شارپرێس:

لەپەیامێکدا، ژمارەیەک لەنوێنەرانی ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی، مامۆستایانی زانکۆ، نوسەران‌و کەسایەتییە ئایینی‌و سیاسییەکان، یاداشتێکی ناڕەزایەتییان ئاڕاستەی ڕای گشتیی‌و فراکسیۆنە پەرلەمانییەکان کرد، تێیدا هۆشداریده‌ده‌ن لەبەردەوامبونی پەککەوتنی پەرلەمانی کوردستان، ده‌شڵێن، "یان پەرلەمان کارابکەنەوە یان کۆتایی بەم خولە بهێنن".

له‌یاداشته‌كه‌دا كه‌ ناوى 189 كه‌سایه‌تى له‌سه‌ره‌ ئاماژه‌ به‌وه‌كراوه‌، "تێپەڕبونی 18 مانگ بەسەر هەڵبژاردن‌و تەنها وەرگرتنی موچەو ئیمتیازات بەبێ ئەنجامدانی هیچ کۆبونەوەیەک، نەک هەر خەمساردییە، بەڵکو نەنگییەکی گەورەیە بۆ پەرلەمانتاران‌و هێزە سیاسییەکان".

ئاماژە بەوەشدراوە، لەکاتێکدا عێراق سەرەڕای ناکۆکییەکان خاوەنی پەرلەمانێکی کارایە، بەڵام لەهەرێمی کوردستان دامەزراوەکان خراونەتە ژێر پرسیارەوە، له‌و ڕوه‌شه‌وه‌ هۆشداریدەدەن‌و ده‌ڵێن، "بۆشایی یاسایی هەرێم بەرەو ئایندەیەکی نادیار دەبات".

یاداشتەکە دوو ڕێگه‌ی خستوه‌تە بەردەم پەرلەمانتاران ئه‌وانیش، "یان دەستبەجێ هەڵبژاردنی دەستەی سەرۆکایەتی‌و دەستپێکردنەوەی کۆبونەوەکان به‌ڕێوه‌بچێت، یان ئەگەر ناتوانن ئەرکی خۆیان ڕاپەڕێنن، دەبێت بەمیکانیزمی یاسایی کۆتایی بەم خولەی پەرلەمان بهێنرێت‌و چیتر لەپێناو ئیمتیازاتدا پەرلەمان بەپەککەوتویی نەمێنێتەوە".

یاداشتە بەهەرسێ زمانی کوردی‌و عەرەبی‌و ئینگلیزیی نوسراوه و وێنەیەکی ئاراستەی نوێنەرایەتی وڵاتان‌و ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکانیش کراوە، وەک فشارێکی مەدەنی فراوان دەبینرێت بۆ کۆتاییهێنان بەو چەقبەستوییە ئەخلاقی‌و سیاسییەی کە بەرۆکی هەرێمی کوردستانی گرتوە.

له‌کۆتایی پەیامەکەدا نوسەران‌و چالاکوانان داوادەکەن، فراکسیۆنەکان بەڕونی‌و بەبێ پەردە، وەڵامی ئەم یاداشتە بدەنەوەو هەڵوێستی خۆیان بۆ خەڵک ڕونبکەنەوە، چونکە چیتر بێدەنگی بەرامبەر ئەم دۆخە قبوڵکراو نییە.

ده‌قى یاداشته‌كه‌:
بۆ بەڕێزان
ڕای گشتیی
فراکسۆنەکانی پەرلەمانی کوردستان
هێزە سیاسییەکان

بابەت: یاداشتی پرسی پەرلەمانی کوردستان 

18 مانگ بەسەر ئەنجامدانی هەڵبژاردنی خولی شەشەمی پەرلەمانی کوردستاندا تێدەپەڕێت‌و تائێستا جگە لەسوێندخواردنی ئەندامانی پەرلەمان‌و جێگیربونی موچەو ئیمتیازاتەکان، پەرلەمانی کوردستان کۆبونەوەی ئەنجامنەداوەو ئەرکەکانی خۆی جێبەجێنەکردوە.

ئەوە وێڕای ئەوەی ناوچەکە بەدۆخێکی هەستیاردا تێدەپەڕێت‌و هەرێمی کوردستان لەهەموکات زیاتر پێویستی بەپەرلەمانێکی کاراو پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەت هەبوەو هەیە، بەڵام بەداخەوە زۆر خەمساردانەو نابەرپرسانە مامەڵە لەگەڵ پرسی پەرلەمانی کوردستان کراوە، ئەوە لەکاتێکدایه‌ هەڵبژاردنەکانی عێراق دوای ساڵێك لەوادەی هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان ئەنجامدراوە، بەڵام پەرلەمان‌و سەرۆکایەتیەکان کاران‌و بەئەرکی خۆیان هەڵدەستن، وێڕای بونی ناکۆکی قوڵی نێوان هێزە سیاسییەکان.

لەئێستادا سەرجەم هێزە سیاسییەکان‌و فراکسیۆنەکانی پەرلەمانی کوردستان لەبەردەم بەرپرسیارێتیەکی مێژویی‌و ئەخلاقی‌و سیاسیی گەورەدان کە لەوە زیاتر درێژە بەم خەمساردیە نەدەن‌و هەرێمی کوردستان لەبۆشایی گەورەی نەبونی پەرلەمانێکی کارادا نەهێڵنەوە.

ئێمە وەك ژمارەیەك لەنوێنەرانی رێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی، نوسەران‌و ڕۆشنبیران‌و مامۆستایانی زانکۆو کەسایەتی سیاسی‌و زانایانی ئاینی‌و چین‌و توێژە جیاوازەکان لەم یاداشتەدا، جەخت لەسەر یەکلاکردنەوەی پرسی پەرلەمانی کوردستان دەکەینەوە وەك زەرورەتی ئەم دۆخە چەقبەستوە نەخوازراوەی کە دامەزراوەکانی هەرێمی کوردستانی خستوه‌تە ژێر پرسیارەوە.

بۆیە لەم یاداشتەدا جەختدەکەینەوە لەسەرئەوەی کە:
ـ پەرلەمانتاران لەنزیکترین وادەدا کۆبونەوەکانی پەرلەمان دەستپێبکەنەوەو دەستەی سەرۆکایەتیەکان هەڵبژێرن‌و ئەرکی خۆیان ڕاپەڕێنن لەبەرامبەر ئەو بەرپرسیارێتیە مێژوییەی کە لەئەستۆیاندایە، کە بێگومان ئەمە ڕێگه‌ دروستەکەیە.

ـ لەئەگەری جێبەجێنەکردنی خاڵی یەکەمدا داوادەکەین بەمیکانزمی گونجاوو ڕێگه‌ی یاسایی پێویست کۆتایی بەم خولەی پەرلەمانی کوردستان بهێنرێت‌و چیتر درێژە بەم دۆخە جەقبەستوە نەدەن، چونکە پەرلەمانێك بەئەرکی خۆی هەڵنەستێت‌و پەكخرابێ‌و هیچ هەنگاوێکی چارەسەریشی پێنەبێ، مانەوەی بەو شێوازە نەنگیەکی گەورەیەو نابێ پەرلەمانتاران لەپێناو هیچ ئیمتیازێکدا قبوڵی بکەن.

ـ ئەم یاداشتە هەستکردنە بەنیگەرانی‌و ناڕەزایی قوڵی خەڵکی کوردستان لەو دۆخە چەقبەستویەی کە بەهۆی ناکۆکی هێزە سیاسیەکانەوە هاتوه‌تە ئاراوەو دامەزراوەیەکی گرنگی وەك پەرلەمانی پەكخستوە.

ـ بۆیە داوادەکەین فراکسیۆن‌و هێزە سیاسییەکان بەدەم ئەم یاداشتەوە بێن‌و بەڕونی ڕای خۆیان بۆ ڕای گشتیی خەڵکی کوردستان لەوبارەوە ڕونبکەنەوەو هەنگاوی جدی بۆ بنێن.

لەگەڵ ڕێزدا
10ى 5ى 2026

وێنەیەك بۆ...
نوێنەرایەتی وڵاتان لەهەرێمی کوردستان
ڕێکخراوەکانی تایبەت بەپرسەکانی هەڵبژاردن‌و دیموکراسی‌و مافی مرۆڤ
هێزە سیاسییەکان‌و فراکسیۆنە پەرلەمانیەکان

ناوه‌كان:

１- سەروەر عبدلرحمن- دامەزراوەی پەی بۆ پەروەردە و گەشەپێدان
２- کەماڵ ڕەئوف – نوسەر و ڕۆژنامەنوس
３- سەرگوڵ قەرەداخی – پارێزەر – پەرلەمانتاری کوردستان خولی سێهەم
４- ئاسۆس هەردی – وەرگێڕ و ڕۆژنامەنوس
５- عوسمان عبدڵلە گوڵپی – بەڕێوبەری پلاتفۆڕمی کوردستان
６- میران حسێن – مامۆستای زانکۆ
７- ئارام جمال – سەرۆکی پەیمانگای کوردی بۆ هەڵبژاردن
８- د.هۆشمەند عەتا – مامۆستای زانکۆ
９- دانا عبدول – چالاکی مەدەنی
１０-هاوکار عیزەت – شارەزایی دارایی و بانک - ڕۆژنامەنوس
１１-ئارێز حەفید -چالاکوانی مەدەنی
１２-سمکۆ سابیر – نوسەر و چالاکوانی بواری جینۆساید
１３-ئەبوبکر هەڵەدنی – پەرلەمانتاری کوردستان – خولی پێنجەم
１４-دکتۆر بەشارەت زەنگەنە- مامۆستای زانکۆ
１５-عومەر گوڵپی – پەرلەمانتاری کوردستان – خولی پێنجەم
１６-ئیبراهیم ئەحمد محمد – مامۆستای زانکۆ
１７-سەرکەوت بابان – سەرۆکی ڕێکخراوی SYEO
１８-منیرە علی عبدلعزیز – چالاکی سیاسی
１９-دکتۆر فایق گوڵپی – سیاسی و پەرلەمانتاری کوردستان
２０-یاسین خدر تەها – پەرلەمانتاری کوردستان – خولی پێنجەم
２１-دکتۆر محمد سەباح خەیات- ڕاوێژکاری پێشووی فەرمانگەی ڕێکخراوە ناحوکمیەکان
２２-گوڵستان سەعید محمد – پەرلەمانتاری کوردستان – خولی پێنجەم
２３-دکتۆر شێرکۆحەمەمین – مامۆستای زانکۆ و پەرلەمانتاری کوردستان ، خولی سێهەم
２４-د.هێمن کەمال حمە امین – مامۆستای زانکۆ
２５-د. علی سدیق علی – مامۆستای زانکۆ
２６-د. کاروان فتاح حبدلرحمن – مامۆستای زانکۆ
２７-گۆران عومەر مستەفا – مامۆستای زانکۆ
２８-هیدایەت محمد ئەحمد – مامۆستای زانکۆ
２９-جبار عزیز ئەبوبکر – سەرۆکی رێکخراوی ماڵی سەرکەوتن بۆ گەشەپێدانی تواناکان
３０-یونس حمەرەئوف خۆشناو – سەرۆکی ڕێکخراوی گەشەی لاوانی کوردستان
３１-دیاری محمد نوری – چالاکی سیاسی – لەندەن
３２-د.حیلمی ڕەسول – مامۆستای زانکۆ
３３-لوقمان حاجی قادر – چالاکوانی بواری مافەکانی مرۆڤ
３４-د.محەمەد ئەمین علی – مامۆستای زانکۆ
３５-شیلان حاجی شریف – چالاکوان
３６-د. بەهرۆز جەعفەر – ئینیستیوتی مێدیتریانە بۆ توێژینەوەی هەرێمایەتی
３７-ڕێبوار حمەلاو – ڕۆژنامەنوس
３８-ئیسماعیل عبدلکریم – مامۆستای زانکۆ
３９-جێگر برادۆستی – چالاکوانی مەدەنی – هەولێر
４０-پەیمانگای ناوین بۆ پەیوەندیە نێو دەوڵەتیەکان – هەولێر
４１-ڕێکخراوی سکاڵا بۆ پرسە کۆمەڵایەتیەکان – هەولێر
４２-د.ئیدیس کریم کاریتانی – بانگخواز
４３-دڵشاد ئەنوەر – نوسەر و ڕۆژنامەنوس
４４-تۆفیق کریم ساڵح – نوسەر و سیاسی
４５-پ.د.ڕەعد ڕفعەت – مامۆستای زانکۆ
４６-نەوزاد سالح – ڕۆژنامەوان
４７-ئاری ئەحمد ڕحیم – مامۆستا
４８-رێنوار عوسمان – چالاکوان
４９-ناسح بهادین محمود – سەرۆکی ریکخراوی ئاڤاشین بۆ گەشەپێدانی مرۆیی
５０-د.سۆزان کەریم مستەفا – مامۆستای زانکۆ
５１-ڕێکخراوی دیمەن بۆ پرسەکانی ژنان – هەولێر
５２-تریشکۆ کەریمحەسەن – چالاکوانی مەدەنی
５３-بابکر دڕەیی – پارێزەر
５４-سیروان غەریب – ڕۆژنامەنوس
５５-کاوان سعید کریم – چالاکی سیاسی
５６-ڕێکخراوی ستۆپ بۆ چاودێری و پەرەپێدان
５７-ڤیان محمد قەرەنی – چالاکوانی مەدەنی
５８-سەید خالد – چالاکوانی مەدەنی – ڕانیە
５９-ستار ڕەسول – چالاکوانی مەدەنی
６０-هانا شوان حسن – میدیاکار
６１-ڕێبوار علی چەلەبی – سیاسی
６２-کوردۆ فەرەج – نوسەر و ڕۆژنامەنوس
６３-د.کامەران بابانزادە – مامۆستای زانکۆ
６４-حسین سعید – مدیر الجتماعی بمظمە هدیە لحقوق المرآبااقلیم کوردستان
６５-زانا نجم بەگ – پارێزەری ڕاوێژکار – سەرۆکی ڕێکخراوی ڕێگای یاسا
６６-د.هیواحمید شریف – مامۆستای زانکۆ
６７-ڕێبوار فتاح احمد – بازرگان
６８-نەهرۆ عاڵلایی - ڕۆژنامەنوس و چالاکوان
６９-شاخەوان ئەکرم دوکانی – سەرۆکی ڕێکخراوی چەپك
７０-ڕائید مەحمود حەمەساڵح – سەرۆکی رێکخراوی ناوخۆ بۆ پشتیوانی خانەنشینان
７１-ماجد المندلاوی – پارێزەر- سەرۆکی ماڵی فەیلی
７２-ئەردەڵان عبدللە – نوسەر و وەرگێڕ
７３-یادگار سدیق گڵالی – سەرۆکی ڕێکخراوی ڕوونبین بۆ شەفافیەتی نەوت و گاز
７４-سمکۆ ڕەشید – چالاکوان
７５-کوردە حسن جلال – بەڕێوبەری گشتی ڕادیۆی نەوا
７６-سەعد مەلا عبدللە گوڵپی - سیاسی
７７-سامان حمەکریم – ڕۆژنامەنوس
７８-فیسڵ ابراهیم عزیز – چالاکی سیاسی – لەندەن
７９-یونس محمد ساڵح – مامۆستای زانکۆ
８０-قاسم مەرزانی – مامۆستای زانکۆ
８１-د. ڕێبوار جبار شێخە – مامۆستای زانکۆ
８２-د.کاروان حمەساڵح – چالاکی سیاسی
８３-هاوڕێ کاسترۆ – چالاکوانی مەدەنی
８４-هەژار مستەفا – چالاکوانی مەدەنی
８５-ڕێباز فاروق- چالاکوانی مەدەنی
８６-سروە عوسمان – نوسەر و چالاکوان
８７-فەرمان مەلا محمد – مامۆستاو پێشمەرگەی دێرین
８８-دکتۆرە ڕوناك جاف – ڕێکخراوی ڕوناك جاف بۆ پەرەپێدان
８９-سۆران فیسڵ – ڕێکخراوی شەمامك بۆ پەرەپێدانی کۆمەڵگا
９０-بینا جلال شێخ یونس – نوێنەری ڕێکخراوی تۆڕی سەرچاوە پەروەردەییەکانی جیهان
９１-محمود یاسین ئەحمد -بەڕێوبەری ئۆفیسەکانی ڕێکخراوی چینەی هەژاران بۆ هاوکاری مرۆیی
９２-شیلان سدیق مەجید – ب.پ. ڕێکخراوی توانست بۆ گەشەپێدانی تواناکان
９３-دەزگای نێودەوڵەتی پێشمەرگە بۆ کاری مرۆیی
９４-سەمەد محمد - پارێزەر
９５-بەرباس محمد تاهیر عبدلرحمن- بەڕێوبەری هەرێمیڕێکخراوی دادپەروەری و ئاشتی جیهانی
９６-کاروخ حەسەن – پارێزەر و چالاکوانی مەدەنی
９７-پەروین عزیز – چالاکی مەدەنی
９８-سابیر عبدللە کریم – چالاکی بواری مافی مرۆڤ
９９-مەحمود محمد – چالاکی سیاسی
１００-زانست کەریم – پارێزەر و چالاکی مەدەنی
１０１-ئومێد محمود – پارێزەر
１０２-ڕووناك حمەغریب ڕەزا – چالاکی مەدەنی
１０３-بڕوا ستار – ڕۆژنامەنوس و چالاکی مەدەنی
１０４-سربەست مستەفا ئومێد – بەڕێوبەری ڕێکخراوی ستێپ بۆ دیموکراسی و هەڵبژاردن
１０５-دونیا نەجمەدین – توێژەر و چالاکی مەدەنی
１０６-دلسۆز شفیق زنگنە – ئەندازیار و چالاکوان
１０７-کاروان کازم – یاساناس
１０８-شۆخان ئەحمد – پارێزەر
１０９-بێستون حمەساڵح دەروێش – چالاکوان
１１０-شوکراللە حمەامین – چالاکوانی مەدەنی
１１１-گۆڕان عبدللە داسنی – خوێندکاری دکتۆرا
１１２-کارزان فازل – پارێزەری ڕاوێژکار
１１３-هەژار وەهاب عوسمان – ڕێکخراوی ئاران
１１４-شاڵاو چۆمانی – چالاکوان
１１５-ڕووبار ئەحمد – مامۆستا
１１６-کۆسرەت ئەحمد – نوسەرو چالاکوان
１１７-بەختیار مستەفا – ڕۆژنامەنوس
１１８-هەژار مستەفا – چالاکوان
１１９-ئازاد عوسمان – چالاکوان
１２０-محمد مەحمود – چالاکوان
１２１-محمد حسین – چالاکوان
１２２-ئاراز محمد – چالاکوان
１２３-زریان محمد – چالاکوان
１２４-فاتح حسن – چالاکوان
１２５-بەرزان حمەخورشید – نوسەر
１２６-ئاسۆ مام سلیم – چالاکوانی مەدەنی
１２７-عومەر کەسان – شاعیر
１２８-شوان جاف - چاودێری سیاسی
１２９-د. مەلا ئیدریس – زانای ئاینی
１３０-علی حمد بەگ – چالاکی سیاسی
１３１-شۆخان ڕەزا- پارێزەر
１３２-ئاری خالد – پارێزەر
１３３-فەرمان حسن – پارێزەر
１３４-جەدیجە حەیدەر – نوسەر و توێژەر
１３５-بێخاڵ سابر پێنجوێنی – چالاکی سیاسی
１３６-ڕێکخراوی یەسنا بۆ گەشەی فەلسەفەی زەردەشتی
１３７-دامەزراوەیی ئاشەڤان بۆ کلتوری پێکەوەژیان و لێبوردەیی
１３８-نامۆ ئەحمد سلام – ڕۆژنامەنوس
１３９-ئاسۆ علی گەڵاڵی – ڕاهێنەری مرۆیی و چالاکوان
１４０-محمد ڕەسوڵ – چالاکوان
１４１-ڕیاز کاکە – مامۆستای زانکۆ
１４２-فرهاد قادر فتاح – چالاکی مەدەنی
１４３-شوان ئەفراسیاب علی – یاساناس
１４４-عاسی فائیقسالح – ڕێکخراوی شنروێی کاکەیی
１４５-عوسمان محمد عبدللە – دەرهێنەر
１４６-ڕێناس علی حسین- هونەرمەند
１４７-سۆران مەلا حەسەن – چالاکی مەدەنی
１４８-عدنان نوری احمد – ڕاهینەری پەروەردەیی
１４９-کامەران علی خوارحم – زانای ئاینی
１５０-ئەرسەلان عابد – چالاکی مەدەنی
１５１-هاودەنگ محەمەدفەرەج – نوسەر و ڕۆژنامەنوس
１５２-ئیسماعیل حمەڕحیم – ڕۆژنامەنوس
１５３-ئاکۆ جمال – چالاکوانی مەدەنی
１５４-موجاهید ئەمین – چالاکی مەدەنی
１５５-کامەران عبدڵلە – چالاکی مەدەنی
１５６-سادق هەڵەدنی – چالاکی مەدەنی
１５７-گوڵاڵە سدیق – چاودێری سیاسی
１５８-ئیسحاق حسین – چالاکی مەدەنی
１５９-شاخەوان عبدللە ئیبراهیم – چالاکی سیاسی
１６０-سەردار محمد – چالاکی مەدەنی
１６１-شنە علی خەیات – مامۆستاو چالاكوان
１６２-ئارام بابان – چالاکوان
１６３-سەباح قارەمانی – سیاسی
１６４-والی حمە – چالاکوان مەدەنی
１６５-ئاشتی شەهباز – ڕۆژنامەنوس و چالاکوانی مەدەنی
１６６-شکرڵلە حمد امین – چالاکوانی مەدەنی
１６７-ڕەزوان زەڵمی – میدیاکار و مامۆستای زانکۆ
１６８-عادل حسن – چالاکوانی مەدەنی
１６９-هاوڕێ ئەحمد – چالاکوانی مەدەنی
１７０-گۆران محمد – میدیاکار
１７１-ڕێبوار کریم عزیز – چالاکوانی مەدەنی
１７２-ضياء بطرس- سیاسی سەربەخۆ
１７３-احسان قازی - سەرۆکی ڕێکخراوی نیشتیمانی هەمووان
１７４-خيري خورزاني - عضو منظمه المانيه لحقوق الإنسان - عضو جمعيه صداقه الأمريكيه العراقيه
１７５-سەردار عبدالکریم - پارێزەر
１７６-محمد سيد كريم - مامۆستا
１７７-کارزان رەشید عومەر- پارێزەری راوێژکار
１７８-هیوای مەلائادەم - ئەندامی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق
１７９-دەشتی بەرزەواری - نووسەر
１８０-ئاشتی شەهباز - ڕۆژنامەنووس - چالاکوانی مەدەنی
１８１-بابان جعفر – سەرۆکی دامەزراوەی واڵا
１８２-مەسعود عبدلخالق – سیاسی
１８３-فەرمان ڕەشاد – ڕۆژنامەنوس
１８４-د.سەهل سابیر – مامۆستای زانکۆ
１８５-بەشدار حەسەن – پارێزەر
１８６-حەکیم عبدلکریم -چالاکی مەدەنی
１８７-نەبەرد علی – چالاکی مەدەنی
１８８-زانا فتاح – میدیا کار
１８９-پەیمان عیزەدین – پارێزەر – پەرلەمانتاری کوردستان خولی چوارەم