شارپرێس:
بڕیاری ئیمارات بۆ ڕاگرتنی مامەڵە بازرگانیی و داراییەکان لەگەڵ ئێران، گورزێکی قورس و ڕاستەوخۆیە لە ئابوریی تاران، بە جۆرێک کە دەکرێت بە یەکێک لە توندترین ڕوشوێنە ئابورییەکانی ئەبوزەبی لە دژی ئێران هەژمار بکرێت.

هۆکاری ئەم کاریگەرییە بۆ ئەوە دەگەرێتەوە کە ئیمارات و بەتایبەت دوبەی بۆ چەندین ساڵ وەک ناوەندێکی سەرەکیی بۆ هاوردەکردنی کاڵا، گواستنەوەی پارە و تێپەڕاندنی سزاکانی ئەمریکا خزمەتی بە ئێران کردوە، پچڕانی ئەم پەیوەندییە کێشەی گەورە بۆ ئابوریی ئەو وڵاتە دروست دەکات .

 بە پێی ئامارەکان، قەبارەی بازرگانیی نێوان هەردوو وڵات ساڵی ڕابردوو گەیشتۆتە نزیکەی 27 ملیار دۆلار، کە دەکاتە نزیکەی چارەکی کۆی بازرگانیی ئێران . یەکەم زیانی ڕاستەوخۆی ئەم بڕیارە لە بازاڕی دراودا دەرکەوت، بە جۆرێک کە نرخی ئاڵوگۆڕ لە بەرامبەر دۆلاردا بەرزبۆوە بۆ نزیکەی 1,900,000 ڕیاڵ .

 داخستنی کەناڵەکانی ئیمارات گواستنەوەی پارە قورسترب دەکات و بازرگانان ناچار دەکات پەنا بۆ ناوەندی جێگرەوە بەرن، ئەمەش تێچووی گواستنەوە بەرز دەکاتەوە و گوشاری زیاتر دەخاتە سەر بەهای ڕیاڵ.

 هەروەها، لەدەستدانی بەندەری جەبەل عەلی وەک دەروازەیەکی سەرەکی بۆ هێنانی پارچە یەدەگ، کەرەستەی پیشەسازیی و کەرەستە خاوەکان، پرۆسەی هاوردەکردن لە ڕێگەی زۆربونی نێوەندگیرەکانەوە ئاڵۆزتر و گرانتر دەکات .

 جگە لە هاوردە، هەناردەی ئێرانیش، بەتایبەت کانزاکان و مس، زیانی گەورە دەبینێت، چونکە ڕێگە وشکانی و هێڵەکانی ئاسن ناتوانن جێگرەوەیەکی تەواو بۆ گواستنەوەی دەریایی و کاڵا قورسەکان دابین بکەن .
هەرچەندە تاران هەوڵ دەدات لەرێگەی تورکیا، عێراق، عومان و پاکستانەوە ڕێڕەوی جێگرەوە بدۆزێتەوە، بەڵام ئەم بژاردانە لە ماوەی کورتدا ناتوانن توانای لۆجستیکی و ژێرخانی جەبەل عەلی قەرەبوو بکەنەوە و کەمتر کارا و تێچوویان زیاترە .

 لە ئەنجامدا، ئابوریی ئێران ڕوبەڕوی بەرزبونەوەی نرخی دراو، زیادبونی تێچووی پارەگواستنەوە، و بەرزبونەوەی نرخی کاڵا دەبێتەوە، کە هەمویان پێکەوە هەڕەشەی شەپۆلێکی فراوانی هەڵاوسان و قەیرانی درێژخایەن بۆ سەر ئابوریی ئێران دروست دەکەن.

ئاکۆ عەبدوڵڵا ئاڵی