شارپرێس:
لە کاتێکدا گرژییە هەرێمییەکان و سزاکانی ڕۆژئاوا ڕوو لە هەڵکشانن، تۆڕێکی ئاڵۆزی ڕێگاکانی دابینکردن و هاوپەیمانیی لەنێوان ڕووسیا، ئێران و چین لە دژی گوشارە ڕوو لە زیادەکانی ئەمریکا دەردەکەوێت کە زیاتر پڕۆگرامی سەربازیی ئێران دەکاتە ئامانج.
ڕاپۆرتەکانی ڕۆژنامەی «نیویۆرک تایمز» ئاماژە بەوە دەکەن کە دەریای قەزوین، کە پێشتر لە هاوکێشە نێودەوڵەتییەکاندا پەراوێزخرابوو، ئێستا بۆتە یەکێک لە گرنگترین ڕێڕەوە لۆجستییەکان بۆ پاڵپشتیکردنی تواناکانی ئێران، بەتایبەت لە بواری فڕۆکەی بێفڕۆکەواندا.
بەپێی هەڵسەنگاندنە هەواڵگرییەکانی ئەمریکا، ڕووسیا دەستی کردووە بە گواستنەوەی پێکهاتە سەرەکییەکانی دروستکردنی درۆن بۆ ئێران لە ڕێگەی ئەم دەریاوە، ئەمەش یارمەتیی تاران دەدات بەشێک لە جبەخانەکەی نۆژەن بکاتەوە کە لە جەنگەکانی ئەم دواییەدا نزیکەی 60 لەسەدی لەدەستدابوو.
ئەم بارە سەربازییانە لەژێر پەردەی بازرگانیی دانەوێڵە و خۆراکدا دەگوازرێنەوە و بەندەرە ئێرانییەکانی دەریای قەزوین بە شەو و ڕۆژ کار دەکەن بۆ دابینکردنی پێداویستییەکان.
پسپۆڕان پێیان وایە ئەمە «خۆگونجاندنێکی ستراتیژییە» لە نێوان مۆسکۆ و تاران بۆ دەربازبوون لە چاودێریی ڕۆژئاوا، چونکە ئەم دەریایە ژینگەیەکی داخراوە و چاودێریکردنی زۆر قورسە.
هاوکات، واشنتۆن سزای نوێی بەسەر چەند کۆمپانیا و کەسایەتییەک لە چین، هۆنگ کۆنگ و بیلاڕووسدا سەپاندووە بە تۆمەتی یارمەتیدانی ئێران لە دابینکردنی کەرەستەی موشەک و درۆن. ئەمریکا دەیەوێت ئەو زنجیرە پیشەسازییەی پشتگیریی سوپای ئێران دەکات هەڵوەشێنێتەوە.
ئەم هەنگاوە لە کاتێکدایە کە ئامادەکاری بۆ کۆبوونەوەی ترەمپ و شی جینپینگ دەکرێت، کە تێیدا پرسی کڕینی نەوتی ئێران لەلایەن چینەوە بابەتێکی گەرمی گفتوگۆکان دەبێت.
دیمەنی گشتی دەریدەخات کە ململانێی ئەمریکا و ئێران تەنیا لەسەر بەرنامەی ئەتۆمی نییە، بەڵکو گۆڕاوە بۆ جەنگی تۆڕەکانی دابینکردن کە لە دەریای قەزوینەوە تا دەریای چینی باشوور درێژ دەبێتەوە.
ئێران، ڕووسیا و چین هەوڵ دەدەن سیستمێکی جێگرەوە بۆ بازرگانیی و پڕچەککردن لە دەرەوەی دەسەڵاتی دارایی ڕۆژئاوا بنیات بنێن، کە ئەمەش دەریای قەزوینی کردۆتە چەقێکی هەستیار بۆ گۆڕینی هاوسەنگیی هێز لە جیهاندا.
