرەوەی گەرووەکە، وەک چابهار و جاسک، ئێستا پێویستی بە تێپەڕین لە فشاری دەریایی ئەمریکا هەیە. واشنتۆنیش لە مانگی ئەیلولدا بە هێرشکردنە سەر هەندێک تانکەری گواستنەوەی نەوتی ئێران لە نزیک خارک و جاسک و کەنداوی عومان، تێچووی گواستنەوە و مەترسییەکانی بەرزتر کردۆتەوە.

زیانەکە تەنها لەدەستدانی بارە نەوتییەکان نییە، بەڵکو کەشتییەکانیش دەکەونە مەترسییەوە، چونکە دروستکردنی تانکەرە گەورەکان ساڵانێک دەخایەنێت و سزاکان دابینکردنیان قورس‌تر دەکەن.

لەگەڵ ئەوەشدا، هەناردەی نەوتی ئێران بە تەواوی نەوەستاوە، بەڵام بە توانای تاران بۆ تێپەڕاندنی سزاکان و مەترسییەکانی هێرشە ئەمریکییەکان بەستراوەتەوە. تەنانەت ئەگەر هەناردەکان بەردەوام بن، بەرزبوونەوەی تێچووی گواستنەوە و بیمە، بەهۆی زیادبوونی مەترسییەکان، دەتوانێت بەشێکی زۆر لە قازانجی فرۆشتنی نەوت کەم بکاتەوە.