ئه‌نجومه‌نى ئه‌تڵه‌سى ئه‌مریكى له‌باره‌ى سوریاوه‌ زه‌نگى مه‌ترسیه‌كى گه‌وره‌ لێده‌دات

جیهان

1 کاتژمێر پێش ئێستا‌ 4354 جار خوێندراوه‌ته‌وه

شارپرێس:

سوریا لەلێواری داڕمانێکی مێژویدایەو مۆتەکەی لیبیابون لەهەموو کاتێک زیاتر لەدەرگای ئەو وڵاتە دەدات، لەکاتێکدا واشنتۆن چاوی لەکشانەوەیەو ستراتیژێکی ڕونی بۆ پاشەڕۆژ نییە، ناوەندی ئەنجومەنی ئەتڵەسی ئه‌مریكى، هۆشدارییەکی توند دەدات‌و ڕایده‌گه‌یه‌نێت، "جێهێشتنی سوریا لەساتێکی هەڵەدا، تەنها کۆتایی شەڕ نییە، بەڵکو دەستپێکی وێرانکارییەکە کە ڕەنگە توندڕەوەکان تێیدا ببنە میراتگری بۆشاییە ئەمنییەکان".


ناوەندی لێکۆڵینەوەی ئەنجومەنی ئەتڵەسی ئەمریکی، هۆشدارییەکی نوێ لەبارەی داهاتوی سوریا بڵاودەکاتەوەو ڕایدەگەیەنێت، "ئەگەر کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بێدەنگ بێت، سوریا دەبێتە دوبارەبونەوەی هەمان کارەساتى لیبیا، بەڵام بەشێوازو تایبەتمەندییەکانی سوریاوە".

بەگوێرەی ڕاپۆرتەکەی ئەنجومەنی ئەتڵەسی، هەفتەی ڕابردوو ئەمریکا لەبنکەی سەربازیی (تەنەف) کشایه‌وه‌، کە شوێنێکی ستراتیژییە لەسەر سێگۆشەی سنوری (سوریا ـ عێراق ـ ئوردن)و کۆنترۆڵەکەی ڕادەستی حکومەتی دیمه‌شق کردوە، ئەو هەنگاوە لەکاتێکدایە کە باس لەناجێگیریی‌و لاوازیى پێگەی سەربازیی ئەمریکا دەکرێت لەناوچەکەدا.

ڕاپۆرتەکەى ئەنجومەنی ئەتڵەسی ئه‌مریكى ڕەخنە لەسیاسەتی وڵاته‌كه‌ى دەگرێت‌و دەڵێت، ئەرکی ئەمریکا تەنها لەدژەتیرۆرو بەرەنگاربونەوەی داعشدا کورتبوەتەوەو هیچ ستراتیژێکی گشتگیرو ڕون بۆ داهاتوی سیاسیی سوریا لەئارادا نییە، له‌كاتێكدا کێشەی سەرەکی تەنها جێهێشتنی سوریا نییە، بەڵکو جێهێشتنی لەکاتێکی هەڵەدایە، کە ڕێگە بۆ داڕمانێکی هاوشێوەی لیبیا خۆشدەکات.

ئەگەرچی بارودۆخی سیاسیی هەردوو وڵات (لیبیاو سوریا) جیاوازە، بەڵام مەترسییەکی هاوبەش هەیە کە ئەویش بۆشایی ئەمنییە، شکستی لیبیا دەرەنجامی سێ فاکتەر بوو، کە ئێستا لەسوریاش دەبینرێن، له‌و ڕوه‌شه‌وه‌ ئه‌نجومه‌نه‌ ئه‌مریكیه‌كه‌ ئه‌و سێ فاكته‌ره‌ ئاشكراده‌كات‌و ده‌ڵێت:"ململانێی توندی نێوان گروپە چەکدارەکان‌و لاوازیی دامەزراوە نیشتمانییەکان‌و نەبونی هێزێکی یەکگرتوی سەروەر کە هەموان لەسەری کۆکبن، هه‌مان ئه‌وانه‌ى لیبیا ئێستا له‌سوریا خۆیان نمایشده‌كه‌نه‌وه‌و مه‌ترسییه‌كى گه‌وره‌یه‌".

ڕاپۆرتەکە ئاماژە بەوەشدەکات، هێشتا چەخماخەی ئومێد ماوە؛ توندوتیژییەکان بەراورد بە 10 ساڵ لەمەوبەر کەمیکردوە، هەندێک ناوچە سەقامگیرییان بەخۆوە بینیوەو وڵاتانی کەنداویش دەستیانکردوە بەگفتوگۆ بۆ ئاوەدانکردنەوەو گەڕانەوەی ئاوارەکان، بەڵام هەموو ئەمانە هەڕەشەیان لەسەرە ئەگەر گروپە توندڕەوەکان ئەو بۆشاییە بقۆزنەوە کە لەئەنجامی بێباکی نێودەوڵەتی دروستدەبێت.

له‌كۆتایی ڕاپۆرته‌كه‌یدا، ئەنجومەنی ئەتڵەسی ئه‌مریكى ده‌پرسێت، "ئایا واشنتۆن‌و لایەنە هەرێمییەکان، دەتوانن ڕێگریی لەسیناریۆی لیبیا بگرن، یان سوریا بەرەو قۆناغێکی نوێی پشێویی‌و ململانێی ناوخۆیی هەنگاو دەنێت؟".

بەپەلە